YAZARLARLA RÖPORTAJ / HAKAN BİROL SORUYOR
KIYMETLİ YAZARLARIMIZ CEVAPLIYOR
www.hakanbirol.com
Merhaba değerli okuyucularımız. Her hafta bir yazarla röportaj köşemizde bu hafta polisiye kitaplarıyla tanıdığımız “Çağatay YAŞMUT” var.
Merhabalar Çağatay Bey, öncelikle röportaj teklifimizi kabul ettiğiniz için teşekkür ederiz. Bize kendiniz ve ilgi alanlarınız hakkında bilgi verir misiniz?
Merhabalar. Ben de size röportaj talebiniz için teşekkür ederim. İstanbul’da doğdum büyüdüm. İstanbul Üniversitesi Ekonometri bölümünü bitirdikten sonra başta finans ve bankacılık olmak üzere ekonomi alanında çeşitli sektörlerde çalıştım. Yazmaya iş hayatım devam ederken başladım. Bir yandan da felsefeyle ilgileniyorum: Felsefe benim en büyük tutkum. Bu sevgimin ve ilgimin temelinde yaşamı sorgulamam yatıyor. Lisansüstü eğitimimi de bu nedenlerle felsefe alanında aldım zaten. Bir diğer büyük zevkim, mutluluğum okumak. Okunması gereken, okumak istediğim o kadar kapsamlı bir külliyat var ki, ömür yetmez… Ben bilhassa beni kişisel ve mesleki anlamda besleyecek kitaplar okumayı, film izlemeyi seviyorum. Her ne kadar içinde bulunduğumuz dönemde dışarı çıkmak, yürümek zor hatta kimi zaman olanaksız olsa da uzun yürüyüşler yapmayı, yürürken zihnimde kurgu yapmayı çok seviyorum.
Moda Cinayetleri” kitabınızdan bahsedecek olursak eserinizde okuyucularımızı neler bekliyor?
Moda Cinayetleri’nde toplumsal meselelere oldukça yakından bakmıştım. Şu sıralar bitirmek üzere olduğum Felsefe Cinayetleri’nde aynı tutumu sürdürüyorum. Bundan böyle romanlarımda aşk, nefret, hırs, intikam, para, vb. gibi kişisel meselelerin yanında toplumsal sorunlara ilişkin bir boyutun da ön plana çıkmasını tercih edeceğim. Toplumsal sorunları irdelemenin, aktarmanın en bilinen ve en verimli yollarından biridir polisiye romanlar. Ben de toplumumuzda olan bitenleri kendi görüşümü katmadan, okuru yönlendirmeden, tarafsız bir gözle tasvir ediyorum. Bir yandan da bu olaylar sadece bizim ülkemizde değil, tüm dünyada yaşanıyor; ben de kimi meslektaşlarım gibi bunları mesele edindim. Benim için bilhassa önemli olan, “takıntılı” olduğum bu meseleler hakkında yazmaktan vaz geçemiyorum; böyle olunca da “bakın bunlar bunlar yaşanıyor” diye okurla paylaşmak istiyorum. Bu tutumla ben de kendimce adalete bir katkı sağlamış oluyorum belki de… Ayrıca felsefeyi de ilk defa kurguya ekledim. Aslında bunu yapmak hep aklımın bir köşesinde vardı ancak felsefeyi polisiye akışa nasıl dahil edebilirim sorusunu yanıtlayamamıştım. Bu bilgisel birikimimden romanımda yararlanmak da özellikle istediğim, önemsediğim bir şeydi.
Polisiye kitaplar yazmanızdaki en büyük etken neydi?
Polisiyeyi çok seviyorum. Zihnimin yapısı ve çalışma şekli de polisiyeye, polisiye kurguya yatkın. Sık sık bana farklı konularda da yazmamı önerenler oluyor fakat polisiye kurgu haricinde kurgu yapmak ilgimi çekmiyor; doğrusu polisiye kurgu yapılandırma konusunda olduğum ölçüde verimli olabileceğimi de sanmıyorum. Benim aklım daima polisiye olaylarda, gerilimde. Bence bir yazar için doğru ve önemli olan da zaten sevdiği ve yatkın olduğu konularda yazmasıdır. Beni yazmaya itecek kadar güçlü bir adalet takıntım var. Öyle sanıyorum ki, özellikle bu konulara yönelmemin en büyük etkeni de bu takıntım.
Roman yazmak ustalık gerektiren bir tür olarak karşımıza çıkıyor. Siz romanlarınızı yazarken daha çok kurgusal unsurlardan mı yararlanıyorsunuz yoksa yaşanmış gerçek olaylar mı ağır basıyor?
Benim romanlarımın örgüsüne, içeriğine baktığınızda konu ettiğim cinayetlerin sıradan insanın başına gelebilecek, 3. sayfa haberlerine konu edilen cinayetler olduğunu görürsünüz. Ben romanlarımı kurgularken hayat deneyimlerim saklandıkları yerden çıkıp bana yol gösteriyorlar. Ama bu ifademden gerçek hayatı romanlara öylece “iliştiriverdiğim” anlamı çıkartılsın istemem. Kast ettiğim şu: çok fazla film izliyorum ve çok da okuyorum; işte yazma anı geldiğinde seyrettiğim bu filmler, okuduğum bunca kitap yaratma sürecine rehberlik ediyor, bu süreci şekillendiriyor. Bu kadar malzeme hayal gücümü zenginleştiriyor ve ihtiyaç duyduğumda verimli bir şekilde çalışmasını sağlıyorlar. Örneğin karakteri yaratırken tanıdığım birini betimlemek, kurgu karakterimin gerçeklikle bağının kopmamasını sağlıyor. Bana aynı zamanda hem bir nesnellik ve hem geniş bir özgürlük alanı tanıyor. Bunun için, çevremdeki insanları dikkatlice izliyorum, gözlem yapıyorum, bu konuda epeyce kafa yorup insan ilişkilerini ve insanların hayatla kurdukları ilişkileri didikliyorum.
En çok hangi tür kitapları okuyorsunuz ve hangi yazarları takip ediyorsunuz?
Elbette felsefe ile ilgili kitapları özellikle takip ederim. Ayrıca “suç” olgusu sadece edebiyatta ve polisiyede değil, başka akademik disiplinlerde ve hayatın her alanında örneğin günlük yaşamda da beni ilgilendiriyor. Polisiye edebiyat içinde yerli yabancı tüm neşriyatı takip ederim. Yeri gelmişken şunun altını çizmek istiyorum. Her millet önce kendi kültürünü bilmek durumundadır. Dolayısıyla öncelikle kendi edebiyatını öğrenmelidir.
Yazmak başlı başına cesaret isteyen bir iştir. Yazmak isteyen ama nasıl yazmaya başlaması gerektiğini bilmeyenler için önerileriniz var mı?
Yazar olmak isteyenlere üç sihirli sözcük: Çalışmak, çalışmak, çalışmak. Ve tabii ki sürekli ve çeşitli okumalar yapmak. Yazar olmak istiyorsanız öncelikle yazmanız gerekir. Yazarsanız yazar olursunuz, yazmazsanız ya da yazmayı devamlı ertelerseniz yazar olamazsınız. Günlük bir yazma rutininiz olmalı. Yazmaya her gün mutlaka belli bir zaman ayırmalısınız. Çünkü kafanızdakileri kağıda geçirmek öyle kolay bir iş değildir; başlı başına zaman talep eden bir uğraştır. Bir hikaye ortaya çıkardığınızda bu defa da hikayenize son şeklini verebilmek için bıkmadan, usanmadan tekrar tekrar yazmanız gerekir. Yazmaya ayırdığınız bu zaman diliminde -bence- başka hiçbir şeyle ilgilenmeyin. Ben yazma yeteneğinin doğuştan gelen bir kazanım olduğuna asla inanmadım; yazmak çalışarak öğrenilir. Yeter ki sabır, azim ve her gün yazma isteği olsun.
“Bir kitap okudum, hayatım değişti” derler ya, ben de bir kitap okudum ve polisiye yazarı olmaya karar verdim. Benim hayatımı tek bir romanıyla Son Ceset değiştiren polisiye yazarı Celil Oker oldu; Oker ve kahramanı Remzi Ünal yürüyeceğim yola karar vermemi sağladılar; ben polisiyenin içine çektiler. Celil Oker’in her bir romanını hiç okumadıysam beşer kez okudum, ders çalışır gibi çalıştım. Elbette gençliğimden beri polisiye roman okuyordum ama beni bu alanda profesyonel olmaya cesaretlendiren, yazmaya teşvik eden Celil Oker’dir. Bu vesileyle kendisini rahmetle anıyorum. Yazar olmayı dileyenler sadece yazarı olmak istedikleri türün iyilerini değil kötülerini de okusunlar, yazarlık atölyelerine katılsınlar.
Ülkemizdeki okuma oranları hakkındaki görüşleriniz nelerdir? Gözlemleriniz doğrultusunda genç nesle bakış açınızı özetleyebilir misiniz?
Türkiye’de edebiyata büyük ilgi olduğunu söyleyemeyiz. Kitap okumuyoruz. Kitap okumamızı gerektirecek bir yaşam standardımız da yok açıkçası. Düzenli olarak kitap alan ve okuyan bir okur kitlesi elbette var ama maalesef bu yeterli değil. Büyük şehirlerde bile kitap satış rakamlarına bakıldığında nüfus oranına göre çok çok az kişinin okuduğu görülüyor. Ancak güzel şeyler de oluyor. Enseyi karatmamak lazım. Yarışmalar açılıyor, internetten duyurular yapılıyor. Üstelik şimdi her kesimden insana bu duyurular ulaşıyor ve katılım çeşitleniyor. Polisiye özelinde konuşmak gerekirse bazı üniversitelerimizin Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinde polisiye edebiyatı dersi okutulduğunu biliyorum. Bu üniversiteler aynı zamanda her yıl polisiye edebiyatla ilgili sempozyumlara ve söyleşilere yer veriyor. Bir de salgın nedeniyle online eğitimin ağırlık kazanmasıyla yaratıcı yazarlık ve edebiyat atölyelerinin sayıları arttı. Kitap okuma ve tartışma grupları kuruluyor. Fuarlarda gördüğüm kadarıyla ziyaretçilerin büyük çoğunluğunu gençler oluşturuyor. Gençlere bu konuda umutla bakıyorum.
Değerli Çağatay Bey, bize vakit ayırdığınız için teşekkür ederiz. En kısa zamanda yeni eserlerinizi de okuyabilmek dileğiyle…
Bu güzel sohbet için de ben de size ve tüm okurlara çok teşekkür ediyorum.
