O SİZİN TANRINIZ BİZİM BURADA OLDUĞUMUZU HİÇ GÖRMEMİŞ Mİ?(*)
Pek çoğunuz bilir ki insanoğlu her gittiği yere o güne dek sahip olduğu kültürünü de götürür; gittiği yerdekilerin kültürünü kabullenmeyi bir kıyıya iterek kendisininkini dayatır. Hele bu güç dengesinin kendinden yana olduğu yerde bu büsbütün böyledir. Bu yüzden yukarıda başlığa taşıdığım konuyla ilgili gelişmeyi -bana örnek verme açısından çok çarpıcı gelir- size anlatmak istedim. Bunu hep yapmak istemişimdir de nedense hep öteleyip durmuşumdur. Yaşadığımız olayların gelişimi de bunda etkendir.
Günümüzde olduğu kadar bundan iki yüz- iki yüz elli yıl kadar geriye gidildiğinde de Amerika Birleşik Devletleri’nin o günkü topraklarına özellikle Avrupa’dan sürekli göçler olmaktadır. O günün koşullarında haftalar süren bir deniz yolculuğundan sonra kıta Amerikası’na ayak basılır. Söylencelerden başka bir bilgileri olmayan göçmenler kıtaya ayak bastıklarında hiçbir güvencelerinin olmadığının bilincindedirler. Bu yüzden de kendileri için öncelikle sığınabilecekleri bir kurum olarak ilk elden kiliseyi yeğlerler. Bunda şaşılacak bir yan da yoktur; insanlığın ortak değerlerini savunup iyiliğini isteyen başka belirgin hangi kurum vardır ki? Kendilerine kılavuzluk edecek, ilk günlerin şaşkınlığını giderecek beklenti umuduyla oralara başvuran göçmen kitlelere bu kurum kucak açarken dinsel boyut elbette işin içindedir. İnanç konusu sıklıkla dile getirilir.
Göçmenler ilk günlerin şaşkınlığından sonra kendilerine geldiklerinde karşılarına çıkan çeşitli seçenekler arasından birini yeğleyerek uçsuz bucaksız bereketli topraklarda yurt yuva edinme girişimine kalkışırlar. Çevreleriyle kurdukları ilk ilişkileri, tanışmalarıyla da kendilerine daha bir özgüven gelir. Umut dolu hayalleriyle yeni yerleşime açılan topraklarda kendilerine yer edinirler. Bilinç düzeyleri, kentleşme bilgileri hiç de az olmayan bu göçmenler hemen ekip biçmeye, hayvancılıkla uğraşmaya başlarlar. Zaten her birinin mesleği, çeşitli becerileri de vardır. Ticaret, iş kolları da gelişme içindedir.
Birlikte yaşamanın bir başka boyutu olarak din de sosyal yaşamın içindedir. Avrupa’nın güçlü dinsel örgütleri de adamlarını bu ülkeye yollamaktan geri kalmaz. İnsanın var olduğu her yerde o kesim de yerini alır; belirleyici konumunu ortaya sürer. Kıtaya yeni ayak bastıklarında kendilerine her konuda kucak açan bu kurum karşısında elleri açık davranan göçmen halk da destek vermekten geri durmaz; hemen her yerde kiliselerini yaparak içlerini haftanın belli günlerinde doldurarak papazlarının ogünkü vaazlarını da dinlerler.
Kıtanın asıl sahibi olan Kızılderililer ise bu yeni gelen ve hemen yerde gözü olan bu beyazlar karşısında doğal olarak hırçın, saldırgan, korku salan davranışlar sergilerler. Göçmenler ise çığ gibi kıta içlerine yayılmayı sürdürür. Tek korkuları Kızılderililerdir.
Papazlardan, rahip ve rahibelerden kurulu misyonerler de kendilerine biçilen dinsel tavırlar içinde olurlar. Göçmenlerden sonra asıl büyük belâ ve asi olarak gördükleri o Kızılderililerle yüzleşirler. Onlarla ilişki kurmanın yollarını ararlar. İlle de onlara kendi dinleri olan Hıristiyan inancını benimsetip öğreteceklerdir. Kendilerince yarı çıplak olan Kızılderililer davranışları, yaşama biçimleri ile de yabanıl yaratıklardır. İlk ilişki kurabildikleri Kızılderilileri Tanrı yoluna çağırırlar: Kendi dinlerinin belirgin özelliklerini bayağı bir sayıp dökerler. Sonuç olarak da, bizim Tanrımız her şeyi yaratandır, her şeyi bilendir, diyerek tek Tanrı bilincinin en belirgin niteliğine sözüzü getirip konuyu bağlarlar.
Aslında kendilerinin de Manitu adını verdikleri ve zaman zaman ona yakarıda, dileklerde bulundukları bir Tanrı inancı, bazı da biçimlerini kendilerinin verdikleri Totem gibi tapındıkları cisimsel varlıkları da olan Kızılderili onca sözü az bir süre içersinde sessizce dinledikten sonra kafası epey bir karışmış gibi görünse de akıl melekelerini kaybetmemiştir; konuya ilişkin soru yöneltme gereği duyar. Dile gelerek der ki, O sizin Tanrı’nız bizim burada olduğumuzu hiç görmemiş mi?
_____________
Not:İlçe sınırlarımıza en yakın ve şiddeti bayağı bir yüksek olduğu belirtilen yaşadığımız deprem olayı ile ilgili hepinize geçmiş olsun diyorum.
(*) Kızılderili önde geleninin misyonere yarı merak, yarı açıklama bekleyen sözü.
