Domates Üreticisi Rus Kotasının Kalkmasını İstiyor
Fethiye ve Seydikemer’deki domates üreticisi dertli. Çünkü; Rusya’nın Türkiye’de almış olduğu domates alımında sınırlamış olduğu 150 bin ton kotası doldu. Kota dolunca Rusya’ya domates ihracatı durdu. Üreticiler ve komisyoncular uçak krizi sonucunda 340 bin tondan 150 bin tona düşen domates kotasının bir an önce kalkmasını istiyor. Komisyoncular yaptıkları açıklamalarda 1 ay daha iç piyasaya çalışırız. Bu şekilde giderse üretici zarar eder, dediler.
“Uçak Krizi Domates Kotasını Sınırlandırdı”
Türkiye ile Rusya arasında 2015’te yaşanan uçak krizi öncesinde Rusya’ya domates ihracatı yaklaşık 340 bin tondu. Kriz sonrasında getirilen yasaklarla domates ihracatı sıfırlandı. Rusya, 1 Aralık 2017’de 50 bin ton domates ithalatına izin verdi. 2018’de domates ithalatını iki kat artırarak kota 100 bin tona çıkarıldı. Ardından Rusya, 2019 yılında toplam ise 150 bin ton domates ithalatı yapılmasına onay verdi. Fethiye ve çevresindeki turfanda domates üreticileri ile komisyoncular Rusya’nın Türkiye için belirlediği 150 bin tonluk domates ihracatı kotası dolunca, bu ülkeye ihracat gerçekleştiremiyor. Üreticiler, Rusya’dan yeni kota açıklamasını beklerken; Balkan ülkeleri ve Orta Doğu ülkelerine ihracat yapılabiliyor. Rusya’nın kotası nedeniyle ürün bolluğu yaşanınca iç piyasa hareketlendi. Büyükşehirlerde daha önce 8-10 TL olan domatesin 4 TL civarında satıldığı bildirildi. Türkiye Haller Federasyonu Başkan Vekili Atabey Akgün, “Kotanın dolmasından dolayı iç piyasa hareketlendi. İhracatçılar olarak yeni kotanın açıklanmasını bekliyoruz” dedi.
“Kotanın Yeniden Açılmasını Bekleniyor”
Fethiye ve çevresindeki yüzlerce üretici Rusya’nın domatese uyguladığı 150 bin tonluk kotanın dolması nedeniyle ürününü değerlendirememe ile karşı karşıya kaldı. Üreticiler ve komisyoncular kotanın bir an önce yeniden açılmasını bekliyor. Geçtiğimiz yıl Rusya ve 20 ülkeye Fethiye’den toplam 97 bin ton domates ihracatı gerçekleştirilirken, şu günlerde üreticiler ürününü Orta Doğu ve Balkan ülkelerine gönderebiliyor. Bu ülkeler Rusya’ya göre daha az domates alınca iç piyasa hareketlendi. Üreticiler ürün bolluğu ve Rusya’nın kotayı açmaması üzerine fiyatın düşmesinden tedirgin olurken, hemen her gün Muğla Büyükşehir Belediyesi Karaçulha Toptancı Hali’nden iç piyasaya mal sevkiyatı yapılıyor.
“Bir Ay Daha İç Piyasa’ya Çalışırız”
Türkiye Haller Federasyonu Başkan Vekili Atabey Akgün, Fethiye’de turfanda domates üreticisinin Rusya’nın yeni kota açıklamasını beklediğini ifade etti. Türkiye’nin domates için verilen 150 bin tonluk kotasının dolduğunu anlatan Akgün, “Bu yüzden Rusya’ya ihracat durdu. Şu mevsimde ürün bolluğu var. Balkan ülkeleri Ukrayna, Romanya, Moldova ile bazı Orta Doğu ülkelerine domates sevkiyatı yapıyoruz. İhracat ürün 3,5 TL, iç piyasa ürün ise kilosu toptan 1-1,5 TL’ye düştü. Fethiye’den iç piyasaya önemli miktarda sevkiyat yapılıyor. Ancak üreticiler ve biz ihracatçılar öncelikle Rusya’nın yeni kota belirlemesini bekliyoruz. Üretici ancak o zaman yine fiyattan memnun kalacak” dedi. Komisyoncularda yaptıkları açıklamalarda“Şu anda halde domatesin fiyatı 2,5-3 TL, ikinci ise 1,8-2 TL arasında değişiyor. Şu anda iç piyasaya mal yapıyoruz. Şu anda ihracat yapılmıyor. 1 ay daha iç piyasaya çalışırız daha sonra ihracatın tekrar başlayacağı kanaatindeyim. Şu an biz iç piyasaya çalışıyoruz. Ankara, İstanbul ve İzmir’e mal gönderen arkadaşlarımız var. Şu anda ihracat Kumluova ve Karadere’de mahallelerinde yapılıyor. Rusya ve Orta Doğu başta olmak üzere diğer ülkelere domates gönderiliyor” dediler.
“Kota’nın Açılması İçin Hükümetten Destek Bekliyoruz”
Yine yapılan açıklamalarda “Bugünlerde piyasa diğer günlere nazaran durgun geçiyor.fiyatlar3-3,5 TL arasında değişti. İhracatta da bir duraklama söz konusu. Bir haftadan bu yana ihracat yapılmıyor, kotanın dolduğu ifade ediliyor. Malum iç piyasa da bu kadar malı kaldıramaz. Mal var ama pazar yok. İç piyasada İstanbul’a domates gönderiyoruz. İzmir ve Ankara’ya gönderen arkadaşlarımız da var. İstanbul’da şu anda en iyi domates 4 TL’den satılıyor. Burada işçilik ve nakliye gibi giderlerimiz var. İkinci ise 1,5-2 TL’den satıldı. Kotanın yeniden açılması ve kota sınırının kalkması için hükümetten destek bekliyoruz” şeklinde konuştular.
