YAZARLARLA RÖPORTAJ / HAKAN BİROL SORUYOR
KIYMETLİ YAZARLARIMIZ CEVAPLIYOR
www.hakanbirol.com
Merhaba değerli okuyucularımız. Her hafta bir yazarla röportaj köşemizde bu hafta çocuk kitaplarıyla tanıdığımız “Nihan GÜNER” var.
Merhabalar Nihan Hanım, öncelikle röportaj teklifimizi kabul ettiğiniz için teşekkür ederiz. Bize kendiniz ve ilgi alanlarınız hakkında bilgi verir misiniz?
Merhaba Hakan Bey, köşenizde yer ayırarak bana ses olduğunuz için teşekkür ederim.
Aslen bilgisayar mühendisiyim ve on üç yıldan uzun süredir bilişim teknolojileri üzerine mühendislik yapıyorum. İki çocuk annesiyim. Ben de bir Akdeniz insanıyım, İskenderun doğumluyum.
Çocukluğumdan beri kitapların gizemli dünyasında yaşıyorum. Yoğun bir şekilde çocuk kitaplarıyla ilgilendiğim bir dönem aklıma gelen bir fikre inandım ve hayallerimin peşinden gittim. 2019 yılının başında kariyerime ara vererek çocuk kitapları yazmaya karar verdim.
Okumak, yazmak, kodlamak dışında ailemle vakit geçirmeyi, doğada olmayı ve spor yapmayı seviyorum.
“Tonguç Baba” kitabınızdan bahsedecek olursak eserinizde okuyucularımızı neler bekliyor?
Çocuk biyografi kitapları yazıyorum. Kendi yolunu çizen hayalperestler serimizin bir kahramanı Tonguç Baba, İsmail Hakkı Tonguç’un ilham veren yaşantısını çocuk dilinde bir hikayesi. Serinin diğer kitapları Afife Jale, Osman Hamdi Bey ve Türkan Saylan.
Hayallerinin peşinden koşmuş, tüm engellere rağmen başarmanın bir yolunu bulmuş insanların hayatlarını, çocukların seveceği şekilde hikayeleştiriyorum ve bir serüven başlatıyorum.
Şu mesajı vermek istiyorum aslında; bu insanların kanatları yoktu. Gözlerinde lazer ışınları yoktu. Onlar gerçek kahramanlardı. Sen de inanırsan, çalışırsan başarırsın. Hayallerinin peşinden gitmekten asla vazgeçme.
Çocuk kitaplarında, hikâye kadar önemli olan bir diğer unsur da resimler diyebiliriz. Kitaplarınızı resimleyen Mavisu Demirağ ile nasıl bir çalışma yürüttünüz?
Kitap yayınlamak büyük bir ekip işidir. Bu sadece bir hikaye yazmakla ilgili değil. Yazar, editör, illüstratör, grafik tasarımcılar, koordine eden insanlar… hepsinin doğru uyumu bulması gerekiyor. Günün sonunda masada bir kitap var ama ondan önce mutfakta yapılması gereken büyük bir iş var.
Çocuk hikaye kitaplarında çizimlerin hikaye kadar güçlü etkisi oluyor. İyi bir uyum içerisinde birbirlerini tamamlarlarsa ortaya doğru bir armoni çıkıyor.
Mavisu Demirağ ile, harika bir editör olan Didem Bayındır sayesinde yollarımız kesişti. Çizim aşamasında sayfada görmeyi beklediğim ve anlattığım birkaç sayfa oldu sadece. Yazarken gözümün önünde canlanlanan resimlerden bir kaçını mutlaka görmek ihtiyacı hissettim. Bunun dışında çizimler tamamen Mavisu’yun yaratıcı zekasının ve yeteneğinin yansıması. Türkan Saylan’ın kapağında kalbimize açılan çiçekli penceresini çizeceğine o kadar emindim ki, gördüğümde gözlerim dolmuştu. Mavisu ile çalışmak mutluluk verici olduğu kadar bir şanstı.
Yazar, editör ve çizerin hikayenin anlatıldığı zamanı çok iyi bilmesi, araştırması gerekiyor. Oyuncuların her biri diğerlerini etkiliyor. Sonunda okuduğumuz kitabın tadı o mutfaktan geliyor.
Mavisu olağanüstü yetenekli ve yaratıcı bir çizer olmasının yanı sıra, iyi bir araştırmacı.
Alanınızda uzman birisiniz ve birikimlerinizi yazıya döküp okurlarla paylaşıyorsunuz. Yazmanın sizdeki tarifi nedir? Bize bunu biraz anlatır mısınız?
Çocukluğumda ilk karşılaştığım anda sevdim kalemi, kağıdı, defteri, kartpostalı.
Delicesine sevdim!
En gizli sırlarımı anlattığım sığınağımdır defterlerim. Sayfalarca güler, sayfalarca ağlarım. Gecenin derin saatlerinde beni yatağımdan çıkartır yazmak tutkusu.
Çantamda bir defter, bir kalem, bir kitap olmadan kapıdan çıktığım az görülmüştür. Çünkü yazmak yıldırım çarpması gibidir. Karşılaştığınız bir sahnede bir hikaye başlar zihninizde. İşte tam o an kağıda dökmelisiniz sözlerinizi. Zamanında yazılmayan her hikaye solar. Kokusunu kaybeder.
Tek bir kelime söylemeden çığlık atmak gibidir yazmak.. Yazdığınız karakterle aranızda özel bir bağ olur. Bir daha ilk versiyonunuz olamazsınız.
Kitaba dönüştüyse yazdıklarınız, tanımadığınız evlere konuk olursunuz. Gizemlidir yazmak.
Çocuk kitaplarının ülkemizdeki durumunu nasıl değerlendirirsin?
Türkiye’de kitap ihtiyaç listesinde değil. Kitap okuma seviyemizin çok düşük olduğunu biliyordum ama yıllar önce gördüğüm bir raporla şaşkına dönmüştüm. Bir Japon yılda ortalama 25, bir İsviçreli yılda ortalama 10, bir Fransız yılda ortalama 7, bir Türk ise 10 yılda ancak 1 kitap okuyormuş.
Kitap fuarlarında gördüğüm kadarıyla yetişkinler çocuk kitaplarına daha çok ilgi gösteriyorlar. Biz genel olarak kendimiz okumayan ama çocuklarımız okusun isteyen bir milletiz.
Anne ve babalar, çocuklarına kitap seçerken nelere dikkat etmelidir?
Çocukları okumadan önce kitapla ilgili fikir sahibi olsunlar. Hiç olmazsa bir göz gezdirsinler. Kitabın ne anlattığını, görsellerinde neyin ifade edildiğini incelesinler.
Ben çocuklarım için onların yaratıcı zekasını güçlendiren, besleyen, onları düşündüren kitapları tercih ediyorum. Yayınevleri genelde benzer tarzda kitaplar basmayı tercih ederler. Bir yayınevi olumlu anlamda takibime girdiğinde, yeni çıkan kitaplarını inceliyorum.
Kitaplar zihnimize yeni pencereler açarak, iç dünyamızı genişletir. Çocuklarımızın doğru, güzel şeyler ifade eden kitaplar okumasını sağlayalım ki güzel pencereler açılsın.
Yazmak başlı başına cesaret isteyen bir iştir. Yazmak isteyen ama nasıl yazmaya başlaması gerektiğini bilmeyenler için önerileriniz var mı?
Bir çocuk kitabı yazmaya karar verdiğimde, ne yapmak istediğimi çok iyi biliyordum ama nereden başlayacağım konusunda en ufak bir fikrim yoktu. Kendi kendime yazdığım hikayelerim vardı ama bir kitap yazmayı hiç denememiştim. Beraber çalıştığım editör şöyle demişti, “Nihan’cım yaz ve at, yaz ve at, asla vazgeçme. Sonunda kendi tarzını bulacaksın.”
Yazmak için gizli bir yol yok aslında. Yazmak gerekir. Takım çantanızın doğru aletlerle donatılmış olması gerekir. İyi bir takım çantası için de çok okumak gerekir. İnanın okumadan anlamlı bir şeyler yazamazsınız. Bana okuyacak vakti olmadığını ama bir kitap yazmak için iyi bir fikri olduğunu söyleyen insanlar oldu, oluyor.
Okuyacak vaktiniz yoksa, yazacak vaktiniz de yoktur.
Yazmak spor yapmaya benzer. Yeterince antreman yaparsanız dayanıklı olursunuz, cesur olursunuz. Ben sabah herkesin uyuduğu saatlerde kalkıp çalışmayı tercih ediyorum. Düzenli olarak okuduğum ve yazdığım zamanlarım var. Çok az sebeple bu zamanlara uymuyorum. Disiplinli ve kararlı olmalarını öneririm.
Anne-babaların “çocuklara kitap sevgisi aşılamak” gibi bir dertleri var. Çocukların kitapları severek okumaları konusunda anne-babanın rolü nedir? Bu sürece nasıl katkı sunar ya da sunmalıdır?
Bu soruyla günlük hayatında birçok kez karşılaşıyorum. “Hocam okusun istiyoruz ama çocuk okumuyor ne yapmalıyız?” Şunu soruyorum ben de “Siz okuyor musunuz?”
Ebeveynler cam kutuların esrarengiz dünyasında gezinirken ve ellerinden düşürmezlerken çocukların okuma alışkanlığı geliştirmelerini beklemek gerçek dışı bir beklenti olur. Öncelikle anne-babalar okumalı. Evde okuma rutinleriniz olsun. Hiç olmazsa haftada birkaç gün. Hep beraber bırakın ekranlarınızı ve kitap okuyun.
İyi bir okuma alışkanlığınız varsa ve çocuğunuz okumayı sevmiyorsa ilgisini çekecek türle henüz karşılaşmamış olabilir. Ben bu durumda çizgi roman denemelerini öneriyorum. Çizgi romanlar hiç okuma alışkanlığı geliştiremeyen çocuklar için iyi bir başlangıç olabilir. Son dönemde çocuklar tarafından büyük ilgili görmüş çizgi romanları araştırabilirler. Bir de yaşına uygun, iyi içerik üreten çocuk dergilerini tavsiye ederim. Çocuk dergileri kısa kısa güzel bilgiler veriri. Kısa okumalar uzun okuma alışkanlıklarına evrilir.
Değerli Nihan Hanım, bize vakit ayırdığınız için teşekkür ederiz. En kısa zamanda yeni eserlerinizi de okuyabilmek dileğiyle…
Ben teşekkür ederim, çok keyif aldım. Güzel sorularınızla sayenizde iç dünyamda küçük bir gezintiye çıktım.
