Pazar, Kasım 22, 2026
13 °c
Fethiye
  • Giriş
Fethiye Haber
  • Anasayfa
  • Özel Haber
  • Asayiş
  • Politika
    Büyükşehir Konservatuvarı Yeni Dönem için Kapılarını Açtı

    Büyükşehir Konservatuvarı Yeni Dönem için Kapılarını Açtı

    Başkan Büklü’den 19 Ekim Muhtarlar Günü Mesajı

    Başkan Büklü’den 19 Ekim Muhtarlar Günü Mesajı

    BAŞKAN AKDENİZLİ: “MUHTARLARIMIZ DEVLETİMİZLE MİLLETİMİZ ARASINDAKİ EN GÜÇLÜ GÖNÜL KÖPRÜSÜDÜR”

    BAŞKAN AKDENİZLİ: “MUHTARLARIMIZ DEVLETİMİZLE MİLLETİMİZ ARASINDAKİ EN GÜÇLÜ GÖNÜL KÖPRÜSÜDÜR”

    FETHİYE EMLAKÇILAR DERNEĞİNDE “SERDAR OĞUZ” GÜVEN TAZELEDİ

    FETHİYE EMLAKÇILAR DERNEĞİNDE “SERDAR OĞUZ” GÜVEN TAZELEDİ

  • Eğitim
    BİZDEN SONRA EŞYALARIMIZ – Ebru Oğuzhan Yeter

    BİZDEN SONRA EŞYALARIMIZ – Ebru Oğuzhan Yeter

    Kaygı kapıyı çaldığında: Onu susturmak mı, anlamak mı? – Ramsa Klinik

    Kaygı kapıyı çaldığında: Onu susturmak mı, anlamak mı? – Ramsa Klinik

    Yerel İşletmeler İçin Seo Ajansı | SEO-AJANSİ-COM.TR | Organik Müşteri

    Yerel İşletmeler İçin Seo Ajansı | SEO-AJANSİ-COM.TR | Organik Müşteri

    Fethiye’mizin Önüne Konulan “İl Olma” Hayali Bugün Yapılan Açıklamayla Netleşti – Ebru Oğuzhan Yeter

    Fethiye’mizin Önüne Konulan “İl Olma” Hayali Bugün Yapılan Açıklamayla Netleşti – Ebru Oğuzhan Yeter

  • Sağlık
    Ev Temizliğinde Pratiklik Arayanlar İçin Dikey Süpürge Seçim Rehberi

    Ev Temizliğinde Pratiklik Arayanlar İçin Dikey Süpürge Seçim Rehberi

    Lenfödem ve Lipödem Tedavisinde Fizyoterapinin Önemi – Ramsa Klinik

    Lenfödem ve Lipödem Tedavisinde Fizyoterapinin Önemi – Ramsa Klinik

    Özel Eğitimde Okul Öncesi Dönemin Önemi – Ramsa Klinik

    Özel Eğitimde Okul Öncesi Dönemin Önemi – Ramsa Klinik

    ÇOCUĞUMUZUN ELİNDEN TABLETİ ALINCA NEDEN DÜNYASI YIKILIYOR? RAMSA KLİNİK

    ÇOCUĞUMUZUN ELİNDEN TABLETİ ALINCA NEDEN DÜNYASI YIKILIYOR? RAMSA KLİNİK

  • Kültür
    MENTÖRÜN PENCERESİ – Hakan BİROL

    MENTÖRÜN PENCERESİ – Hakan BİROL

    BİZDEN SONRA EŞYALARIMIZ – Ebru Oğuzhan Yeter

    BİZDEN SONRA EŞYALARIMIZ – Ebru Oğuzhan Yeter

    Yerel İşletmeler İçin Seo Ajansı | SEO-AJANSİ-COM.TR | Organik Müşteri

    Yerel İşletmeler İçin Seo Ajansı | SEO-AJANSİ-COM.TR | Organik Müşteri

    MENTÖRÜN PENCERESİ – Hakan BİROL

    MENTÖRÜN PENCERESİ – Hakan BİROL

  • Spor
    Karaçulhaspor’dan Mimar Şevket Oğuz Koç’a Teşekkür

    Karaçulhaspor’dan Mimar Şevket Oğuz Koç’a Teşekkür

    Karaçulhaspor Sezona 3 Puanla Başladı

    Karaçulhaspor Sezona 3 Puanla Başladı

    Seydikemerspor Sezona 3 Puanla Başlamak İstiyor

    Seydikemerspor Sezona 3 Puanla Başlamak İstiyor

    Fethiyespor Altyapısında Yeni Dönem: Görev Dağılımı Açıklandı!

    Fethiyespor Altyapısında Yeni Dönem: Görev Dağılımı Açıklandı!

  • Künye & Reklam
  • İletişim
Sonuç bulunamadı
Bütün Sonuçları Göster
  • Anasayfa
  • Özel Haber
  • Asayiş
  • Politika
    Büyükşehir Konservatuvarı Yeni Dönem için Kapılarını Açtı

    Büyükşehir Konservatuvarı Yeni Dönem için Kapılarını Açtı

    Başkan Büklü’den 19 Ekim Muhtarlar Günü Mesajı

    Başkan Büklü’den 19 Ekim Muhtarlar Günü Mesajı

    BAŞKAN AKDENİZLİ: “MUHTARLARIMIZ DEVLETİMİZLE MİLLETİMİZ ARASINDAKİ EN GÜÇLÜ GÖNÜL KÖPRÜSÜDÜR”

    BAŞKAN AKDENİZLİ: “MUHTARLARIMIZ DEVLETİMİZLE MİLLETİMİZ ARASINDAKİ EN GÜÇLÜ GÖNÜL KÖPRÜSÜDÜR”

    FETHİYE EMLAKÇILAR DERNEĞİNDE “SERDAR OĞUZ” GÜVEN TAZELEDİ

    FETHİYE EMLAKÇILAR DERNEĞİNDE “SERDAR OĞUZ” GÜVEN TAZELEDİ

  • Eğitim
    BİZDEN SONRA EŞYALARIMIZ – Ebru Oğuzhan Yeter

    BİZDEN SONRA EŞYALARIMIZ – Ebru Oğuzhan Yeter

    Kaygı kapıyı çaldığında: Onu susturmak mı, anlamak mı? – Ramsa Klinik

    Kaygı kapıyı çaldığında: Onu susturmak mı, anlamak mı? – Ramsa Klinik

    Yerel İşletmeler İçin Seo Ajansı | SEO-AJANSİ-COM.TR | Organik Müşteri

    Yerel İşletmeler İçin Seo Ajansı | SEO-AJANSİ-COM.TR | Organik Müşteri

    Fethiye’mizin Önüne Konulan “İl Olma” Hayali Bugün Yapılan Açıklamayla Netleşti – Ebru Oğuzhan Yeter

    Fethiye’mizin Önüne Konulan “İl Olma” Hayali Bugün Yapılan Açıklamayla Netleşti – Ebru Oğuzhan Yeter

  • Sağlık
    Ev Temizliğinde Pratiklik Arayanlar İçin Dikey Süpürge Seçim Rehberi

    Ev Temizliğinde Pratiklik Arayanlar İçin Dikey Süpürge Seçim Rehberi

    Lenfödem ve Lipödem Tedavisinde Fizyoterapinin Önemi – Ramsa Klinik

    Lenfödem ve Lipödem Tedavisinde Fizyoterapinin Önemi – Ramsa Klinik

    Özel Eğitimde Okul Öncesi Dönemin Önemi – Ramsa Klinik

    Özel Eğitimde Okul Öncesi Dönemin Önemi – Ramsa Klinik

    ÇOCUĞUMUZUN ELİNDEN TABLETİ ALINCA NEDEN DÜNYASI YIKILIYOR? RAMSA KLİNİK

    ÇOCUĞUMUZUN ELİNDEN TABLETİ ALINCA NEDEN DÜNYASI YIKILIYOR? RAMSA KLİNİK

  • Kültür
    MENTÖRÜN PENCERESİ – Hakan BİROL

    MENTÖRÜN PENCERESİ – Hakan BİROL

    BİZDEN SONRA EŞYALARIMIZ – Ebru Oğuzhan Yeter

    BİZDEN SONRA EŞYALARIMIZ – Ebru Oğuzhan Yeter

    Yerel İşletmeler İçin Seo Ajansı | SEO-AJANSİ-COM.TR | Organik Müşteri

    Yerel İşletmeler İçin Seo Ajansı | SEO-AJANSİ-COM.TR | Organik Müşteri

    MENTÖRÜN PENCERESİ – Hakan BİROL

    MENTÖRÜN PENCERESİ – Hakan BİROL

  • Spor
    Karaçulhaspor’dan Mimar Şevket Oğuz Koç’a Teşekkür

    Karaçulhaspor’dan Mimar Şevket Oğuz Koç’a Teşekkür

    Karaçulhaspor Sezona 3 Puanla Başladı

    Karaçulhaspor Sezona 3 Puanla Başladı

    Seydikemerspor Sezona 3 Puanla Başlamak İstiyor

    Seydikemerspor Sezona 3 Puanla Başlamak İstiyor

    Fethiyespor Altyapısında Yeni Dönem: Görev Dağılımı Açıklandı!

    Fethiyespor Altyapısında Yeni Dönem: Görev Dağılımı Açıklandı!

  • Künye & Reklam
  • İletişim
Sonuç bulunamadı
Bütün Sonuçları Göster
Fethiye Gazetesi Haber Sitesi
Sonuç bulunamadı
Bütün Sonuçları Göster
Fethiye Gazetesi Fethiye Gazetesi
Anasayfa Güncel

METİN DENİZMEN- NORVEÇ ANILARI IŞIĞINDA, İSKANDİNAVYA UYGARLIĞINDA VAR OLMA MÜCADELESİ: SAMİLER

by Fethiye Haber
6 Ağustos 2024
METİN DENİZMEN- NORVEÇ ANILARI IŞIĞINDA, İSKANDİNAVYA UYGARLIĞINDA VAR OLMA MÜCADELESİ: SAMİLER
0
Paylaşım
79
Okunma
Share on FacebookShare on Twitter

***Elbette yazımın konusu olan Samiler, komşumuz Orta Doğu mitlerinde Nuh’un oğlu Sam’ın tohumundan türemiş Araplar, Yahudiler ve Süryaniler değil, İskandinavya’nın şimdilerde Lapland olarak adlandırılan ve İsveç, Norveç ve Finlandiya sınırları içine hapsolmuş kadîm halkları olan Samiler ve onların onurlu direnişleri üzerinedir.

İskandinavya topraklarındayım ikinci kez. İsveç’ten sonra Norveç’e düştü yolum. Bergen’de iki gün fyort gezileri yaptıktan sonra kâşiflerin izlerini sürmek için Oslo’ya geçtim.

Kon Tiki, Fram, Goajah, Thor Heyerdahl, Amundsen’in izlerini sürdüm müzelerde, ancak bu ayrı bir yazı konusu olsun.

Bygdøy Yarımadasındaki Norveç Kültür Tarihi Müzesi’nde Samiler’e ayrılan minik bir bölümü dolaşırken aklıma düştü Sami Halklarını yazmak. Temizlik, alt yapı gibi işlerde daha çok çekik gözlü Sami insanlarını görüyordum, büyük kentlerde hayata tutunmaya çalışıyorlardı.

1200 yıllarından neredeyse günümüze uzanan bir tarihi, 160 eski mekân, tarım araçları, el sanatları ve tüm kültür varlıkları ile tanıtan bu muhteşem müze de, İskandinav topraklarının yerli halkı olan Samileri yok saymaya devam ediyor.

İskandinavya denince akla insani gelişmişlik endeksi, demokrasi, kadın-erkek eşitliği, Gini katsayısı gibi gelişmişliği gösteren ve ne kadar ileri olduklarını anlatan ölçümler gelir. Müthiş coğrafya, yeraltı zenginlikleri, eğitim modeli, sağlık sistemi, sosyalist belediyeler ile övünen İskandinavya yüzyıllardır “yerli halk” sorunlarıyla boğuşmakta. İskandinavya’nın kuzeyinde yaşayan Sami toplulukları hala etnik yok olma tehdidi altında hayatta kalma savaşı veriyor.

Samiler Norveç’in, İsveç’in, Finlandiya’nın ve Rusya’nın kuzey bölgelerinde yaşayan Fin-Ugor kavimleridir. Norveç’in Finnmark idari bölgesinde, İsveç’in ve Finlandiya’nın Lappland bölgelerinde, Rusya’nın da Kola Yarımadası’nda yaşarlar. Nüfuslarının 80,000-100,000 arasında olduğu tahmin ediliyor ve 60,000 kadarı Norveç’te yaşıyor.

Orta Çağ boyunca saldırgan Cermen kavimleri, Sami’lerin yaşadıkları topraklara ilerleyince onlar da, Rusya’nın kuzeyindeki steplere sığınıp avcılık ve balıkçılık yapmaya devam etmişler.

Samiler ve Germen asıllı Vikingler, birbirinden uzak bölgelerde, birbirlerine bulaşmadan yaşayıp gidiyorlardı. Ne var ki; emperyalist arzuların çıkış noktası olan büyük devlet olma fikri, İsveç ve Norveç krallıklarının birleşmesi ile etnik ve dinsel kıyımı beraberinde getirdi.

Zoraki olan Pagan inançlarının Hristiyanlıkla değişmesi için türlü eziyetler uygulandı, zoraki eğitim sistemiyle Sami dili yasaklandı, çocuklara uygulanan eğitim neticesi nesiller arası kültürel bağlar koptu.

En yıkıcısı, 1900-1940 arası Norveç’in Sami kültürünü silmek için büyük para ve güç harcamasıyla oldu. Çıkarılan yasalar ile tarım arazilerinin kullanılması, alınıp satılabilmesi için Norveççe bilmek ve Norveç ismine sahip olma şartları arandı. Samilerin büyük çoğunluğu isimlerini değiştirdi, Norveççe öğrenmeye başladı. Böylece Samice bilen insan sayısı çok hızlı bir şekilde azalmaya başladı.

İkinci Dünya Savaşı boyunca İskandinavya’yı hızla işgal eden Almanya savaşın aleyhlerine dönmesinden sonra geri çekilirken uyguladığı, “Yakıp Yıkma Taktiği” nedeniyle Samiler’in kültürel ve dinsel merkezleri, çadırları, hayvanları, sınırlı tarım arazileri ve ren geyiği otlakları büyük zararlar gördü.

Bölgenin madenler açısından çok zengin olması da başka bir tehdit unsuru. Buradan ciddi şekilde gümüş, demir ve petrol çıkarılıyor. Kurulan baraj, santral, maden, v.s gibi yapılar Sami kültürüne zarar veriyor. Bu yapılar için inşa edilen yollar Samilerin otlaklarını ve su kaynaklarını olumsuz yönde etkiliyor. Kuzeydeki petrol boru hatlarından sızan petrol geleneksel balıkçılığa büyük zararlar veriyor. Ren geyiklerinin binlerce yıldır kullandıkları rotaları değiştirmeleri isteniyor. Bu gibi projelerde söz hakkı sahibi olabilmeleri için Samiler 1986 yılında bayraklarını ve milli marşlarını oluşturdular. 1989’da ilk Sami milletvekili meclise girdi. Yaşadıkları bölgede kendi meclislerini kurdular ve Norveç’te 2005’te Sami Meclisi’ne kendi bölgelerinde sınırlı da olsa karar alma hakları tanındı.

Finnmark’ta yaşayan Samiler kendi meclisleri vasıtasıyla yaşadıkları eyaletin seçimlerine %50 oranında etki edebiliyorlar. Geleneksel olarak ren geyiği yetiştiriciliği Sámilere ait olduğu için başkalarının ren geyiği ile uğraşmasını yasaklatan bir dizi karar çıkarabildiler. Su kaynaklarının kullanılması, ağaç kesiminin kontrollü yapılması, kaçak avcılıkla savaşma gibi birçok konuya eğiliyorlar ve aktif siyaset yapıyorlar. Örneğin; Kuzey Finlandiya’da ciddi ağaç kesimi yapılıyor. Ren geyiklerinin tek yiyeceği olan yosun benzeri likenler kışın arazi karla kaplı iken yaşlı ağaçların gövdelerinde bitiyor. Kışın ren geyikleri bu sayede gıdadan mahrum kalmıyorlar. Fakat bu ağaçların kesilmesi demek ren geyiklerinin yiyecek bulamayıp açlıktan ölmesi anlamına geliyor.

Sami kültürünü ve doğasını tehdit eden bir başka konu da NATO’nun kuzeyde yaptığı tatbikatlar ve bomba denemeleri. Geri dönülemez şekilde suya, toprağa, bölgede yaşayan canlılara ve atmosfere verdiği zararlardan dolayı bu gibi denemelerin acilen yasaklanmasını talep ediyorlar.

Samiler bu coğrafyaya gelip yerleştiklerinde ülke sınırları denen şeyler yoktu. Yarı göçebe şekilde binlerce yıl burayı vatan bellediler. Uçsuz bucaksız arazileri verimsiz olduğu için kimsenin umurunda değildi.

Gezdiğim ülkelerde yaşayan yerli halkın hassasiyetlerine önem göstermek, onların farkına varmak, düşünüp gördüklerimizden nasıl ders çıkabiliriz diye kafa yormak da gurme sofralar peşinde koşmayan gezginlerin görevi olsun.

 

Ayrıntılı Görülme Sayısı: 21

Bunu paylaş:

  • Facebook üzerinde paylaş (Yeni pencerede açılır) Facebook
  • X'te paylaş (Yeni pencerede açılır) X

Bunu beğen:

Beğen Yükleniyor...
Önceki Haber

Müjdat Gezen’in Hayatını Anlatan “Bir Sevgi Belgeseli” Muğla’da

Sıradaki Haber

ŞEHİDİMİZ HANİYYE’NİN ÇAĞRISIYLA MEYDANLARDAYIZ

Fethiye Haber

Fethiye Haber

Sıradaki Haber
ŞEHİDİMİZ HANİYYE’NİN ÇAĞRISIYLA MEYDANLARDAYIZ

ŞEHİDİMİZ HANİYYE’NİN ÇAĞRISIYLA MEYDANLARDAYIZ

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

SON EKLENEN HABERLER

  • Sağlık Yolculuğunda Anneler Artık Yalnız Değil
  • Başkan Aras’tan COP31’de Akdeniz İçin Ortak Eylem Çağrısı
  • MENTÖRÜN PENCERESİ – Hakan BİROL
  • Ftso, 19 Kasım Dünya Kadın Girişimciler Günü’nde Kadın Girişimcilerle Buluştu
  • Perakendede Satışları Artırmanın Gizli Kahramanı: Doğru Mağaza İçi Planlama
  • BİZDEN SONRA EŞYALARIMIZ – Ebru Oğuzhan Yeter
  • Muğla’da Yollara 758 Kilometrelik Dokunuş

2025 FETHİYE GAZETESİ TAKVİMİ

Kasım 2026
P S Ç P C C P
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  
« Eki    

Fethiye Gazetesi

Fethiye Gazetesi İnternet Sitesi Fethiye’nin www.fethiyehaber.com adıyla kurulan ilk internet haber sitesidir. (http://web.archive.org/) üzerinden teyid edilebilir. Hızlı, güvenilir ve doğru haber için Fethiye Gazetesi Haber Sitesi -2025

Her hakkı saklıdır. © 2025 Fethiye Gazetesi - TASARIM: OnparmakNET.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

Sonuç bulunamadı
Bütün Sonuçları Göster
  • Anasayfa
  • Güncel
  • Siyaset
  • Eğitim
  • Sağlık
  • Kültür
  • Spor
  • Künye & Reklam

Her hakkı saklıdır. © 2025 Fethiye Gazetesi - TASARIM: OnparmakNET.

%d