Kelimeler Kaybolduğunda: Afaziyi Tanımak – Ramsa Klinik
Afazi, beynin dil ve iletişimden sorumlu bölgelerinin etkilenmesi sonucu kişinin konuşma ve dili kullanma becerilerinde ortaya çıkan bir bozukluktur. Ancak afazi her kişide aynı şekilde görülmez. Bazı bireyler konuşmakta zorlanabilir veya hiç konuşamayabilirken, bazı bireyler konuşabilir ancak doğru kelimeleri bulmakta güçlük çekebilir. Bazı kişiler söylenenleri anlamakta zorlanırken, bazı kişilerin anlaması büyük ölçüde korunabilir. Okuma ve yazma becerileri de afaziden etkilenebilir.
Afazi çoğunlukla inme (felç) sonrasında ortaya çıkar. Bunun yanı sıra kafa travmaları, beyin tümörleri, beyin enfeksiyonları ve bazı nörolojik hastalıklar da afaziye neden olabilir. Etkilenen beyin bölgesine ve hasarın düzeyine bağlı olarak kişinin yaşadığı iletişim güçlükleri değişebilir.
Afazili bir kişi bazen söylemek istediği kelimeyi bilir fakat bir türlü söyleyemez. Örneğin “bardak” demek isterken kelimeyi hatırlayamayabilir, yerine başka bir kelime söyleyebilir veya kelimeyi tarif etmeye çalışabilir. Bir başka kişi konuşulanları anlamakta zorlanabilir. Kimi kişiler ise konuşmada, anlamada, okuma ve yazmada aynı anda farklı düzeylerde zorluk yaşayabilir.
Bu nedenle afaziyi yalnızca “konuşamama” olarak düşünmek doğru değildir. Afazi, kişinin çevresiyle iletişim kurma biçimini farklı şekillerde etkileyebilir.
Önemli bir nokta da şudur: Afazi, zekâ veya hafıza kaybı anlamına gelmez. Kişi ne söylemek istediğini veya ne düşündüğünü biliyor olabilir; ancak bunu kelimelere dökmekte zorlanabilir. Bu nedenle afazili bir kişiyle iletişim kurarken ona yeterli zamanı vermek, sözünü tamamlamak için acele etmemek ve gerektiğinde jest, yazı veya görsellerden yararlanmak oldukça değerlidir.
Bizler dil ve konuşma terapistleri olarak kişinin hangi iletişim becerilerinin etkilendiğini değerlendirerek kişiye özel bir terapi süreci planlarız. Terapi yalnızca konuşmayı geliştirmeye değil; kişinin ailesiyle, arkadaşlarıyla ve günlük yaşamında yeniden daha rahat iletişim kurabilmesine yönelik çalışmalar da içerir.
Afazi bazen bir kelimeyi söyleyememek kadar küçük görünen bir güçlükle başlayabilir, bazen de kişinin hayatındaki iletişimi baştan sona değiştirebilir. Bu nedenle ani gelişen konuşma veya anlama güçlüklerinde zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmak büyük önem taşır. Özellikle inme sonrası ilk 6 ayın çok kritik olduğunu belirtmek isterim. Sağlıklı günler.
Dil ve Konuşma Terapisti Hatice Sıla Sunar
