Fethiye Erozyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Derneği Yönetim Kurulu başkanı Okyay TİRLİ Erozyon haftası nedeniyle kaybedilen topraklara dikkat çekmeye çalıştı.
Tirli Fethiye’nin de birçok toprağının küçük akarsular ve derelerle özellikle aşırı yağışlı havalarda denize ulaştığını ve denizin ekoloji,k hayatını olumsuz etkilediğini dile getirdi.
Tirli, “Orman bakanlığının erozyonla yoğun başarılı bir şekilde mücadele etmesine rağmen ne yazık ki yapılan birçok yanlış projelerden dolayı bölgemizde erozyon tehlikesi sürmektedir.
Erozyonla mücadele haftasını kutlamak yerine doğayı ve çevreyi koruyarak gelecek kuşaklara bırakma sorumluluğuyla, erozyonla mücadeleye tüm gücümüzle devam etmeliyiz.
Ülke topraklarımızın %80’inden fazlası erozyon tehdidi altında. Her saniye 16 ton, her yıl 500 milyon ton verimli tarım toprağımızı erozyonla kaybediyoruz.
Dünya İzleme Enstitüsü’nün öngörülerine göre, anakaralar her yıl 24 milyar ton verimli toprak kaybetmektedir. Dakikada 10 hektar alan arazi bozunumuna uğramaktadır.
Toprak bozunumuna etki eden ana etmenlerin başında su ve rüzgar erozyonu gelmektedir. Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre dünyadaki orman varlığı her yıl ortalama 13 milyon hektar alan azalmaktadır.
Erozyon; çok uzun sürede oluşan, üretimi mümkün olmayan, değerli ve yaşam için gerekli toprakları yok eden, çağın en büyük sorunlarından biri haline gelmiştir. Üretimi yapılamayan, kıt bir kaynak olan toprağın 1 santimetrelik tabakasının oluşabilmesi için 200 ila 1000 yıl geçmesi gerektiğini ancak çok kısa zamanda bozulup, tahrip olduğunu, Erozyona karşı en önemli tedbirin ağaçlandırma çalışmaları ve ormanları koruma olduğunu da biliyoruz.
EROZYON
Erozyon, toprağın çeşitli etkenlerle aşınıp, taşınıp, birikmesidir.
Erozyon, tabiatın normal süreci içinde meydana geliyorsa buna normal erozyon denir ve jeolojik oluşumlar içinde cereyan eder. Şayet insanın tabiattaki toprak-su-bitki arasındaki dengeyi bozucu nitelikteki müdahaleleri sonucu meydana geliyorsa buna da hızlandırıcı erozyon denir.
Dünyada erozyon sebebiyle 110 ülke çölleşme tehlikesi ile karşı karşıyadır. Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yapılan hesaplamalarla, dünyada çölleşme ve erozyonun önüne geçebilmek için yılda 42 milyar dolar harcanması gerektiği ortaya çıkmaktadır.
Özellikle ülkemizde tahribatı büyük boyutlara ulaşan su erozyonu, erozyon çeşitleri içerisinde en önemlisidir. Su erozyonundan sonra, diğer erozyon çeşitlerini; rüzgar erozyonu, çığ erozyonu, heyelanlar, dalga erozyonu ve buzul erozyonu şeklinde sıralayabiliriz.
EROZYONUN NEDENLERİ
Ekosistemdeki bozulmalar insanoğlunu kuraklık, açlık, susuzluk, erozyon, sel taşkın hava kirliliği gibi birçok problemle karşı karşıya getirmektedir. Türkiye’nin içerisinde bulunduğu coğrafi konum, iklim, topografya ve toprak şartları, Türkiye’nin arazi/toprak bozulumuna ve kuraklığa karşı hassasiyetini arttırmaktadır. Türkiye açısından erozyonun sebeplerini incelediğimizde insan faktörü ön plana çıkmaktadır. Türkiye’nin coğrafi konumu, topografik yapısı, iklim şartları ise erozyonu arttırıcı etki yapmakta, erozyonla mücadeleyi zorlaştırmaktadır.
Türkiye’de tarım alanlarının %59’unda, orman alanlarının %54’ünde ve mera alanlarının %64’ünde aktif erozyon bulunmaktadır.
EROZYONUN ZARARLARI
- Bitki örtüsünün yok olması, erozyonun yanı sıra toprak kayması, sel, taşkın ve çığ felaketlerini arttırır.
- Erozyonla, sadece toprak değil toprakta bulunan organik maddeler, mikroorganizmalarda taşındığından toprağın verimi de azalır.
- Verimsizleşen ve yok olan tarım arazileri, üzerinde yaşayanları besleyemez duruma gelip, kırsal kesimden kentlere doğru göçü arttırarak, büyük ekonomik ve toplumsal sorunlara yol açar.
- Meraların tahribi hayvancılığın gerilemesine sebep olurken, gelirin azalması ve iş olanağının daralması sonucunu doğurur.
- Erozyon sonucu taşınan verimli topraklar, baraj göllerini doldurarak barajların ekonomik ömürlerini kısaltır.
- Yeşil örtü ve toprağın elden gitmesi iklim değişikliğini hızlandırmakta ve ekolojik dengenin bozulmasına sebep olmakta,ekosistemde biyolojik çeşitlilik azaltmaktadır.
- Bitki örtüsü ve toprağın olmadığı bir yüzey, kar ve yağmur sularını ememediğinden, doğal su kaynakları düzenli ve sürekli olarak beslenemez.
Derneğimiz Muğla genelinde Erozyonla Mücadele konusunda tecrübeli kadrosu ile bilgilendirme, bilinçlendirme ve kamu kurumları ile birlikte çalışmaya devam etmektedir.”dedi.
Haber / Foto: Mutafa Alagöz – Hakan Çelikdemir
