Sünnet sezonunun açıldığı bu günlerde sünnet ile ilgili bazı bilgilendirmelerin yapılmasının faydalı olacağını düşünüyorum. Sünnet penis uç bölgesini çevreleyen tıp dilinde prepüsyum adı verilen sünnet derisinin özel olarak değişik yollarla kesilerek alınması ve penisin uç bölgesini açığa çıkarılmasını sağlayan müdahaleye verilen addır. Sünnet, özellikle Müslüman toplumlarda bir gelenek olmasının yanı sıra dünya üzerinde en çok uygulanan cerrahi işlemlerden birisidir.
Dünya genelindeki erkeklerin ortalama %25’i dini, kültürel, hijyenik, tıbbi veya ailevi tercihleri sebebiyle sünnet edilmektedir. Son yüzyılda yeni cerrahi prensipler ve steril şartların oluşturulmasıyla giderek artan sayıda kaliteli ve komplikasyonsuz sünnet oranları artmıştır. Yine son yıllarda yeni doğan sünneti adı verilen sünnet şekliyle doğumdan hemen sonra yapılagelen bir uygulamada literatüre geçmiştir.
Sünnetin sağlıklı bir şekilde sonuçlanabilmesi için steril ortamlarda ve ehil kişiler olan branş doktorları (Ürolog, Çocuk cerrahı vb.) tarafından cerrahi müdahale ile yapılması gerekir. Aksi halde, deneyimsiz ellerde ve steril olmayan şartlarda yapılan sünnet, bazı ciddi komplikasyonlara yol açabilir; cinsel fonksiyon bozukluğu ve psikolojik sorunları oluşturabilir.
Sünnetin erkek sağlıyla ilgili bazı yararları gözlemlenmiştir. Sünnetin faydaları özetle şu şekildedir:
Sünnet derisindeki fimozis ismi verilen darlık ve yapışıklığı tedavi eder; penis kanseri riskini azaltır, Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (HIV gibi) ve serviks kanseri insidansını düşürebilir. Erkek bebeklik çağı idrar yolu enfeksiyonlarında 10 kata yakın azalma sağlar.
Sünnetle ilgili değişik cerrahi prosedürler tanımlanmıştır. Bunların içinde en iyi olan teknik, en az kanama, ağrı, komplikasyon ve yan etki ile beraber kısa süreli, güvenilir ve kolay uygulanabilirlik özellikleri öne çıkmaktadır. Bu teknikler içinde cerrahi sünnet, diyatermik sünnet, klemp kullanılarak yapılan sünneti sayabiliriz. Yapılacak anestezi ya ameliyathane şartlarında genel anestezi yahut penisin etrafına yapılan lokal anestezi olabilir.
Tekniklerin içinde kolayca uygulanabilen Diyatermik koter, hem sünnet işleminin kısa sürmesi lokal anestezi altında uygulanabilmesi ile genel anestezi uygulaması ile ortaya çıkabilecek risklerin bertaraf edilmesi ve cerrahi stres süresini hem de kanama oranını azaltmasıyla değerli bir yöntemdir. Diyatermik bıçak ile yapılan sünnet, eğitimli doktorlar tarafından, uygun ortamda yapıldığında pratik ve güvenlidir. Diyatermik sünnette dokuya sadece ısı enerjisi transfer eden bir ısı sistemi kullanıldığı için oldukça güvenilir bir metottur.
İşin uzmanı olmayan kişilerce yapılan sünnetlerde oluşabilecek sorunlar ise kanama, şekil bozuklukları, idrar yolunun zarar görmesi gibi kalıcı sakatlıklar ve enfeksiyon, sünnet derisinin yetersiz kesilmesi ve idrar yollarının zarar görmesi şeklinde özetlenebilir.
Sünnet sonrası çıkabilecek sorunlar nadirdir. Bunlar, kanamanın durmadığı durumlar, aşırı şişme ve ödem ve geçici bir süre idrar yapamama ve enfeksiyondur.
Sünnetin yapılamadığı bazı durumlarda söz konusudur. Bunlar, halk arasında doğuştan sünnetli ya da peygamber sünnetli olarak bilinen hipospadias hastalığı, kanama bozuklukları, ağır şekil bozuklukları, aşırı şişmanlıktır. Bu gibi durumlarda sünnetin ameliyathane şartlarında ayrı bir operasyon olarak planlanması son derece önemlidir.
Sünnetten önce çocuk, mutlaka sünnet hakkında bilgilendirilmelidir. Çocuklara sünnet olmayıp sadece muayene olacağı şeklinde kandırmacalar genellikle yapılmaktadır. Sonrasında ise çocuğun korku ve reaksiyonu daha fazla olmakta ve hem ailesine hem de hekime güveni sarsılmaktadır.
Toplu sünnet uygulamasında her çocuğa gerekli maksimum duygusal ve teknik özenin gösterilmesi ve hijyenik tedbir sağlanması zordur. Hatalı sünnet, enfeksiyon ve diğer komplikasyonların ihtimali de artmaktadır. Bu sebeplerle dikkat edilmesi ve mümkünse kaçınılması tavsiye edilir.
Ülkemizde sünnet yapılma sıklığı ve sağlık sisteminin her sünnet adayını hastaneye yatırma imkânı vermemesi de dikkate alındığında, sünnet yapan hekimlerin de özellikle lokal anestezi altında uygulanabilecek, pratik, hızlı ve sağlıklı bir sünnet yöntemini uygulayabilmeleri daha da önem kazanmaktadır. Uzun vadede bu durum hekimlerin olduğu kadar, ehil ellere teslim edilen sünnet adaylarının da lehinedir.
