Domates Üreticisi İsyanda
Fethiye de geçimini tarımdan kazanan domates üreticileri sabah erken saatlerde topladıkları domatesleri satabilmek için sabahtan akşama kadar halde bekliyor. Domatesten kazandıkları paranın masrafları karşılamadığını belirten üreticiler, bu duruma en fazla 1 sene daha dayanabileceklerini söylediler.
Türkiye’de örtü altı domates yetiştiriciliğinde söz sahibi olan Fethiye’de, domatesin tarladan 25 kuruş ila 1 buçuk liraya alınıp, tezgâhlara ulaşıncaya kadar fiyatının 4-5 katına çıkması üreticileri üzüyor. Topladıkları kasa kasa domatesleri traktörlerle Fethiye Karaçulha Batı Akdeniz Bölge Hal Birliği’ne getiren üreticiler, soğuk havaya rağmen akşama kadar ürünlerini satabilmenin derdinde. Domatesin kilosunun market ve pazarlarda 4-5 liradan satıldığını belirten üreticiler, en çok parayı aracıların kazandığını belirterek bu durumdan duydukları rahatsızlığı dile getirdiler. 37 yıldan beri üreticilik yapan Bayram Erdemir; “her geçen dün bir önceki günleri arar olduk. İhracat yok, olsa da kıymeti yok. İhracat yapacak ülke kalmadı. Emekliyim ama ne emekli maaşı yetiyor ne de domatesten kazandığımız para yetiyor. Maliyetini bile karşılamaz durama düştük” dedi. Fethiye’nin Esenköy Mahallesi’nden sabah saat 8.00’dan beri hale getirdiği domateslere alıcı bulmaya çalışan Abdullah Çetin; “Sabahtan akşama kadar müşteri bekliyorum. 25 kuruştan 1,5 arası satış oluyor. Ama müşteri bulamıyoruz. Pazarda, marketlerde 3 lira ama biz 80 kuruşa zor satıyoruz. Yaptığımız masrafları karşılayamıyoruz. Çiftçilere şöyle destek olunuyor böyle destek olunuyor diye haberler oluyor. Ama biz bu destekleri hiç görmüyoruz. Zaten o desteklerde geri ödemeli. Biz ayağımızı yorgana göre uzatıyoruz. Fazla açılamıyoruz. Bu şartlara en fazla 1 sene daha dayanırız. Sonra ortadan kalkarız büyük firmalara kalır bu işler” dedi. 27 yıldır üreticilik yapan Osman Kırçıl; “bu yılki kadar zor bir yıl görmedik. 3 günden beri domates getiriyorum hale satmak için ama 3 seferinde de satmadan döndüm. Evde çocuklar ve eşim dört gözle hale getirdiğim domatesleri satmamı bekliyor. Satamadığım domatesleri ormana götürüp döküyorum. Bizim para kazanıp yerine dikebilmemiz için şuanda domatesin 1-1 buçuk lira arası olması gerekiyor. Ama şuan kazandığımız parayla yerine yenisini dikmek imkansız. Rusya’yla ilişkiler düzeldi deniliyor ama bize hiçbir faydası yok” diye konuştu. Üründe en büyük parayı ‘aracıların’ kazandığını belirten üreticilerden Mevlüt Önal: “Domates market ve pazarlarda 3 liraya kadar satılıyor. Biz burada 25 kuruşa alıcı zor buluyoruz. İhracat olacak ondan sonra üretici gelecek malını satacak. Domatesin en azından şuanda 1 buçuk lira olması lazım” dedi. Üreticiler olarak çok zor durumda olduklarını ve çiftçiler birliğinin kurulmasını isteyen Menekşe Dönmez; “Halimiz çok kötü. Evimizde çocuklarımıza bakamıyoruz, sabahtan buraya geliyoruz mal satmaya çalışıyoruz. Eşim 3 gündür bunun peşinde. Ne işimize, ne gücümüze bakabiliyoruz. Evimizde çocuklarımız hasta, hastamıza bakamıyoruz. Buna yetkililer bir çare bulsun, çiftçiler birliğinin kurulmasını istiyoruz” dedi.
Haber/Foto Hakan Aykırı
