Bugün Disgrafi üzerine konuşalım – Ramsa Klinik
Nedir bu Disgrafi? Disleksi, Disgrafi, Diskalkuli aynı şeyler midir? Her disgrafisi olan birey disleksi olmak zorunda mıdır? Bir çocuk saatlerce kitap okumayı sürdürebilirken neden yazı yazmayı reddedebilir?
Günümüzde birçok çocuğun yazı yazmakta zorluklar yaşadığının farkındayız. Kimimiz dijital teknoloji ile doğup büyüyen en teknolojik kuşak olmasını neden gösteririz, kimimiz bunu tembellik, beceriksizlik olarak nitelendiririz. 8 yılı aşkın süredir Ergoterapist olarak görev yapan bir sağlık profesyoneli olarak aslında yardım etmemiz gereken çocuklar olabileceğini söylemeliyim. Disgrafinin kelime anlamı olarak incelendiğinde dis=yetersizlik ve grafi=elle yazma demektir. Yani yazma güçlüğüdür, elle bozuk harf yazma durumudur. Benim çocuğumda ödev yapmak istemiyor, yazı yazmaktan adeta kaçıyor, yazamadığını, yapamadığını dile getiriyor dediğinizi duyar gibiyim. Sürekli siliyoruz, sayfalar yırtılıyor bazen öfke nöbetleri oluyor, bize bile vurmak isteyebiliyor diyorsanız hadi bu meseleyi gözden geçirelim.
Elle yazmak mekanik bir iştir. Gelişimsel olarak beyin-beden bağlantılarımız duyusal bilgiyi alır ve motor yanıt olarak açığa çıkarır. Etkin yazı yazma güçsüzlüğü nöral yolları işleyen duyusal motorda ortaya çıkan bir zorluktur. Yaşamın ilk yılları nöral gelişim için çok önemlidir. Bu sebeple aileler ve eğitimciler erken belirtilere hâkim olmalıdır.
2012 ‘de(Karnik&Karnik,2012) yapılan bir araştırmadan disgrafi belirtilerini sizler için açıklayarak listeledim birlikte bakalım: Aynı yaştaki ortalama bir öğrenciden yavaş yazmak ,el bileği ya da kağıdı tuhaf bir pozisyonda tutmak, büyük ve küçük harfleri birbirine karıştırmak, harfleri tutarsız yazmak ,satırın kayması ,harf diziliminde düzensizlikler, paragrafta düşüncelerin karmaşık olması, kaleme eşit düzeyde baskı uygulayamamak ve farklı tutmak ,harf ve rakamların ters yazılması, ödev yapmak için daha fazla zamana ihtiyaç duyulması, kenar boşluklarını düzenlemede zorluk yaşanması ,parmaklara ya da ellere kramp girmesi gibi belirtilerden bahsediliyor .
Bazı araştırmacılar da disgrafi türlerinden bahsediyor yani motor disgrafi varsa el-göz koordinasyonunda gecikme, sakarlıklar yaşıyor olabilir, kopyalama becerilerinde zorlanıyor olabilir. Görsel-uzamsal alanda zorluk yaşanıyorsa yazılanların kâğıt üzerindeki yerini ayarlayamıyor olabilir. Hatırlayamadığı için yanlış yazma olabilir ve aynı zamanda çok iyi okuyucular olabilirler fakat sorun bilginin yazılı ifade edilmesidir. Genellikle ailelerin, öğretmenlerin en çok kafasının karıştıran grup olan bu çocuklar tembellikle etiketlenebilirler.
İşte tam bu noktada ergoterapistlerin rolü oldukça önemlidir. Ergoterapi, bireyin günlük yaşam aktivitelerini bağımsız ve işlevsel şekilde gerçekleştirebilmesi için gerekli duyusal, motor ve bilişsel becerileri desteklemeyi amaçlayan bir sağlık meslek profesyonelidir. Yazı yazma becerisi de çocukların okul yaşamında en sık kullandıkları günlük aktivitelerden biridir. El kaslarının güçlendirilmesi, ince motor becerilerin geliştirilmesi, kalem tutuşunun düzenlenmesi, el-göz koordinasyonunun desteklenmesi ve duyusal-motor bütünleşmenin sağlanması üzerine çalışmalar yaparlar. Bunun yanında doğru oturma pozisyonu, kâğıt konumlandırma, uygun kalem ve yardımcı materyallerin kullanımı gibi çevresel düzenlemeler de planlanır.
Ayrıca ergoterapistler aile ve öğretmenlerle iş birliği içinde çalışarak çocuğun okul ortamında ve evde daha rahat öğrenebilmesi için stratejiler geliştirir. Çünkü doğru destek sağlandığında birçok çocuk yazı yazma konusunda yaşadığı zorlukların üstesinden gelebilir ve kendine olan güvenini yeniden kazanabilir. Bu nedenle yazı yazma sürecinde yaşanan güçlükleri yalnızca isteksizlik ya da tembellik olarak değerlendirmek yerine, altta yatan gelişimsel nedenleri fark etmek ve gerekli profesyonel desteği almak oldukça önemlidir.
Sizin çocuğunuz da bu konuda güçlü yaşıyor ise detaylı değerlendirme ve bilgi için Ramsa Klinik’e ulaşabilirsiniz.
Kübra ERDOĞMUŞ ÖZDEMİR
Ramsa Klinik Ergoterapisti
