Onu Türkiye’ye polisiyeyi sevdiren yazar olarak tanıdık çoğumuz. Bana onu nasıl anlatırsın deseler “şahane” derim. En çok kullandığı kelime bu ve çok güzel söylüyor. Polisiye yazarı olarak ondan önceki Türk yazarları biraz gölgede bıraktı. Bunun nedeni sadece iyi bir yazar olması değil, polisiyeyi suç ,cinayet anlatısından çıkarıp gerçek edebiyatla sarıp sarmalamasıdır. “Şahane” yazar Ahmet Ümit romanlarını yazmadan önce uzun bir araştırma süreci yaşıyor. Kitaplarında olayların geçtiği-geçeceği mekanları, yaşanan dönemi ince ince araştırıyor. Olaylar kurgu olsa da bahsettiği yerler , tarihi bilgiler gerçek. Bu da yazdıklarına öyle bir sahicilik katıyor ki “Başkomiser Nevzat” ta, yardımcısı Ali de roman kahramanı olmaktan çıkıp evinizin konuğu oluyor.Bab-ı Esrar daanlattığı ritüeller , Mevlevilikle ilgili verilen bilgiler uzun araştırmaların imbiğinden geçen bilgiler. Bunlara ne gerek var, oturur masa başında yazarım demediği için, işini ciddiye aldığı için bu gün Türk polisiye yazarları içinde bayrağı taşıyor.
Gaziantep’te 1960 yılında ailesinin yedinci çocuğu olarak dünyaya gelen Ahmet Ümit’in babası kilim tüccarı, annesi terzidir. 1979’da İstanbul Marmara üniversitesi kamu yönetimi Bölümü’nde okumaya başladı. Öğrenciyken Vildan hanımla evlendi.1980 sonrası askeri rejimine karşı mücadele etti. Bir afişleme çalışması sırasında arkadaşı öldürüldü. Türkiye Komünist Partisine (TKP) üye oldu. 1985 yılında parti tarafından Moskova’ya gönderilerek 1986 yılına kadar Moskova Sosyal Bilimler Akademisi’nde eğitim gördü.Burada yazdığı şiirlerini “Sokağın Zulası ” adıyla kitaplaştırdı.Ardından; Çıplak Ayaklıydı Gece –Masal Masal İçinde- Bir Ses Böler Geceyi – Sis ve Gece-Kar Kokusu -Agatha’nın Anahtarı-Patasana- Kukla -Şeytan Ayrıntıda Gizlidir –BeyoğluRapsodisi – Aşk Köpekliktir – Kavim -Ninatta’nın Bileziği – İnsan Ruhunun Haritası -Olmayan Ülke-Bab-ı Esrar -İstanbul Hatırası-Sultanı Öldürmek – Beyoğlu’nun EnGüzel Abisi ve son olarak Elveda Güzel Vatanım romanı geldi.
Ağırlıklı olarak polisiye yazmasına rağmen öykü, deneme tarzında da yazdı. Son kitabı Elveda Güzel Vatanım ise Şehsuvar Sami adlı bir İttihatçı’nın sevgilisi Ester’e yazdığı mektuplar ekseninde İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin anlatıldığı tarihsel bir romandır. Yalın Türkçesi ve incelikli anlatımıyla Ahmet Ümit polisiye tarzının dışında da başarılı olacağını göstermiştir. Bu kitaptan şu cümleyi paylaşmak isterim;
“Ölüm, şehirlerimizi kaybetmekle başlar.” Kim söylemişti bu cümleyi hatırlamıyorum, ne yazık ki doğru… Doğru, lakin eksik. Ölüm şehirlerimizi kaybetmekle başlar; vatanımızı kaybetmekle neticelenir.”
Siyasi görüşleri nedeniyle gitmek zorunda kaldığı Moskova’dan sonra yazarlık yolunda ilerleyen Ahmet Ümit yazar ve siyaset konusunda düşüncelerini şöyle açıklar.
“Politika elbette gerekli bir şeydir, hepimizin politik tavrı olacaktır ama sanat, politikadan daha büyük bir şeydir, çünkü sanatın aynasında politikayı da görebilirsiniz, aşkı da görebilirsiniz, felsefeyi de görebilirsiniz. O nedenle romanlarımda yapmaya çalıştığım şey, politik mesajlar vermekten çok, hayatı anlatmak ve yaşadığımız hayata eleştirel bakabilmek. Ama bunu yaparken de doğrusu şudur”dememek. Bir yazar doğrusunun ne olduğunu bilemez, bir yazar ancak soru sorar. ‘Doğrusu nasıl olmalıdır?’sorusu. O yüzden ne yazdığınız önemli değildir, nasıl yazdığınız önemlidir.”
Solcu kimliğini hiçbir zaman saklamayan yazar , tüm siyasi görüşlere eşit mesafede duran,yaptıkları ve söylemleri çelişmeyen insanlardan.
“ ..aydının bağımsız olması lazım çünkü aydın denilen kişi, eleştiren, kuşkuyla bakan, değiştirmeye çalışan kişiliktir, bir partiye, tarikata biat ederek bağımsız olamazsınız, bağımsız olmak gerekir, o nedenle ben kendimi herhangi bir partinin yerine koymaktansa, Türkiye’deki demokratik kültürün gelişmesine yazdıklarıyla katkı sağlayan insanlardan biri olmayı tercih ederim eğer bunu başarabilirsem, bu ülkedeki tarihi kültürü insanlara anlatmayı başarabilirsem çok mutlu olurum. Bu yıl yüze yakın okulda konuşma yaptım ben. Siyasi partilerden daha fazla. Oradaki öğrencilere bu düşüncelerimi anlattım ve çok iyi bir karşılık gördüm. Bu beni sadece bir yazar olarak değil, bu ülkeyi, dünyayı seven biri olarak en azından görevini yerine getirmiş biri gibi görmemi sağlıyor.”
Ahmet Ümit kitap yazmanın dışında polisiyenin ülkemizde hak ettiği yeri alması için de farklı çalışmalara imza atmakta. Televizyon programları ve söyleşilerinin dışında Penguen dergisinde bir tefrika romanı yayınlandı. Yayın hayatı halen devam eden 221B adlı polisiye derginin yayın kurulunda yer aldı. “İnsan ruhunun Haritası” adlı deneme kitabında polisiyenin tarihçesindeki köşe taşlarını anlattı. Everest Yayınları’ndan çıkan polisiyenin klasiklerinin editörlüğünü yaptı.
Son derece üretken olan Ahmet Ümit’in bir diğer başat özelliği de dürüstlüğüdür. Yazarımız bu dürüstlüğü babasından , annesinden de aydınlığı aldığını belirtir.
Gönlü de gözleri de aydınlık “Şahane” Ahmet Ümit’in kitaplarının bir diğer özelliği de sinematografik dilidir. Sis ve Gece , Bir Ses böler Geceyi sinemaya uyarlanan kitaplarındandır.Karanlıkta Koşanlar Uğur Yücel ,Şeytan Ayrıntıda Gizlidir öyküleri de Cevdet Mercantarafından iki ayrı dizi film yapılmıştır.
“Başkomiser Nevzat” ta Türk polisiyesi kahramanları arasında yerini almıştır.
Edebiyatımızda tercümelerle başlayan polisiyelerden ilk telif eser Ahmet Mithat Efendi’nin 1884 yılında yazdığı Esrar-ı Cinâyât’tır. Ülkemizdeki polisiyenin tarihçesini bir başka yazıya bırakalım. Amapolisiyeyi üvey evlatlıktan çıkarmaya çalışan bir yayınevini de anmadan geçmeyelim; Labirent Yayınevi. Türkiye’nin tek polisiye yayınevi olan labirent hem genç polisiye yazarlara destek oluyor hem de Osmanlı Polisiyesi serisiyle bir anlamda kültürel eksikliğimizi de tamamlıyor.
Ben de Ahmet Ümit’i anlatığım bu satırların eksikliklerini ve Türk polisiye tarihçesini bir sonraki yazımda tamamlama sözü veriyorum.
“ İnadına kitap, inadına aydınlık..”
Gündelik yaşamdan..
Tefrika: süreli yayınlarda bölüm bölüm yayımlanan, birbirini tamamlayan bölümlerden oluşan yazı dizisi.
Türkçesi var
Cazibe …… Albeni
İllüzyon ….. Yanılsama
Cam – Sam Savage
Yapı Kredi Yayınları-Roman
15 TL – 160sayfa
Direnişten Bağımsızlığa Elçi Bey-Akil Samedbeyli
Doğu Kütüphanesi Yayınları-İnceleme
27 TL -312 sayfa
İstanbul’un Eğlence Hayatı-Sadun Aksüt
İnkılap Kitabevi- Yakın Tarih
15 TL –200 sayfa
Kasaba Hemşiresi- JeffLemire
Marmara Çizgi-Çizgi Roman
15TL- 128 sayfa
Maderzad Palas –Erbuğ kaya
Kırmızı Kedi Yayınları- Roman
20 TL -248sayfa
Mö ! – David Safier
Pegasus Yayınları- Roman
29,9TL-320 sayfa
Seçme Mektuplar – İtaloCalvino
Yapı Kredi yayınları- Anı
38TL-548 sayfa
Sevginin bağladıkları- Agatha Christie
Altın Kitaplar- roman
20TL-272 sayfa
Sorsana Bizi Sevmiş mi-Deniz Bağrıaçık
Yapı Kredi yayınları- Sosyoloji
18TL-228 sayfa
Milli Mücadele Kahramanı İsmet İnönü
Hüsnü yamak- Halk Kitabevi-tarih
12 TL –160 Sayfa



































