OLAĞANÜSTÜ ZAMANLARIN ZORUNLU DÜZENLEMELERİ…
Yeni tür bir bulaşıcı hastalık, bir kenti, sonrasında bir eyaleti, daha sonrasında bir ülkeyi, daha daha sonrasında da bütün dünyayı etkiledi(*). O nedenle yaşamlar alt üst oldu. Öyle ki, yakın geçmişte ve daha da öncesinde bile hiç görülmediği kadar bir küresel etkileşim söz konusu. Hiç kimse, bana ne, diyemeyip alınması gerekli önlemlerden uzak durarak kendi başına hareket etmesi kabul görmüyor.
Bu karşılaşılan belâlı bulaşıcı hastalığın eşine benzerine şimdiye değin rastlanılmış değil. Hastalığın bulaşıcı niteliği öylesi hızlı ki, tanımlamalara göre kişilerde, kitlelerde hastalığa yakalanma oranı katlanan sayılarla arttığı dillendiriliyor.
İnsanlığın geçmişte büyük kırımlara uğradığı Veba bulaşıcı hastalığı en başta gelen olarak yıllar yılı dillerden düşmemiş idi. Yakın geçmişte ise Afrika kökenli Ebola hızlı bulaşıcı hastalığı insanlığın sağlığını tehdit etmişse de sağlık alanındaki gelişmişlik o konuda başarı sağlamış, alınan önlemler de etkili olmuş, yayılmanın önü alınmıştı.
Şimdi ise uyulması gereken önlerle birlikte yaşantımız hiç olmadığı kadar hepten alt üst…
Yaşantımızla ilgili korunup kollanma önlemleri şimdiki boyutlara gelmezden önce komşumuz konumundaki bir esnaf arkadaşımın iş yerindeydik. Esnaf arkadaşım bilgisayarında aldığı siparişlerinin tasarımlarıyla ilgilenirken de bir yandan söyleşip konuşuyorduk. O sıra gelip gidenler de eksik olmuyordu. Onlardan biri de bir toptancıydı. Komşu kentlerden birinden çıkıp gelmişti. Yöremizde süreli olarak sattıklarının karşılıklarını toplamaktaydı. Bir yandan da benzer satışlar yapmaktaydı. Yanında bir çantası, bir de kablosuz ödeme alıcısı pos aygıtı vardı. Yanlarına uğradığı esnafların halini anlaması güç olmasa gerek; umutsuzluğunu dile getirmeden edememişti. Yılın kendileri için kayıp olduğundan yakınmaya başlamıştı. Sonuçta da, ne olacak bizim halimiz, diyerek hem kendileri, hem de esnaf arkadaşım ve diğerlerinin dara düşeceğine sözü getirmişti. Ağırlıklı olarak yöremizin yabancı konaklama gizilgücünün çok büyük oranda etkilenecek olmasına işaret edilmekteydi.
İşte ben de o ara söze girdim; esnaf ve girişimci iş insanlarının bu yaşadığımız iş daralmasının kendi haline bırakılıverilemeyeceğine değindim. Yaşanacak ödemeler tıkanması karşısında başta işsizliğin yaygınlaşıp başını alıp gideceği çok belliydi. Esnafların da ne kadar süre dayanabilecekleri kestirilebilir değildi. İşin ucunun bankalara bile gelip dayanacağını kestirememek için kör, sağır, bilgisiz ve de dünyadan birhaber biri olmanız gerekir. Ülke yönetiminin bu gidişatı okuyamaması diye bir vurdum duymazlık zaten beklenemezdi. Ben de o düşüncelerle, geçmişte sıkıntılara düşüldüğünde ne yapılmışsa bir benzerinin hemen yaşama geçirileceğini söylemeden edemedim. Ne de olsa bir kanaatönderi sayılırdım.
Bu hızla yayılma özelliği gösteren Korona Virüs bulaşması saptanan kişilerin ülkelerinde yönetimler hastalıkla başetmekle uğraşırlarken bir yandan da geçimleri etkilenen ülke halklarına-iş alemine de süreci atlatabilmek için yeni yeni olanaklar sağlamaya yöneldiler. Bu yapılanlar elbet keyiften, zevkten değil; zorunluluktan; orası bir kere çok açık.
Bizim ülkemizde de bir-iki gün önce merkezi yönetimce alınan önlemler birbiri ardınca sıralandılar. Gidişatta yaşanacak sıkıntı ve apaçık görülecek hem üretim odaklı hem de buna bağlı parasal daralmanın en az hasarla atlatılabilmesi için çeşitli olanaklar ortaya konulduğu açıklaması yapıldı. Dünya ülkeleriyle benzer bir yönelişe geçildiği duyuruldu. Ne de olsa aklın yolu birdi.
Her kendisine özgü sıkıntı ve bunalımın atlatılabilmesi de kendisine özgü koşullar gerektirmekteydi. Yapılanlar odur. Daha açıkçası, yukarıda başlığa da taşıdığım o “Olağanüstü Zamanların Zorunlu Düzenlemeleri...” devreye sokuluyor; hepsi bu. Eksiktir gediktir; yanlıdır denilmesine de hiç şaşılmamalıdır. Çünkü, girişimcinin, yatırımcının kaygısı, korkusu en az zararla o süreci atlatabilmek ise, emekçi, çalışan, kesimlerin tek kaygısı işsiz, aşsız kalakalmaktır. O boyutuyla getirilen düzenlemelere tutarsızdır, karşılığı yoktur-vardır, eleştirileri bizim gibi açık toplumlarda elbet tartışma konusu yapılacaktır. Tartışılmıyorsa bir kesim üzerine düşen görevi savsaklıyor demektir.
Umarız ve dileriz ki, bu olağanüstü zamanları, gidişat belirsizliklerini sağ salim hep birlikte aşar, korkusuzca yaşadığımız o önceki günlerimize döneriz.
İyi haftalar…
____________
(*) Tuhaftır, ben yazıma öylesi bir giriş yaparken aklıma rahmetli sanatçımız Barış Manço’nun “Cacık” adlı şarkısının bazı sözleri geldi. O şarkısının bir yerinde sanatçı şöyle diyordu:
…………………
Hani dilim dilim doğrasalar beni
Marmara Ege Karadeniz ve hatta Akdeniz cacık olur diyorum
………………………
Hani ince kıyım doğrasalar beni Akdeniz cacık olur diyorum
Ve hatta Atlas okyanusu ve hatta Hint okyanusu
Ve hatta hatta Büyük okyanus bile cacık olur diyorum
Böyle cacığa ……. ………
KENT MECLİSİ… KENT MECLİSİ…
Kentliler, kentlerine sahip çıkıp üzerine titrediklerinde, Kent Meclisi(*) önemli bir işlevsellik yerine getirir; katılımcılarını, içtenliği, gönüllülüğü oranında en saygın yere taşır; yüceltir.
Kentliler, amaç edinip isterlerse, bulundukları yaşam alanlarını dört başı mamur hale getirebilirler. Öyle bir gidişat da kentte yaşayan, önde gelen bilgili, donanımlı, toplumcu, barışçıl yaklaşımı ve niceliği-niteliği önceleyen kişilerin, birlikte, aynı amaç doğrultusunda hareket etmeleriyle gerçekleşir.
Kent Meclisi oluşumuna ilk ortaya atıldığından ve bir yasaya kavuşturulduğundan bu yana ilgi duyan biriyimdir. Yalnız o boyutta değil, tüm toplumcu hareketlere duyarlıyımdır.
Öyle olmakla birlikte, o boyutta da, yerel yönetimi elinde bulunduran örgütsel kesimce başı çekilerek, egemen konumlarını sürdürmeye, pekiştirmeye çaba göstermelerine hiç şaşırmam. Bu tutum, merkezi yönetimi ele geçirmenin yanı sıra yereli de elde etme hareketinin olağan karşılandığı aşamadır. O işlerin, hareketlerin gidişatı, kendi haline bırakılamayacak kadar önem taşır.
Fethiye ilçemizdeki 31 Mart 2019 Yerel Seçim sonuçları alındıktan sonraki süreçte yeni Kent Meclisi oluşumundan da haberdardım. Orada ne sıfatla yer alacağım konusunda düşüncem şimdiki gibi değildi. Hareketin içinde olamayıp ilgilenememiştim. Oysa şimdi şimdi akıl ediyorum da Muğla Gazeteciler Cemiyeti Üyesi olarak Kent Meclisi’nde katılımcı olabilirdim diye düşünüyorum.
Şimdi ise yazılarımın birinde de söz ettiğim gibi Kent Meclisi’mizin belirlenmiş bir alan çalışması içinde (İnsan Yerleşmeleri ve Korunacak Alanlar) yer almaktayım.
10 Mart Salı günü Belediye Meclis Salonu’nda, Kent Meclisi Başkanı, Uzman Üye ve Belediye Meclisi’nden bir Yazman Üye ile benim de içinde yer aldığım alan çalışma grup üyeleri arasında bilgilendirme toplantısı yapıldı.
Ortada, yetki aşımı, kendi başına buyruk hareket etme, alt kurul, üst kurul, görev verildi, görevlendirildi, yeni alan çalışma konusu belirlenmesi gibi konularda, olmalıdır-olmamalıdır türünde, yapıla gelen, uzun, ardı arkası kesilmez konuşma içeriklerinin açıklığa kavuşturulmasına gerek duyulmuş. Ben, en azından, bizim çalışma grubumuz önde gelenlerinde o yönde serzenişler, sinirlerin gerildiği haller görmüştüm. Bir hoşnutsuzluk söz konusuydu.
Bilgilendirme toplantısında da tutarlı hareket edilebilmesi için bir hazırlık çalışması bile yapılmıştı.
Sonuçta söz konusu toplantıda eteklerdeki taşlar ortaya döküldü; peşin yargılar ile yersiz niyet okumalar bir bir sıralandı. Ben, her iki yanı da dinleyince işin iç yüzünün ne olduğunu anladım.
O eteklerdeki taşlar ortaya dökülürken de epey bir gerilimin yaşandığına tanık oldum. Bazılarımız yine söz alma sürelerini sınırlayamadılar ve çok da gerekli olmayan açıklamalar yaptılar.
Orman Mühendisi Behlül Şenyürek meslektaşım, bu kez yine uzunca bir konuşma ve açılım yaptılar. Ezberini bozan, “Görevde çalışırken neleri yanlış yaptığımızı şimdi daha iyi anlıyorum.” diye tek bir değişik söz ederek özeleştirisini de yapmış oldular. Kent Meclis Üyesi ve Çalışma Grubumuz Yürütme Temsil Başkanı Mimar Ahmet Özden Meclis Başkanı Yüksekokul Eğitim Görevlisi Gül Bahar Edik Kayhan hanıma ve emekli Kent Planlamacı Birol Keski’ye konuya ilişkin aralarında sözcü seçtikleri Erkut Bilen arkadaşımızın açılımlarına(Ben onun konuşmasının başlarını kaçırmışım) karşın bilinen eleştirel sözlerini etmekten geri duramadılar. Yine İnş. Müh. Ünsal Çakır bey, Mimar Ayçağ Uçak hanım, Eski DSİ Baş Mühendislerinden H. Recai Şeker bey konularında açılımlarda bulunmakla birlikte eleştirel tutumlar da sergilediler. Mimar Ayçağ Uçak hanım en arka sıradan eleştirilerini sıraladığı halde başkaları konuşurken de araya girdiler; sözlerini sürdürdüler. Mimar Z. Ebru Aksoy hanım da yapılan çalışmaların uygulama alanı bulup bulamayacağını merak ettiğini ve o konuda çok da umutlu olmadıklarını, kaygılarının olduğunu dile getirdiler. Hiç bir konuya kayıtsız kalamayan dava arkadaşımız Leyla Koç hanım ise kısa konuşmasında alan çalışmalarında ilgili muhtarların olası tavırlarına eleştiri getirdiler.
Korsan bir söz almak istemediğim için ben de artık konuşma sıram geldi diye Başkan’dan söz isteyip durdum. Konuşmaların sonuna gelindiğini anlamıştım. Tartışmaların önünün alınmasının yerinde olacağını düşündüm. Yoksa gerilimin giderek artması ve tartışmaların uzaması olasıydı.
Başkan hanım, adımı anıp söz verdiğinde ise on kadar başlıkta topladığım notlarımı es geçtim. Önce meslektaşım Behlül Şenyürek’in, herkes başına buyrukmuş gibi hareket ediyor, beylik eleştirisinin yanı sıra iki başlılıktan söz edegelmekte idi. Söz aldığı uzun konuşma ve açıklamalarıyla o yöndeki düşüncelerinin değiştiğini kendilerinin de belirttiğine sözü getirdim. Bana kahve ortamında denk geldiğinde, kendin işin içinden sıyrıldın, işi bizim üstümüze yıktın, biçimindeki takılmalarından söz ettim. Ardından da incelikli çağrıları ile bizi bir araya getiren ve çalışılacak yer bulma konusunda, Belediye’mizden her istediğini alabilen Eczacı Melike Kavala hanıma o çabaları için teşekkür etim. Önceki yönetim zamanında bir tabelaya sahip değilken artık Kent Meclisi’mizin bir tabelası, yeri ve çalışanı ve donanımının olduğunu dillendirdim. O nedenle de salondaki ayrı bir masada yer alarak Belediye’mizi temsilen Yazmanlık görevini üstlenmiş olan Meclis Üyemiz Mimar Melek Gözde Hoşafçı hanıma da o temsil ettiği kurumu adına teşekkür ettim. Salonda yapılan konuşmaların bir çalışma grubunda yapılacak konuşmalardan olduğunu belirttim. Yapılan eleştiri, konuşma ve açılımlar sonrası önemli bir sorun görmediğimi kastederek, doğru yolda olduğumuza işaret ettim. Benden sonra söz alan Şehir Plancısı(Yoksa Mimar mıydı) Pelin Erdoğan hanım da benzer yönde oldukça dingin bir konuşma yaptılar. Ortamın havası öylelikle değişmiş oldu.
Konuşmalar bitirilince ayak üstü bire bir görüşmelere geçildi. Yanına vardığım Gözde hanım, benim yapıcı bir konuşma yaptığımı belirtip teşekkür ettiler. Behlül bey yanımdan çıkışa doğru giderken benim hep yapa geldiğim eleştirilerimden sonra o yönde bu kez eleştiri yapmadığıma dokundurmada bulundular. Sözde(!), dansöz gibi kıvırtmışım(!) Ben de, ne de olsa politikacıyız, diye karşılık vermekten kendimi alamadım.
Merdivenlerden birlikte indiğimiz Erkut kardeş, benim antideprasan bir ilaç almış olabileceğimden söz ederek, nasıl olup da dingin bir tavır içinde oluşuma şaşırmış göründüler. Melike hanım da, kendisini övüp yüceltmiş olmamdan kaynaklı hoşnutluğunu, kolunu omzuma atıp sarılmakla ortaya koydular. O ara, eşi Ahmet beye de, bir önceki günkü Birol beye yaptığı sert çıkışını unutmadığımı anımsatmaya çalışarak biraz serzenişte bulundum. Leyla hanımla da içeride başladığımız davamıza ilişkin toplumsal iletişim ağındaki tavırlarımızda dizginleri elimizden bırakmayalım konusunu sürdürüyorduk. Oralara gelip katılımcı olmasında birlikte hareket ettiğimiz Ömer Faruk Koç emekli eğitimci arkadaşla da birlikte yürürken, toplantıya ilişkin değerlendirme yapıyorduk. Arkadaşım Faruk bey, yaptığım konuşmama değindiler. O konuşmamla Başkan’ın rahatladığını gözlemlemiş.
Hakkımdaki bütün o sözlerden sonra, artık ben de inandım ki, yerinde ve zamanında bir konuşma yapmışım.
Bu yazımı oluştururken de, aklıma “Gözleri Alan Yamaçtaki Kar Işıltılarında(**)” adlı kitabımdaki özgeçmiş açıklamam geldi. O özgeçmiş açıklamamın bir yerinde, “…. hemen her bulunduğu yerde, bir katkım, desteğim olur düşüncesiyle hep sorumluluklar üslendi ve bu tutumunu hiç terk etmedi.” diye bir kişisel tutum söz konusudur. İçinde yer aldığım çalışma grubumuzdaki hareketimle bu sözümün ne derece örtüştüğü sanırım görülüyordur. Hiç değişme; hep böyle kal, dedikleri boyut bu olsa gerek.
Bu kez dedi-kodu boyutu da olan bir yazı döşediğimin ayırdındayım. O konuda affınıza sığınarak, yanlış anlaşılmamış olmayı umuyorum.
İyi haftalar…
____________
(*) Kent Melisi: ben, yazın alanında da ürünler ortaya koymuş biri olarak böyle demeyi daha yerinde buluyorum. Yabancı kaynaklı sözcüklerin dilimizde karşılıkları varken onları kullanmayı yeğleyen biriyim.
(**) GözleriAlan Yamaçtaki Kar Işıltılarında/Davut D. Fen/ 558 Sayfa/E Yayınları/Cağaloğlu-İstanbul



























