Merhaba Değerli Okurlarım
Enerji krizi birdenbire dünya ekonomisinin gündemine oturdu. Enerji sektöründe fiyat yükselişi aslında ekonomik canlanma ile birlikte bekleniyordu. Hatta dünya, iklim değişikliğinin etkileriyle başa çıktıkça ve temiz enerjiye geçiş hızlandıkça daha fazla oynaklığın olacağı politika yapıcılarınca öngörülmekteydi. Ancak bu artışın bu kadar hızlı ve yüksek olacağı beklenilmiyordu.. 2021 yılı başında çıkan maliyet fiyatları bugüne kadar %110 oranında rekor artış gösterdi. Ocak 2021 de 29 kuruş olan piyasa takas fiyatı Ekim ayının ilk 20 günlük dönemi baz alındığında ortalama 64 kuruş olarak açıklandı. Bu da maliyetin aynı takvim yılı içerisinde 2 katından fazla bir değere ulaştığını göstermektedir. Geçtiğimiz günlerde ise piyasa takas fiyatı 90 kuruş maliyetle Türkiye rekoru kırdı.
Küresel malî krizin reel sektör aktörlerini de derin ve güçlü bir biçimde etkileyeceği bir sır, hatta öngörü olmaktan çıkmış durumda gelmiş olduğumuz noktada. Birbiri ardına gelen üretim azaltma ve durdurma haberleri, işçi çıkarmaları vb. durumun, sanılandan daha ciddi olduğuna işaret etmekte. Bu eğilimin temel dayanaklarından biri, harcamaların ve tüketimin hızla azalacağına yönelik öngörüler. Yatırımların durdurulması ya da en azından ertelenmesi, şirketlerin var olan pozisyonlarını korumaya yönelmeleri, doğal bir biçimde enerji gereksiniminin ve tüketiminin de azalması anlamına gelmekte. Talepte oluşan daralmaya paralel olarak enerji fiyatlarındaki gevşeme (petrol ve elektrik fiyatlarının düşmesi), yeni enerji yatırımlarının tartışılır olmasına yol açıyor.
Gelecek yıllar için yapılması gereği vurgulanan enerji yatırımlarına ilişkin tahminlerin gerçekleştirilmesi olasılığı her an biraz daha azalmakta. Bunun önemli nedenlerinden biri enerji talebinin azalması ise, diğer bir başkası da yenilenebilir enerji teknolojilerine ayrılan kaynakların geri dönüşünün çok uzun zaman alacak oluşu. Ancak; gerek talep daralması, gerekse kârlılık endişelerini esas alarak enerji yatırımlarını azaltmak veya askıya almak, zaten zor gözüken krizden çıkışın daha da zorlaşması, krizin etkilerinin daha da derinleşmesi riskini beraberinde getirmekte. Özellikle de ülkemiz açısından yalnızca şu an içinde bulunulan tabloya dayanılarak değil, geniş ve uzun zaman ölçeğinde düşünülüp hazırlanmış bir enerji politikasına gereksinim var. Enerji girdilerinin yüksekliği, bu alandaki talebi karşılamak için katlanmak zorunda olduğumuz dış açıkların miktarı, finans krizi çıkışında bir de enerji krizi yaşamamıza yol açma potansiyeline sahip.
Belki bugün için enerji teknolojilerine kaynak aktarımı ertelenebilir, iptal edilebilir gibi duruyor . Ama krizin düşündüğümüzden daha ağır hasar vermemesini, kriz çıkışında dünyaya ayak uydurabilmeyi istiyorsak, ayakları yere sağlam basan bir enerji politikası geliştirmek, bu alandaki yatırımları bu politika ölçeğinde yönetmek durumundayız.
HAFTAYA GÖRÜŞMEK ÜMİDİYLE…
