Merhaba;

Bugün klasik romanları bir tarafa bırakıp inceleme türündeki bir kitaptan bahsedeceğim.

Uğur Batı’nın yazdığı “Beynimizin ve Kararlarımızın Sıradışı Hikayesi SİNAPS”.

Hepimiz zaman zaman karşımızdakini anlamaya çalışmaktan yorgun düşeriz. Niye benim gördüğümü göremiyor ya da neden bu kadar açık bir doğruyu kabul etmiyor diye düşünürüz. Önümüzdeki referandumu örnek verirsek ben bir “Hayır” cı olarak “Evet” çileri anlamıyorum mesela. Eminim onlar da beni anlamıyordur. Bu kararlarımızda yaşadıklarımız, eğitim, aile durumumuz, okuduklarımız, izlediklerimiz etkili elbette. Ama tüm bunları değerlendirip karar veren kim ? Hipokrat’ın yıllar ötesinden söylediği bir cümleyle buna cevap vereyim;

“Bütün zevklerimiz, mutluluğumuz, kahkahalarımız ile jestlerimiz ve acılarımız, kederlerimiz, ümitsizliklerimiz ve gözyaşlarımız beyinden ve yalnızca beyinden kaynaklanır.”

Kararlarımızda hep beyin mi etkilidir yoksa kalp yani duygular da devreye girer mi? Her ne şekilde olursa olsun son kararı veren beyindir. Böyle olunca “Beyin” üzerine yazılan kitapları okumak ta farz oldu. Bu konuda en popüler yazarlardan biri nörobilimci David Eagleman. Yazarın ”Beyin” ,” Beynin Gizli Hayatı” eserleri çok satılan kitaplardan. Uğur Batı da kitabı Sinaps’ta sık sık David Eagleman’ın kitaplarına atıfta bulunmuş. Kitap bir ders kitabı tarzında değil. Dört farklı bölüm altında kısa kısa, dört-beş sayfalık denemeler yer alıyor. Ciddi ciddi bilgileri, sıkılmanıza izin vermeden anlatıyor. Kitaptan birkaç alıntı yapmadan önce kitaba ismini veren Sinaps ne demek sözlük anlamıyla belirtelim;

Sinaps, nöronların (sinir hücrelerinin) diğer nöronlara ya da kas veya salgı bezleri gibi nöron olmayan hücrelere mesaj iletmesine olanak tanıyan özelleşmiş bağlantı noktası. Kısaca sinir bağlantısı.

“… Çocuklar 10.000 trilyon sinapsa sahipken, bu rakam yaş artışıyla ters orantılı azalır ve yetişkinlerde stabilize olur. Bir yetişkinin sahip olduğu sinaps sayısı tahmini olarak 1.000 ila 5.000 trilyon arasındadır. Yani gerçekten çoktur ! Sinaps hayatidir çünkü sinir hücrelerinin diğer sinir hücrelerine mesaj iletmesine olanak sağlar. Sinapslar ,nöronlarda kimyasal geçişin gerçekleştiği yapılardır. İnsanın herhangi bir hücresi, sinapslar aracılığıyla aynı anda bin ayrı beyin hücresiyle konuşabilmektedir…” (sayfa-25)

Bu kitapta alıntı yapılacak, altı çizilecek çok yer var. Beynimizle ilgili bilmediğimiz bir çok konuyu araya sıkıştırdığı anekdot ya da sözlerle daha ilginç hale getirmiş Uğur Batı. Kendisi kitabın önsözünde de belirttiği gibi bilim insanı değil iletişim uzmanı bir reklamcı. Yine de “Yazarım” diye başladığı önsözü “Ben o aradığınız yazarım !” diye bitirecek kadar iddialı.

İlginç bölümlerden biri de

“Beynin küçük bir sırrı: Kahramanlık ya da şakak lobu”

Bu bölümde David Eagleman’dan yaptığı bir alıntıyı sizle paylaşayım.

“Zihinsel yaşamımız üzerindeki etkilerin sıralı olduğu uzun listenin, kimyasalların da ötesine uzanarak ,devrelerdeki ayrıntıları da içerdiğini unutmamak gerekir. Sara örneğini ele alalım Sara nöbeti eğer şakak lobundaki (temporal lob) belirli bir noktada odaklanıyorsa , kişi motor nöbetler geçirmeyecek , dahası eşsiz bir deneyim yaşayacaktır. Bir tür bilişsel nöbet olarak tanımlanabilecek bu etki , kişilik değişimleri, aşırı dinsellik (din saplantısı ve din konusunda kendinden aşırı emin olma), hipergrafi (genellikle de din olmak üzere belirli bir konuda aşırı derecede yazma isteği duyma), çevrede bir dışsal varlık olduğu yanılgısı ve sıklıkla da , Tanrı’ya atfedilen sesler duyma gibi durumlarda kendini gösterir. Tarihte ortaya çıkmış peygamber, kahraman ve liderlerin bir bölümünün şakak lobu odaklı sara hastası olduğu düşünülmektedir.”

Başmelek MikaiL’in, İskenderiyeli Azize Katerina’nın ,Azize Margaret’in ve Cebrail’in seslerini duyduğu konusunda hem kendisini hem de Fransız askerlerini ikna ederek on altı yaşındayken Yüz Yıl Savaşları’nın gidişatını değiştirmeyi başaran Jeanne d’Arc’ı düşünün.

Jeanne d’Arc bu deneyimini şöyle anlatmıştı:

“ On üç yaşımdayken, Tanrı’nın kendimi yönlendirmemde bana yardımcı olan sesini duydum. İlk seferinde çok korkmuştum. Ses bana öğle vakti duyurmuştu kendini. Mevsimlerden yazdı ve o sırada babamın bahçesindeydim.”

Şöyle devam ediyordu: “ Tanrı bana gitmemi emrettiğine göre gitmeliydim. Ve bu emri bana veren Tanrı olduğu için , yüz babaya ve yüz anneye sahip olsaydım ya da bir kralın kızı olsaydım bile giderdim yine de.”

Düşünsenize ,beyninizin içinde olan biten küçücük değişimler ,davranışta devasa değişimlere neden olabiliyor. Seçimlerimiz, içimizdeki mekanizmanın küçük ayrıntılarına bile hakim olabiliyor .(Sayfa-97)

Tüm okuduklarımdan sonra beyinle ilgili bir modelleme yapmaya çalıştığımda; gözümün önüne, birbirine bağlı ışıklı milyonlarca yol ve yanıp sönen yıldızlardan oluşan devasa bir

galaksi geliyor.” Her insan bir dünyadır” sözü boşa söylenmemiş ama eksik söylenmiş. Her birimiz nadide mücevherler gibiyiz. Kendimizi küçümsemeye kalktığımızda vücudumuzun, özellikle de beynimizin işleyişini düşünelim hemen. Anında moraliniz yerine gelir.

Yazımın başında referandumdan söz etmiştim. Yazımın sonunu da referandumla ilgili getireyim.

“Evet-Hayır” kararlarımız konusunda birbirimizi anlamayabiliriz. Fakat sağduyulu düşünerek sonuç ne olursa olsun, aynı tarihe ,aynı kültüre sahip insanlar olarak birbirimize kenetlenmemiz gerektiğini idrak edebiliriz.

17 Nisan sabahı bu güzel memleketin insanlarını sürekli olarak ayrıştırmaya çalışanlar değil , vatanını, milletini gerçekten sevenler yani Türk Milleti kazansın..

Gündelik Yaşantımızdan.

Zanaat:

1-El becerisi isteyen iş

2- marangozluk, demircilik, kuyumculuk, terzilik

gibi meslek olarak yapılan ve pek çok dalları

bulunan, deneyim ve ustalık gerektiren iş.

Türkçesi var

Koordinasyon ……..Eşgüdüm

Fultaym (Full time)… Tam gün

*Yüz yıllık Yalnızlık romanından bir alıntı..

“İnadına Kitap,İnadına Aydınlık..”