CHP Muğla Milletvekili Cumhur Uzun: “10 Yıllık Ehliyeti Yenilemenin Faturası Vatandaşa Kesiliyor”
2016’da verilmeye başlanan yeni tip sürücü belgelerinin ilk 10 yıllık süresi doldu. Yenileme bedeli, sağlık raporu ve biyometrik fotoğraf masrafı birleşince vatandaşın önüne 3 bin liraya yaklaşan yeni bir yük çıkıyor. Üstelik birinci basamakta ücretsiz olması gereken aile hekimliği hizmeti de “özel amaçlı rapor” istisnasıyla ücretli hale getirildi.
Cumhur Uzun: “Ehliyet yenileme, vatandaştan yeni bir tahsilat kapısına dönüştürüldü”
1 Ocak 2016’da verilmeye başlanan yeni tip sürücü belgelerinde B sınıfı dahil çok sayıda ehliyet için geçerlilik süresi 10 yıl olarak belirlendi. Bu nedenle ilk verilen yeni tip ehliyetlerin süresi 2026 itibarıyla dolmaya başladı. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı tarifeye göre yeni tip sürücü belgesinin yenileme bedeli bugün 2.115 TL. Buna sağlık raporu ve biyometrik fotoğraf gideri de eklendiğinde, vatandaş basit bir yenileme işlemi için yaklaşık 3 bin liraya yaklaşan bir maliyetle karşı karşıya kalıyor.
Bu tablo yalnızca idari bir işlem masrafı değildir; doğrudan doğruya hayat pahalılığı altında ezilen yurttaşa çıkarılmış yeni bir yüktür. Devletin kendi belirlediği süre sonunda zorunlu hale gelen bir belge yenileme işleminde, vatandaşa yeni bir fatura yüklenmesi sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmamaktadır. Ehliyet yenileme güvenli ulaşım ve kamusal düzen bakımından zorunlu bir işlemse, bunun bedeli dar gelirlinin sırtına yüklenemez.
Üstelik işin daha vahim tarafı sağlık raporu boyutundadır. Aile hekimliği hizmetleri kural olarak ücretsiz yürütülmesi gereken birinci basamak sağlık hizmetidir. Ancak 2025’te yapılan yasal değişiklikle, Bakanlığın belirlediği “özel amaçlı raporlar” ücretsiz kapsamın dışına çıkarıldı; Sağlık Bakanlığının ödeme sistemi ve fiyat tarifesi de bu çerçevede işletilmeye başlandı. Yani vatandaş, kamusal bir zorunluluğu yerine getirmek için aile hekimine yönlendirilmekte; ardından bu hizmet için ayrıca ücret ödemektedir. Teşhis ve tedavinin parçası olan raporların ücretsiz olduğu bizzat Bakanlık metinlerinde belirtilirken, ehliyet için istenen raporun ücretli hale getirilmesi kamusal hizmetin vatandaşa fatura edilmesinden başka bir anlam taşımamaktadır.
Cumhur Uzun, “Vatandaş zaten geçim sıkıntısı altında yaşam mücadelesi veriyor. İktidar şimdi de ehliyet yenileme adı altında yeni bir ödeme kalemi yaratıyor. Zorunlu bir belgenin maliyetinin 30-40 katına 2115 TL’ye vatandaşa dayatılması ve birinci basamak sağlık hizmetinin ücretsiz olması ilkesini korumak yerine, aile hekimliğini ücretli rapor kapısına çevirmek kabul edilemez. Bu anlayıştan vazgeçilmeli; ehliyet yenileme bedelleri ve zorunlu rapor ücretleri kaldırılmalı ya da makul seviyeye çekilmelidir” değerlendirmesinde bulundu.
