Üreticiler Rusya Pazarının Açılmasını Bekliyor
Uçak düşürme krizi ile kapanan Rusya pazarının bir an önce domates içinde açılmasını bekleyen üreticiler, binlerce dönüm alana ektikleri domatesin ellerinde kalacağını ve ekonomik olarak büyük mağduriyet yaşayacaklarını ifade ettiler. Fethiyeli üreticiler Başbakan Binali Yıldırım’ın 5-6 Aralık’ta Rusya Başbakanı Dimitri Medvedev ile Rusya’daki buluşmasında domatese uygulanan ambargonun kaldırılması yönünde çaba göstereceğine inandıklarını söylediler. Türkiye Haller Federasyonu Yönetim Kurulu üyesi Atabey Akgün’de Ticaret Bakanlığı’nın bu konuda büyük bir çaba sarf ettiğini, 5-8 Aralık tarihleri arasında Rusya’ya ihracatın tamamının açılması beklentisi içinde olduklarını söyledi.
Türkiye’de örtü altı sebze üretiminde Antalya’dan sonra yüzde 39’luk bir rakamla 2. Sıradaki Muğla 180 bin ton civarında sebze ve meyve ihracatı gerçekleştirirken, bu rakamın büyük bir bölümünü Rusya’ya ihraç ediyordu. Rusya ile yaşanan uçak düşürme krizinin ardından ihracatın durdurulmasıyla domates üreticileri büyük mağduriyet yaşadı. Rusya Devlet Başkanı Putin ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın krizi aşan görüşmelerinin ardından Rusya’ya kabak, salatalık, biberin yanı sıra narenciye grubu ihraç edilmeye başladı. Domateste yaşanan kriz ise önümüdeki hafta Başbakan Binali Yıldırım’ın Rusya ziyaretinde Başbakan Medvedev ile görüşerek çözüme ulaşması bekleniyor. Üreticiler adeta bu görüşmeden olumlu bir hava çıkması için dua da bulunuyorlar. Rusya’ya ihracat direk olarak yapılamamasına rağmen bu ülkeye Belerus, Ermenistan ve Gürcistan üzerinden domates gönderiliyor. Ancak araç başına 5-6 bin dolarlık lojistik maliyet gerçekleşince buda üreticinin kazanacağı paydan düşülüyor. Muğla’nın Fethiye İlçesi’nden dolaylı olarak Rusya’ya domates ihraç edilirken, ayrıca Almanya, Gürcistan, Romanya, Belerus, Azerbaycan, Moldovya, Suudi Arabistan, Polonya, Slovakya, Makedonya ile birlikte tam 21 ülkeye ihracat yapıldığı öğrenildi.
Pazar Açılmazsa Tarlaları Satmaya Başlayacağız
Üreticiler bir an önce Rusya pazarının direk olarak açılmasını beklediklerini söylediler. Bir dönüm seradan 10 ton domates üretildiğini ancak sattıklarında maliyeti karşılayamadıklarını söyleyen Bilal Can, “Şu anda zor durumdayız. 80 kuruş ve 1 lira arasında domates satıyoruz. Almanya, Polonya ve Romanya’ya sebze gönderiliyor. Biz Rusya pazarının bir an önce açılmasını bekliyoruz” dedi. 20 yıllık üretici Durhasan Şahin, “Rusya pazarı açılmazsa bu fiyatla üretim yapamayız. Artık tarla satmaya başlayacağız” ifadelerini kullandı. 15 yıllık üreticilerden Mehmet Karaoluk, domatesin fidesinin 2,5 liradan aldıklarını, geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yıl da Pazar aradıklarını Rusya’nın açılması halinde adeta bayram yapacaklarını söyledi.
Ticaret Bakanlığımız Büyük Gayret Sarf Ediyor
Türkiye Haller Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi Atabey Akgün, “Rusya pazarının açılması için Ticaret Bakanlığımızın çok aktif çalışması var. Cumhurbaşkanı ve Başbakan’da bu konuda gayret sarf ediyor” dedi. “Başbakan Binali Yıldırım’ın 5-6 Aralık’ta Rusya’ya yapacağı ziyaretle birlikte domateste de bu pazarın açılacağı beklentisi içindeyiz” diyen Atabey Akgün, “Narenciye grubu greyfurt, portakal ve mandalinada Rusya pazarı açıldı. Sebze grubunda da kabak, salatalık ve biber grubu olarak açıldı. Domateste de sorunun çözümlenmesini bekliyoruz. Özellikle Ticaret Bakanlığımız bu konuda büyük gayret sarf etti” dedi. Akgün, Türkiye’de örtü altı sebze üretiminin yüzde 39’unun Muğla ilinde üretildiğini ve Antalya’dan sonra ikinci durumda bulunduğunu, 180 bin ton civarında ihracat gerçekleştirildiğini, en çokta domatesin ihraç edildiğini söyledi. Domatesin 80 kuruş ile 1.5 lira arasında bulunduğunu Fethiye’den 21 ülkeye ihracat yapıldığını, Rusya’ya da Belerus, Ermenistan ve Gürcistan üzerinden gönderildiğini, lojistik maliyet arttığı için çiftçiye bu maliyetin yansıtıldığını belirten Akgün, “Araç bedeli olarak 5-6 bin dolarlık bu lojistik maliyet pazar açılırsa aynen çiftçiye dönecektir” diye konuştu.
Haber/Foto Erkan İlik-Gülyüz Yurdagül Sırt
