BÜYÜK FOTOĞRAF/ MEHMET UÇAR (mehmetucarcem@hotmail.com)
AYRIK OTU İLE ÇAYIR’IN HİKÂYESİ
Bana hikâye anlatma demeyin; başka türlü derdimi nasıl anlatabilirim. Nasıl, tarih okumamıza rağmen tarihi hatalardan kendimizi kurtaramıyorsak günlük yaşanan ya da yaşanma ihtimali olan olaylardan yararlanarak yer, zaman ve kişilerle kurgulanan hikâyeleri okumamıza rağmen de benzer olayları yaşamaya devam ediyoruz. Millet olarak tarihten ve hikâyeden beklenen dersi çıkardığımız söylenemez. Hayat ne kadar besleyici değil mi? Belki de yaşanan hadiseler yeni edebi metinleri üretiyordur. Alın size bir hikâye daha. Bu sefer Ayrık Otu ile Çayır’ın arasında geçenler, herkesin körleştiği bir zamanda önümüzü görmemize yardım eder umudunu taşıyoruz. Aslında bu bir hikâye değil; batıdaki adıyla fabl ya da bizim edebiyat geleneğimizde kıssa olarak da adlandırılabilecek bir tür. Galip ERDEM, Ötüken Yayınevince 1976 yılında basılan Ülkücünün Çilesi isimli kitabında şu hikâyeyi anlatır.
Kulak verelim: “Alabildiğine gür yemyeşil çimenlerin, renk renk menekşelerin, papatyaların, gelinciklerin yaşadığı bir Çayır vardı. Bir gün bu Çayır’a ne idüğü belirsiz bir ot geldi. Masum ve mazlum bir eda ile ‘Sayın Çayır hazretleri!’ dedi. ‘Yersiz yurtsuz kaldım. Kıyıcığınızda köşeciğinizde, hiç işe yaramayan verimsiz bir parçanızda yerleşmeme müsaade eder misiniz?’ Çayır önce şaşırdı; bu davetsiz misafiri hiç tanımıyordu. ‘Adın nedir?’ diye sordu, ‘Sana kim derler?’ Öteki, biraz daha ezilip büzüldü, merhamet dilenen bir sesle: ‘Bana, Ayrık Otu, derler. Kimseye zararım dokunmaz. Herkese iyilik ederim.’ dedi. Çayır: ‘Pekiyi, yalnız, bizim çocuklara bir danışayım. Kabul ederlerse, sana da bir köşe veririz. Bizim burada demokrasi vardır. Hiç kimse tek başına karar veremez. Herkesin fikri alınır.’ diyerek, çayırda yaşayan bütün bitkileri topladı. Kısaca meseleyi anlattı. Diz boyu çimenler, mor menekşeler kıpkırmızı gelincikler, sarıpapatyalar, yeni bir arkadaşa kavuşacaklarını düşünerek çok sevindiler. Oy birliği ile Ayrık Otu’na münasip bir yer verilmesi tezini savundular. O çayırda, ulu bir Çınar vardı. Çok yaşamış, çok güngörmüştü. Söz aldı: ‘İşinize karışmak gibi olmasın ama bence hata ediyorsunuz. Siz, ayrık otunu tanımazsınız. Görünüşüne aldanmayın. Son derece zararlı bir bitkidir. Aranıza girerse huzurunuzu bozar, kökünüzü kurutur, yaşama hakkınızı elinizden alır. İyiliğiniz için söylüyorum. Bana göre hava hoş. Ben kuvvetliyim. Bana hiçbir şey yapamaz.’
Çınar’ın öğütlerine aldırış eden olmadı… ‘İhtiyar, amma da saçmalıyor ha! Bu zavallı kime kötülük edebilir ki!’ dediler. Böylece, karar verildi. Ayrık otu, çayırın verimsiz bir köşesine yerleşti. Sonra, zaman geçti… Ayrık otu, tabiatının icabını yapmağa başladı. Kendisine ayrılan saha ile yetinmedi. Her tarafa kök saldı. Toprağını gittikçe genişletiyor, herkese kafa tutuyor, yavaş yavaş herkesi yerinden ediyordu. Çayır’ın huzuru kaçmıştı. O eski ahenk, dostça ve beraberce yaşanılan günler şimdi bir hayâl olmuştu. Çimenler, artık diz boyu değildi. Menekşeler, o şahane morluklarını kaybetmiş kirli bir renge bürünmüşlerdi. Gelincikler, muradına ermeden soluveren gelinlere benzemişti. Papatyaların sarısı artık eskisi gibi tatlı görünmüyor, bir ölüm sarılığını hatırlatıyordu. Vaziyetin gittikçe kötüleştiğini görünce, meseleyi bir kere daha müzakere ettiler. Herkes, başlangıçtaki fikrinin hatalı olduğunu, ayrık otunu kabul etmemeleri gerektiğini söyledi. Yazık ki, iş işten geçmişti. Ne yapılabileceğini düşündüler. Neticede, Çayır Ana’ya gidip Ayrık Otu’nu şikâyet etmeye karar verdiler. Çayır, çocuklarının haline çok üzüldü, âdeta yüreği parçalandı. Hemen, Ayrık Otu’nu buldu. Hiddetle: ‘Sana verdiğimiz köşede durmamış, her tarafı istila etmeye başlamışsın. Çocukların huzuru kalmamış. Sana acıdıkları için aralarına almışlardı. Hepsini pişman ettin. Ya bu huyundan vazgeç, köşeciğine çekil, ya da geldiğin yere git.’ dedi. Ayrık otu, kendine güvenen bir ifade ile: ‘Yerimden memnunum… Halimden asla şikâyetçi değilim. Rahatsızlığım da yok. Eğer rahatsız olanlar varsa, çekilip gitmekte serbesttirler. Beyhude yorulmayın. Elinizden bir şey gelmez. Köklerimi öyle derinlere saldım ki, artık söküp atamazsınız!’ cevabını verdi.”
Hikâye, böylece biter. Sözünü kimseye dinletemeyen o Ulu Çınar’a gelince çayır sakinlerinin haline o kadar üzülmüş, kaybolan saadetlerinin arkasından öylesine ağlamış ki, ‘Ben demedim mi?’ bile diyememiş! Büyük Fotoğraf, UluÇınar gibidir;kıssayı anlatır ve hisseyi okura bırakır. Bugün Ayrık Otu’nu da Çayır’ı da iyi tanıyan çınarlara ihtiyacımız var. Mesele ne Çayır ne de Ayrık Otu olmakta. Mesele çınar, Ulu Çınar olabilmekte? Eğer bildiklerini ve içinden geçen her şeyi çekinmeyip de uluorta anlatsa çınar, hiç Ulu Çınar mı olurdu? Çayır ile Ayrık Otu nerde çınar nerde? Siz arifsiniz, bilirsiniz nerde olduklarını…
