Telefonun öbür ucundaki yeni dostluk kurduğumuz kişiyle konuşuyoruz. Birbirimize duyduğumuz güven ve dostluk nitelemeleri dile geliyor.
O kişiye, bir yönlendirmede bulunmuştum. O da önerimi hoş bulmuş, sonuca bağlamak için işin o boyutuna odaklanmıştı.
Söyleşimizin diğer konuları yine dostluk üzerineydi. O kişi, Ankara’daydı. İşi matbaacılıkla illgiliydi.
İşte o kendisiyle yaptığımız konuşmamızın bir yerinde, Ankara’lı kişi, beni, dost olarak bilmesinin yanı sıra, katı bir komünist olarak da tanımlamadan geçememişti. Dahası, kendisinin yirmibeş çalışanıyla, gelinen aşamadaki kötü gidişatta ayakta kalabilme uğraşı verirken, beni, tuzu kuru biri olarak nitelemesi karşısında, ona, o aşamaya gelişimi kısaca açıklamaya da çalışmıştım. O, kendilerini, tutucu-ulusalcı bir kimlikte olduklarını dile getirmişlerdi.
Onlar ki, birlikte oldukları kişilerle bizim dostluğumuzu görüp söyleşi ortamımızda bulunurken, geçmişimizin acı gerçeklerini henüz bilmiyorlar. O yüzden de, bizi doğru anlamalarını bekleyemem.
Türlü çileler yaşamış küçüğüm olan oğlan kardeşim, nice zorluklar sonrası, emekliliğini hak edip maaşa kavuştuğunu, bana, memleketten, telefonle bildirdiğinde, gözlerim dolmuş, içimden, onun için, geçmiş olsun kardeşim, deyip durmuştum. O, üç erkek kardeş olan bizlerin, en küçüğü idi. Üç de kız kardeşimiz vardır.
Biz, iki erkek kardeş, onun ağabeyi olarak az-buçuk ilkokul sonrası eğitimimizi sürdürmüş idik. O ise ilkokul sonrası, daha ileri gidemeyerek eğitimini noktalamıştı.
Pek çok iş kolunda yaşamını kazanmak zorunda kalmıştı. Bizler de kamu görevlisi konumumuzu elde edinceye kadar yapmadığımız iş kalmamış, türlü sıkıntılar yaşamıştık. Hasta bir anamız, işgücünü, saygınlığını bayağı bir tüketmiş babamız vardı. O küçük kardeşimiz ise kasaba yaşamında ancak emek gücü gerektiren işlere mahkum olmuştu. Uzun süre de bir hızar sahibi kerestecinin yanında çalışmıştı. Dini gün, karşısında aşağı doğru hızla dönen keskin testere çemberinin hışmından kendini sakınmakla iş üretmek arasında yaşamını sürdürmüştü. Soğuk havalarda herkes sıcak yatağından henüz çıkmamışken, o, çatır çatır ayazda işe gitmek zorunda kalmıştı. Aynı iş kolunda, değişik işyeri sahipleriyle de çalışmak onun yazgısı olup çıkmıştı.
O, sürekli aşağı doğru hızla dönerek kalın tomrukları kesip biçen şerit testere de pek tekin değildir; parmaklarınızı, elinizi kollar durur. Hatta o parmaklardan bazılarını da, bir orasından bir burasından kesivermiş, nice acılı yaralanmalara neden olmuştur. O tür çalışanların sorunları hiç eksik olmaz. Gün gelmiş, o hızla dönen keskin şerit testere karşısında bedenleri bir anlığına da olsa tutulup kalmış, işte o sıra da parmaklarından bir-ikisi kesilivermiştir.
Onlardan biri de küçük oğlan kardeşim olmuştur. İşyeri sahibi, onu, Ege’nin önde gelen hastanesine gönderip parmaklarının yerine dikilmesini sağlarken, maliyede çalışan ağabeyinin de oralarda fink atıp kazazedenin yanında yöresinde bulunarak süreci izlettirmiştir. Kazazede kardeşim her vardığı yerde önünüze sürülen basılı kâğıtlara imza atıp durmuştur. Zaten, neyin nesi olduğunu anlayacak durumda da değildir; canının derdine düşmüştür.
Olay sonrası işin içine SGK müfettişleri girmiştir. Kardeşimin başvurması, olayı iş kazası olarak nitelendirebilirse önemli oranda tazminat alması söz konusudur.
O gelişmeler öncesi, asıl işyeri sahibi sahibi baba yeni yaşamını kaybetmiştir. İşi üstlenen oğulun, maliyeci ağabeyinin yönledirmesiyle hareket ettiği açıktır. Yüklü bir tazminata hükmemedilmesi için kendilerince bir kurgu da yapmışlardır.
Hukuki dava başlayınca, işyeri sahibi oğul da, karşı atılıma geçme gereği duyar. Avukatı aracılığı ile bir işçinin o güne kadar hiç de bir arada göremeyeceği büyüklükte bir para senedi ortaya sürer. İmza da gerçek çıkartılır(!). Güya, kardeşim, daha önceleri böyle bir senet imzalamıştır(!). Öyle bir senedin öne sürülmesindeki amaç, açılan davadan dönülmenin sağlanmasıdır. Sözde(!) senet de, ölen babamızın, para kasasından çıktı, denilerek, akla yatkın bir açıklaması yapılmışsa da işin içinde bir katakulli olduğu kuşkusu gizlenemez boyuttadır. Açılmış olan Dava(!), sürer de sürer.
Ben, bir ağabey olarak, kardeşimin hakkının bir uzlaşı içinde verilmesini istedim. Gelgelelim, tutucu kesimden olan avukat, işyeri sahibini o uzlaşıdan uzak tutmayı yeğledi. Böylesi bir süreç vardır. Benim, her oralara vardığım sıra, o kesimde, niteliğim de konuşma konusu yapılırmış. Ben, bilinçli, koyu bir sol düşünce sahibi biriymişim; yeni tanıştığımız Ankaralı matbaacı dostumuz gibi, onlar da beni öyle bilirlermiş.
Demek istediğim sonuca geleyim.
Ola ki, emekten yana bir devrim gerçekleştirilir, gidişat da o yönde kökleşebilirse neler olur neler! Bir kere, bu sözünü ettiğim işyeri sahibi de, avukatı da, sanırım, devrim mahkemelerinde yargılanır; sonuçta da, o işlenilmiş olan emekçinin başına çorap örmeye kalkışmak, suçlarından dolayı, kurşuna dizilirlerdi(!). Yakalarını o cezadan kurtarmış olsalar bile, yaşamın zorluklarla dolu, çetin koşullara sahip bir yurt köşesine, kesin, sürgüne gönderilirlerdi.
Demem o dur ki, günümüzde, egemen kesimlerin borusu ötedursun; gün gelir, o boru da ötmez olur; bir gerilim sonucu oluşuvercek toplumsal hareket; (!) onların da canına okur. İnsan oğlunun-kızının, döngüsel yaşam sarmalında böylesi boyutları da vardır. Unutmamak gerekir.
İyi haftalar…
Davut D. Fen
























