SÜREYYA EROĞLU 1 Bölüm
KADİR DİNÇER (KADİR ÇAVUŞ) ALİ EROĞLU Anılar.
Süreyya Ağabeyle babası Ali Eroğlu ve amcası Kadir Dinçer ( Kadir Çavuş) hakında bir söyleşi yapmayı çoktandır düşünmekteydim. Nihayet 24.04.2017 günü kordonda Belediye emekliler kahvesinde bir araya geldim. Süreyya Ağabey nüfusta 18.04.1934 doğumluyum fakat esasen 1931 doğumluyum, şu an 86 yaşındayım dedi. Süreyya Ağabeyin iki çocuğu var, Oğlunun adı, dedesinin adı Ali Eroğlu , Kızı’nın adı’da Tijen’dir. Kaya-Kayı Köyüne İlk önce Atalarımızdan sofu oğlu Yusuf’un babası Kırımdan Konya’ya oradan Kaya- Kayı Köyüne geldiğini söyler. Dedem Halil Çavuş 1901 yılında askere gider 12 yıl hiç dönmez trabulus garp’ta, Galişkada savaştıktan sonra Kaya Köyde 15.12.1920 yılında vefat eder.Oğlu Amcam Kadir Çavuş 1895 doğumlu olup kurtuluş savaşına Katıldığını duyarım, Sofu Oğlu Yusufun babasının adını bilmiyorum der.
Sofuoğlu Yusufun Çocuklar sırasıyla 1. Halil Çavuş 2.Pire Yusuf 3. Fatma . 4.Hanife 5. Adı bilinmiyor
Halil Çavuşun D. 1872 Ö. 15.12.1920 Çocukları
- Kadir Dinçer(Kadir Çavuş) 2 . Şükrü Eroğlu 3. Ali Eroğlu 4. Salih Eroğlu 5. Alim Eroğlu 6. Zehra Eroğlu(Solmaz ).
- Kadir Dinçer ( Kadir Çavuş ) D. 1895 Ö. 05.11.1964 Çocuksuz.
2 . Ahmet Şükrü Eroğlu D.1903 Ö……….Çocukları : Ziya, Halil , İsmet , Zilşan , Özen
- Ali Eroğlu D.1906 Ö.10.12.1994 Çocukları :Süreyya, Fikret , Güler Balcı
4 . Salih Eroğlu D. 1908 Ö……… Çocukları : Erdal, Ersun, Halil , Nejla, Nezahat, Yaprak.
5 . Alim Eroğlu D. 1915 Ö……… Çocukları:Adalet, Hidayet, Nezahat , Hatice
6 . Zehra Solmaz D.1915 Ö……. Çocukları: Erdinç ,Ersoy ,Tahir , Senay , Canan
Pire Yusufun çocukları: Tahsildar Nuri Sert
Tahsildar Nuri Sert’in Çocukları: Mustafa Sert. Dr Mehmet Sert . Fethi Sert . İzzet Sert . Zeki Sert. Melekber Sert ( Derici)
Anne’min aile tarafı Bilecikten doğru Kaya-Kayı Köyüne gelmişler annem Kayı boyu aşiretindendir
1900’Lü Yılarda okumak isteyenler Orta okul seviyesinde Rüştüye’yi Meğride okurlar, Lisede, Üniversite’de okumak isterlerse Eğitim için Rodos Adasına gidip Rüştüye’de okurlar. Rüştüye’de okuyanlar’dan bağzıları 1. Kadir Dinçer (Kadir Çavuş) , 2.Hakkı Dontlu, 3. Hilmi Döğerli, 4 . Kestepli Mehmet Efendi, 5. Süleyman Kıvrak, 6 . Süleyman Harmandal ,7. Arif Uysal’dır. Benim bildiğim hatırımda kalan bunlardır der.
Benim bildiğim 1920-30 lu Yıllarda BEŞKAZA’nın kalbur üstü zenginleri Faralyalı Hacı Halil, Hilmi Döğerli ,Kadir Dinçer (Kadir Çavuş), Salih Zeki , Buğdaycı Osman Efendi, Aziz Bolel(Aziz Ağa) , Erkek Mehmet Ağa , Hacı Arif Işık ,ın Un Fabrikası birde Fethiyeye İlk Elektirik Fabrikasını Kurduğu için soyadı kanunu çıkınca Şehiri ışıklandırdığı için soyadını ışık olarak almıştır.1900’Lü Yılarda bu günün petrolü neyse o zamanın en kıymetli ürünü Pıynar kömürü’dür, bu Pıynarda Antalyanın Kaş ilçesinden Muğlanın Datça ilçesine kadar yaygın olarak kömür yakılır’dı. En önemli alıcısıda Rodos’lu Tüccarlar ,Birde Mısırlı Tüccarladır.
Amcam1928-30 lu yılında KaraDere Köyün’de Yaktırdığı Kömürleri Özden Çayı Limanından Yelkenli Gemilere yükleyip Mısıra gönderip satar. Kadir çavuşu Turgut uysaldan dinleyelim.
TURGUT UYSAL= Kadir Çavuş sattığı kömür paralarını merkez bankasından almak için Ankaraya gider yıl 1933 yıllarıdır. Ulu önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk Ruslar ile üç basma fabrikası kurma anlaşması yapar. Bu yapılan anlaşmayı ,Kadir Çavuş kaldığı otelin lobisinde kahvesini içerken bu arada bir taraftanda radyo haberlerini dinler. Para ödenmesi’de tahıl ve narinciye karşlığı olarak ödenecektir bunu duyan Kadir Çavuşta’da merkez bankasında bulunan 52 bin sarı Osmanlı altını vardır. Bir fabrikanın yapım maliyeti 48 bin sarı Osmanlı altınına yapacağını duyunca bu parayla bir fabrikadan BEŞKAZAYA’da yaptırayım diye düşünür.Kadir Çavuşun Mısıra gönderdiği Kömür parası, Mısır Merkez Bankasından, Ankaradaki Merkez Bankasına gelen parayı, almaya giderken yolda bir tanıdığı arkadaşı iş adamıyla karşılaşır hal hatır sorup konuşurken İş adamı arkadaşı nereye böyle der. Kadir Çavuşa, Radyoda duyduğu olayı anlatır. Bu fabrikanın aynisini BEŞKAZA’da kurmayı düşündüğünü söyler. karşısındaki tanıdığı iş adamı arkadaşı BEŞKAZA’da yol varmı diye sorar? Kadir Çavuş yok der. Pamuk varmı der? Kadir Çavuş Yok der. Amele varmı der? Kadir Çavuş yok der. Yolda karşılaştığı arkadaşı sen bu sevdadan vazgeç der ve caydırır Nazilli dokuma fabrikasının inşası 1933 yılında başlatılıp 4 yılda bitirilir. İlk açılş tarihi 1937 yılında, Ulu önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk,İsmet İnönü,Celal Bayar, Maraşal Fevzi Çakmak ve Fabrika müdürü ile açılır. Devamı gelecek Pazartesi
Kaynak Kişi = Süreyya Eroğlu- Turgut Uysal
