EĞİTİM MENTORUNUN PENCERESİ
SEN ÇOK DEĞERLİSİN!
İyi bilinen bir konuşmacı, seminerine 100 dolarlık bir banknotu göstererek başladı. 400 kişiyi bulan dinleyicilere, bu parayı kim ister diye sordu ve eller kalkmaya başladı. Ve konuşmacı “Bu parayı sizlerden birine vereceğim fakat öncelikle bazı şeyler yapacağım.” dedi. Parayı önce buruşturdu ve dinleyicilere “Hala bu parayı isteyen var mı?” diye sordu, eller yine havadaydı. Bu sefer, konuşmacı “Peki bu paraya şunları yaparsam?” dedi ve 100 doları yere attı onun üstüne bastı, ezdi, pisletti ve para şimdi pis ve buruşuktu, fakat eller yine havadaydı ve o parayı herkes istiyordu.
Konuşmacı şöyle dedi:
“Paraya ne yaptıysam hiç önemli değil onu yine de istiyorsunuz, çünkü benim ona yaptığım şeyler onun değerini düşürmedi, o hala 100 dolar. Hayatımızda çoğu kez verdiğimiz kararlar veya hayat şartları nedeniyle hırpalanır, canımız acıtılır, yerden yere vuruluruz, kendimizi kötü hissederiz, fakat ne olduğu veya ne olacağı önemli değil, hiç bir zaman değerimizi kaybetmeyiz, temiz ya da pis, hırpalanmış ya da kırılmış, bunların hiçbiri önemli değildir. Seni sevenler senin ne kadar değerli olduğunu her zaman bileceklerdir.”
Değerli dostum hikâyede de gördüğün gibi bazı değerler değişmiyor. Seni ele alacak olursak: Önünde bir sınav maratonu var. Bu sınavın sonucu ne olursa olsun değerinden yine bir şey kaybetmeyeceksin. Çevrende şu şekilde söylemler duymuşsundur: “Bu sınavı kazanmazsam bittim. Şu liseye gidemezsem dünyanın sonu olacak. Ailem beni A Üniversitesini kazanmazsam hiç sevmeyecek…” Bu gibi cümlelerin hiçbirini kurmanı değil aklından dahi geçirmeni istemiyorum.
Dünyada her şey sınav demek değil. Sınav senin değerine düşürecek bir olgu da değil. Sınavlara hazırlanırken lütfen bu bilinç içerisinde olmanı istiyorum.
Sınavlar senin sadece bir basamak olacak. Gelecekteki hayallerin adına küçük ama etkisi büyük adım diyebilirim.
Öncelikle şunu sormak istiyorum: Kendi değerinin farkında mısın? Yani hem kendin hem çevren için sen ne ifade ediyorsun? Hayat sorularla başlar cevaplarla güzelleşir. O yüzden böyle bir soru üstüne düşünmeni istedim. Senden bir tane daha olmadığı kesin. Her şeyinle tek yani biriciksin. 100 dolar hikâyesindeki paranın değerini kaybetmediğini okudun. Altı üstü o bir para. Aynı şekilde altın da çamura bulanmak ile değerinden bir şey kaybetmez. Eğer fark ettiysen özünde değerli olan her şey nasıl bir değersizliğe itilirse itilsin kıymetinden hiçbir şey kaybetmiyor. Sen de özünde değerli birisin. Ailen için özellikle çok kıymetlisin. Onlarla ne kadar tartışsan da ne kadar uyum problemi yaşasan da onların gözünde her daim altın misali çok kıymetlisin.
İnsanın hayatında değerleri olmalı. Bu değerleri yaşamının bir parçası haline getirmelisin. Sınavda başarılı olmak elbette sana bir değer katacak ama saygıdan yoksun bir başarı hiçbir şey ifade etmez. İçinde sevgi olmayan bir kalbin ne işe yaradığını söyler misin? Sorumluluk bilinciyle hareket etmemenin doğuracağı sonuçlar ise tam bir felaket olur. Ya adaletli olmayan bir bireye ne demelisin? Doğruluk ve dürüstlük en büyük erdemimiz olmalı. İnsanlığın yardımsever bireylere ihtiyacı olduğunu da aklında çıkarmamalısın. Peki ya güvene ne demeli? Hiç kimseye güvenemediğin bir toplumda yaşamak sana ne hissettirir?
Kendini ifade edebilmek için özgüven sahibi olmalısın. Hoşgörü ile insanlara yaklaşmalı, alçakgönüllülüğü elden bırakmamalısın. İnsanlarla konuşurken empati yapabilmelisin. Kanaatkar olmayı bilmelisin. Sabırlı bir şekilde karınca gibi çalışkan olarak vatanına ve milletine hayırlı bir evlat olmalısın!
Benim Ödülüm Kimde?
Küçüklükten bu yana bazı işleri büyüklerimizin bize verdiği minik karşılıklar üzerine yaptık. Örneğin odanı toplarsan dışarı çıkmana izin vereceğim, takdir getirirsen sana bisiklet alacağım vb. gibi sürekli dışsal kaynaklı motivasyon unsurları ile büyüdük. Peki ya şimdi soruyorum:
Seni en çok motive eden şey nedir? Yani seni ders çalışmaya isteklendiren öğeyi açıklar mısın?
Bu sorunun cevabı bize SINAV süreci boyunca yardımcı olacak. Çünkü seni motive eden şey içsel kaynaklı mı dışsal kaynaklı mı bunun cevabını bulacağız.
İçsel motivasyon kişinin dışarıdan gelecek ödüllere karşı bir beklentisi olmadan tamamen ilgi ve merak duyarak motivasyon durumunda olma halidir. Yani yaptığınız işin karşılığından birinden bir beklentiniz olmadan bu motivasyon durumunda olursunuz.
Dışsal motivasyonda ise olayın içine çevre dâhil olur. Dışarıdan gelecek bir ödül beklentisi vardır. Kişi o ödüle odaklanarak çalışmalarını sürdürür.
Peki senin motivasyon kaynağın hangisi?
Eski zamanlarda bir kral, saraya gelen yolun üzerine kocaman bir kaya koydurmuş, kendisi de pencereye oturmuştu. Bakalım neler olacak?.
Ülkenin en zengin tüccarları, en güçlü kervancıları, saray görevlileri birer birer geldiler, sabahtan öğlene kadar. Hepsi kayanın etrafından dolaşıp saraya girdiler. Pek çoğu kralı yüksek sesle eleştirdi. Halkından bu kadar vergi alıyor, ama yolları temiz tutamıyordu. Sonunda bir köylü çıkageldi. Saraya meyve ve sebze getiriyordu.
Sırtındaki küfeyi yere indirdi, iki eli ile kayaya sarıldı ve ıkına sıkına itmeye başladı. Sonunda kan ter içinde kaldı ama kayayı da yolun kenarına çekti. Tam küfesini yeniden sırtına almak üzereydi ki, kayanın eski yerinde bir kesenin durduğunu gördü. Açtı. Kese altın doluydu. Bir de kralın notu vardı içinde. “Bu altınlar kayayı yoldan çeken kişiye aittir.” diyordu kral. Köylü, bugün dahi pek çoğumuzun farkında olmadığı bir ders almıştı. “Her engel, yaşam koşullarınızı daha iyileştirecek bir fırsattır.”
Acaba hangimiz böyle bir şeyi yapardık. En basitinden yolda gördüğümüz bir kâğıt parçasını bile çöpe atmaya erinirken bir kayayı mı kenara çekeceğiz? Keşke…
Bu bir motivasyon meselesidir. Kralın yanına gelen köylü içinden geldiği için o kayayı kenara çekmiştir ve kimseden beklentisi yoktur. O kayayı kenara çekerken kimseye güzel görünmek gibi bir davranış içine de girmemiştir. Gerçek başarı budur! İçinde gelerek çalışmak ve hedefe odaklanmak büyük başarıların ilk adımını atmanızı sağlar.
Dışardan gelecek motivasyon kaynaklı ödüller bir yere kadar başarılı olmanı sağlar. Bunun sürekli hale getirilmesi durumunda sen hep bir beklenti içine gireceksin. Kendin için çalıştığının farkında olmalısın ki elde edeceğin başarı senin içsel motivasyonundan kaynaklı olsun.
Benim ödülüm kimde anlayışını geride bırakmanın zamanı çoktan geldi ve geçiyor. Senin ödülünü sen artık kendin vereceksin. Sınavlardan elde edeceğin başarılar ile güzel bir liseye veya üniversiteye gidecek ve hedefine doğru giden yolda ilerlemeye devam edeceksin.
