Pehlivan Mehmet Çavuş’un Beşkaza Anıları
PEHLİVAN MEHMET ÇAVUŞ: 1900-50 li yıllarda BEŞKAZAMIZIN Döğer, Kadı Köy, Çamur Köy, Korubükü Köylerine Komşu olan Eski Köyde yaşamaktaydı. Mehmet Çavuş Eski Köyde Muhtarlık yapmış. BEŞKAZA Çukurun un’da en namlı pehlivanlarındanmış rakiplerde Eşenden Yumurtacı Mehmet ile Mindi Oğluymuş. Bu üç güreşcinin anılarını, BEŞKAZAMIZIN bu ünlü Pehlivanları hakkında konuşulanları kısa kısa anılar olarak aktarmak istedim. Bakalım Mehmet Pehlivan için kim ne demiş?
Oğlu KEMAL ÇAKIROĞLU: Babam PEHLİVAN MEHMET ÇAVUŞ’UN 1,90 boyu vardı, eli benim elimin ikisi gibiydi güçlü kuvvetli birisiydi hani kapı gibiydi derler ve bir anısını anlatır. Bir gün Eşen-Kestep’te bir güreş tertip edilir, Başa güreşecek başpehlivanlardan birisi’de Eski Köyden MEHMET ÇAVUŞ diğeri de EŞENDEN YUMURTACI MEHMET’TİR. Başa güreşecek Pehlivanların kazananına bir dana verilecektir. Eşenden Yumurtacı Mehmet babam Mehmet Çavuşa yaklaşıp, Babamın kulağına Pehlivan biliyorum sen beni yenersin fakat benim öküzüm yeni öldü, bu danaya’da benim çok ihtiyacım var der. Babamda bu sözün üzerine, güreşmez mazeret gösterir, rahatsızım der ve böylelikle danayı Yumurtacı Mehmet alır. Babam Yumurtacı ile sohbet ederken Yumurtacının kehribar olan tespihi Babamda kalmış o tespih hala bizdedir o tesbihi hala hatıra olarak saklamaktayım dedi.
Torunu DOĞAN ÇAKIROĞLU: Dedesi Mehmet Pehlivanın hakkında duyduklarını, söylenenleri anlatır. Olayın tanığı görgü şahidi’de Günlükbaşı Foça Mahallesi Tahtacılarından Musa Talaşın anlatmasını aktarır Musa Talaşın doğum yeri Eşen İzzettin’dir Musa Talaşın Kendiside bu güreşte bulunmuştur. Birgün Eski Köyde bir güreş tertip edilir. Mehmet Pehlivanın artık ihtiyarlandığı için güreşi bıraktığı söylenir. Buda BEŞKAZA Çukurunda’ki bütün Köylerin de de duyulur. Bunu duyan İsmail Mindioğlu’da atar tutar, Mehmet Pehlivan’da kim’miş, Kim oluyormuş, diyerek işte ben onu şöyle yapar, böyle yenerim diyerek böbürlenirmiş sağda solda konuşurmuş. Mindioğlu’nun bu konuştuklarını dedeme yetiştirirler bu söyledikleri laflar dedem Mehmet Pehlivanın kulağına geçince’de dedem’de kendine göre bir plan yapar, güreş günü güreş başlar İsmail Mindioğlu ortaya önce çıkar, yağlanırken Dedem de kimseye fark ettirmeden, görünmeden habersizce kıspetini giyip o da ortaya çıkıverir, bu defa İsmail Mindi oğlunun kaçacak yeri kalmaz kaçamaz, Dedemlen güreşmek zorunda kalır. Dedem Mindioğlunu iki dakika dedirtmeden yener .Mindioğlu bir daha güreşmez ve güreşi bırakır.
Aktaran Halil Özdemir: 1930- 40 lı yıllarda Kadı Köyde bir düğünde güreş tertip edilir o yıllarda düğünlerde mutlaka güreş tertip edilir adettir, başa güreşenlerede verilen nakit para yerine bir Dana , bir İnek, At , Koç , 3 lü, 4 lü Teke gibi ailenin gücüne göre hediyelerlen mükafatlandırılırmış. Orta boyada güreşenlere kimine Keçi, Koyun daha alt deste boylarada yeni yetişen genç güreşcilere’de Tavuk, Horoz gibi hediyeler verilirmiş. Kadı Köydeki düğünde’de Baş Pehlivanlığa Eski Köyden Pehlivan Mehmet Çavuş karşısında’ki rakibi’de Eşen-Kestepten Yumurtacı’dır. Mehmet Çavuş kıspetini giyip yağlanırken yanına fark ettirmeden birisi yaklaşıp gelir, Mehmet Çavuşun kulağına eğilip derki, yenil eğer yenilmezsen, bütün kısraklarını öldüreceğiz diye uyarırlar. Bu uyarıyı YEŞİLLER tarafından birisi yapar. Güreş başlar Mehmet Pehlivan ne yener nede yenilir. Yumurtacı uğraşı verir ha oldu ha olacak derken, Güreşenlerin bu günkü olduğu gibi taraftarları vardır. Tüm Köylüler herkez ayakta heyacan içersinde güreşin sonlanmasını ve Mehmet Çavuş nasıl bir oyun sergileyerek yenecek diye beklerler. Mehmet Çavuşun rakibi Yumurtacı YEŞİLLER tarafıdır. Mehmet Çavuşun tarafıda ÇAKIROĞULLARI’dır. Güreş ortada’dır ne yenen var ne yenilen vardır. ÇAKIROĞULLARI şüphelenirler bu işin içinde bir iş var diye düşünürler. ÇAKIROĞLULARI hemen bir adamını Mehmet Çavuşa gönderir, Mehmet Çavuş hayırdır, senin nen var, ne oluyor der. Ağam YEŞİLLER’den birisi geldi, yenil eğer yenilmezsen senin bütün kısrakları teker teker öldüreceğiz diye haber saldılar. Yensem bir türlü yenmesem bir türlü der. Mehmet Çavuşa bu defa ÇAKIROĞULLARI’da sen yen öldürülen bütün kısraklarının yerine ben kısrak vereceğim der. Bu sözün üzerine Mehmet Çavuş iki dakika demeden rakibi Yumurtacıyı yenmiş. Mehmet Çavuş o yıllarda bu gün’ün patozu, biçerdöğeri denen makinenin görevini yaptığı için, kısrakları ile harman döğer kısrakları düvenlerleri çekerek harman döğülür, buğdayın saplarını ufaltıp saman yapar teneyi ayırtıp harman döğerler. O nedenle kısraklar Mehmet Çavuşun ekmek teknesidir . YEŞİLLER’den Ağaların bu tehdidi . Mehmet Çavuşun önceleri ÇALGICI olan soy adlarını değiştirip ÇAKIROĞLU koymalarının çok önemli bir nedenide buna benzer hadiseler olsa gerektir.
İ L H A N K U R
T
