Köy Enstitüleri 77. Yılında
Yeni kuşak köy Enstitüleri Derneği Fethiye Şubesi, Köy Enstitüleri’nin 77. kuruluş yıldönümünü 17 Nisan Pazartesi günü saat 13.30’da Cumhuriyet Meydanı Atatürk anıtı önündeki törenle kutlayacak.
17 Nisan Pazartesi günü saat 13.30’da Cumhuriyet Meydanı Atatürk Anıtı önünde Başöğretmen Atatürk ve Köy Enstitülerini anarak başlayan 77. kuruluş yıldönümünü etkinlikleri aynı gün saat 15.00’de açılacak resim sergisi ile devam edecek. 17 Nisan pazartesi akşam saat 20.00’de FKM salonunda Büyükşehir Orkestrası Senfonik danslar, Muğla Zeybekleri, müzik konseri ve 18 Nisan Salı günü FKM’de saat 20.00’de Tarık Akan’ın yönettiği ”Bir Meçhul Öğretmen” filmi ve belgeseller gösterisiyle son bulacak.
“Anadolu aydınlanmasının Güneşidir Köy enstitüleri..Aydınlanma ışığımız hiç sönmeyecek.” Diyerek sözlerine başlayan Yeni kuşak köy Enstitüleri Derneği Fethiye Şubesi Dernek Başkanı Hasan Gürhan; “Cumhuriyetimizin ilk ve en önemli eğitim modeli ”köy Enstitüleri’ projesidir. Köy Enstitüleri; ilkokul öğretmeni yetiştirmek üzere 17 Nisan 1940 tarihli 3803 yasayla açılmış okullardır. Ülkemizde Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ve Eğitimci İsmail Hakkı Tonguç tarafından yaratılan köy Enstitüleri projesi Birleşmiş Milletler tarafından az gelişmiş ülkelere önerilmiştir. Eğitim tarihimizde çok önemli yer tutan köy enstitüleri yarım bıraktırılmış efsane okullardır”. ”Köy enstitülerinden önce eğitmen ve köy öğretmen okullarıyla başlayan Anadolu çocuklarının aydınlanması; Köy Enstitüleriyle doruk noktasına ulaşmıştır.1940 yılından başlayarak, tarım işlerine elverişli geniş arazisi bulunan köylerde veya onların yakınlarında Köy Enstitüleri açıldı. Türkiye’de tren yollarına yakın, tarıma elverişli 21 bölgede köy okullarına öğretmen yetiştirmek üzere açılmıştı. Sadece iki köy enstitüsü deniz ulaşımıyla gidilebilen okullardır. Böylece öğrencilerin köylerinden Devlet Demir yollarıyla (tren) ya da Devlet Deniz Yollarıyla (gemi) ile okullarına giderlerdi. Yatılı ve karma (kız-erkek) eğitim veren okullardı. Bu okullardan mezun olan öğretmenler çok donanımlı olarak yetiştirilirdi. Öğretmenler köylülere hem örgün eğitim verecek, okuma yazma ve temel bilgileri kazandıracak, hem çağdaş bilgi ile donatılıp modern tarım tekniklerini öğretecekti.Köy enstitüsünden mezun öğretmenle;ezbere dayanan öğretim yerine ”iş için, iş içinde eğitim ilkesi” uygulanıyordu.Her köy enstitüsünün kendisine ait tarlaları, bağları, arı kovanları ,besi hayvanları,iş atölyeleri,balık ağları ve havuzları vardı.Eğitim üretim için yapılıyordu.Böylece yüzyıllarca okuma yazma bilmeyen Anadolu köylüsü ; hem eğitiliyor hem de modern tarımı yapmayı öğreniyordu.Atatürk ilke ve devrimleri genç cumhuriyetimizin aydınlanma ışığı köylerimize kadar gidiyordu.Böylece köylerden ilkokul mezunu zeki çocukların bu okullarda yetiştirildikten sonra yeniden geldikleri köylere giderek öğretmen olurlardı.Köyün öğretmeni ; hem duvarcı ustası , hem demirci ustası, hem marangoz ,hem de modern tarım uygulayıcısı yada sağlıkçısı oluyordu.!1954 yılında Köy enstitüleri kapatılınca bu dünyaya örnek eğitim modeli- proje de son buldu.Yarı kalan efsane oldu Köy enstitüleri.Köy Enstitüleri Cumhuriyet kültürünün Atatürk devrimlerinin Anadolu’ya ulaşmasının ;köylerimizin aydınlanmasının adıdır.
Köy Enstitüleri Sistemi, yoksul köylülüğün gereksinimlerinden ve ulusun gerçeklerden yola çıkarak, cumhuriyetimizin eğitim devrimcisi Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç’un yaratıcı düşüncesiyle oluşturulan evrensel kurumlardır. Köy Enstitülerinde öğrencilerin yönetime katılarak kendi kendini yöneterek, demokrasiyi, özgürce, sınırsız uygulayarak özümseten kurumların adıdır. Köy Enstitüleri; tutumluluğu, yapıcılığı, yaratıcılığı ve üreticiliği ilke edinen, eğitimde fırsat eşitliğini hayata geçiren, kadın erkek ayrımını kaldıran, bölgelerarası dengesizliğe son veren, Ulusun yeniden doğuşun adıdır. Atatürk ilke ve Devrimleri’nin eğitimdeki adıdır.”
”Köy Enstitüleri birlikte üretmenin, doğayı birlikte dönüştürmenin, birlikte başarmanın adıdır. Eğitim tarihimizde ilk pozitif ayrımcı eğitim sisteminin adıdır.”
”Köy Enstitüleri 17 bin 251 yoksul köy çocuğundan, bilinçli bir aydın, gerçek bir cumhuriyet öğretmeni ve binin üzerinde sağlık memuru yaratan devrimci kurumun adıdır. Özünde Köy Enstitüleri özgürleşme eylemidir. Köy enstitüleri ülkemizin vicdanıdır, bir kültür devrimidir. Köy Enstitüleri; iş okulu, kültür okulu, müzik okulu, tarım okulu, sanat okulu, aydınlanma okulu olarak köylerin gelişimini-değişimini kendi çocuklarıyla başarmayı hedefleyen özgün bir eğitim-kültür projesiydi. Bu amaçla öğrencilere öğretmenlik becerileri yanında erkek öğrencilere <demircilik-yapıcılık-marangozluk> , kız öğrencilere <biçki-dikiş, ev ve el sanatları> gibi farklı alanlarda uygulamalı eğitim vererek araçsal donanımlarla köylere göndererek bu becerilerin köylere ulaşması imecesinde yer aldılar…”
Köy enstitüleri; kırkbin köye, kırkbin öğretmen, kırkbin okul projesidir.1940 1946 seneleri arasında, Köy Enstitüleriyle 15.000 dönüm elverişsiz toprak tarıma elverişli hale getirildi. 750.000 bin ağaç dikildi. Bu dönemde öğrencilerle 150 büyük inşaat,60 iş atölyesi,210 öğretmen lojmanı, 20 uygulama okulu, 12 elektrik santralı vs yapılmıştır. ” Fethiye’mizde Köy Enstitülerinin kuruluşunun 77. yılını çeşitli etkinliklerle kutlayacağız. *17 Nisan Pazartesi günü saat 13.30 da Cumhuriyet Meydanı Atatürk Anıtı önünde olacağız; Başöğretmen Ata’mızı ve Köy Enstitülerini anacağız… * 17 Nisan pazartesi günü FKM saat 15.00 de Fethiye’deki öğretmenler fotoğraf sergimizi ,resim sanatçısı öğretmenimizin ”resim Sergisini ” ile kokteylimiz vardır. *17 Nisan akşam saat: 20.00 de FKM salonunda Büyükşehir Orkestrası Senfonik danslar ,Muğla Zeybekleri, müzik konserini izleyebilirsiniz. *18 Nisan Salı günü FKM saat 20.00 de Tarık AKAN yönettiği ”Bir Meçhul Öğretmen” filmi ve belgeseller gösterisi vardır.
Konser, film ve belgeseller, sergimiz ücretsizdir. Herkese açık olan 77. YIL ETKİNLİKLERİMİZE yurtseverleri, dostlarımızı, eğitimcileri etkinliklerimize bekliyoruz. Özellikle köy enstitülerinin yaşayan efsane öğretmenlerimizle birlikte coşkumuzu, anılarımızı paylaşmaya davet ediyoruz.”diyerek tüm vatandaşları Köy Enstitülerinin 77. Kuruluş yıldönümü etkinliklerine davet etti.
Haber / Foto: Hakan Çelikdemir
