MUHTEŞEM İMECE…
“Çift sürerken her yeri ekesim gelir; biçerken de her yeri yakasım gelir…” diyen, Nif-Gedre’deki, benim gibi emekli olan, bizim yaylalı olmamızda da pay sahibi arkadaşımız Cengiz Güven meslektaşımın rahmetli babası, zamanında, o en güçlü olduğu günlerinde, katırlarının ardında Gedre ovasında çift sürerken, yanına yöresine uğrayıp “Kolay gelsin,” diyerek selam veren kişilerle yaptıkları kısacık söyleşilerinde böyle söylenirmiş.
Öyle söylenirmiş söylenmesine de yine de o ovanın şimdiki eğitim dışı kalmış okul çevresinde yer alan geniş tarlasını keyifle sürer, eker bitirirmiş. O zaman ekilen tarlanın büyüküğü de günümüzde gördüğümüz parçalanmış, bölünmüş tarlalar gibi değilmiş; tastamam altmış dört dönümmüş.
İşte o günlerde hayvancılık da ileri boyuttaymış. Günümüzdeki gibi sayılı kalmış sürüler gibi değilmiş. Hemen her hane sahibi kişilerin öncelikli varlıklıkları işte o keçi, koyun ve büyükbaş hayvan sürüleriymiş. Zaten o sayılı hane sahiplerinin temel kökeni de Dirmil Yörüklerinden gelme oldukları söylenir durulur. O Yörükler, geldikleri bu çevrede Nif‘in Gedre‘si gibi sınırlı küçük ovada tarla sahibi olmuşlar. Başka sarp yerlerde de tarla edinip ekip biçmeyi de sürdüre gelmişler.
Ekilen ovada hasat zamanı gelip herkes tarlasındakini biçmeye sıra geldiğinde eş zamanlı işlerini bitirmeye çaba gösrerirlermiş. Çünkü ovada hasat yapıldıktan sonra hemen herkes ovaya hayvan sürüsünü salmaktaymılkar.
İşte öylesi bir süreçte, bu anılan kişi ve ailesi her nasılsa işlerini toparlayamamıştır. Ovada hasat herkesce bitirilmişse de yalnızca bu geniş arazi sahibi “rahmetli” o geniş arazisine henüz el atamamıştır. Oysa mahalleliye ovaya sürü salımı için gün verilmiş, ilanı da yapılmıştır. O koca tarla henüz biçilmemişken sürü salınması başlı başına büyük bir sorundur.
Sonunda işlerini toparlayamamış baba, bu bizim emekli meslektaşımızın oğlan kardeşlerinden birine- yoksa kızına mıydı orasını kesin anımsıyamıyorum- “gidin” demiş, uzakta, bir başka mahallede oturan “hâlânıza bir haber verin, çıkıp geliversinler,” diye haber yollamış.
İşte o aşamadan sonrası, geçmişteki yardımlaşma geleneğimizin çarpıcı örnekliği açısından çok önemlidir.
Onca geniş, büsbütün ova arazisini, güçlü katırlarıyla, keyifli keyifli çiftini sürüp eken rahmetli baba-hane reisi, mahallelinin ovaya sürü salımı kararı karşısında bozum olmuştur. Sürüler salındığında, henüz hasat edilmemiş tarlanın, her gün korunması gerekecektir. Alınan o karara karşı bir diyeceği de olamamıştır. Onca sürü daha da bekletilemez. Zaten çevrede başkaca mera da yoktur. Koca koca o kalabalık sürüler orma içinde yaylıma sokulmaktadırlar.
Çocukların hâlâlarına haber ulaştırılmasıyla bir destek umulmuştur umulmasına da o koca ekili tarlanın da gelecek hısım-akraba desteği ile hemen de hasadının yapılması umulmamaktadır.
O da ne? Yardım umulan destek beklenilen gibi değildir. Hemen her yaştan insan- er kişi o tarlanın alt başına diziliverdiğinde sayılarının merak eden kişice büsbütün elli altıya kadar ulaştığı görülmüştür.
Analar, babalar, gelinler, damatlar, genç kızlar, delikanlılar, yaşlılar; eli ayağı tutan hemen herkes yardıma gelmiştir. Ortada insan yardımlaşmasını yüceltip taçlandıran bir tablo vardır.
O koca; altmışdört dönümlük, hasat zamanı gelip geçmekte olan tarlada, omuz omuza verilerek bir çaba ortaya konuluverilmiştir. Daha gün yarı olmadan da hasat; ekin biçme işi sonuç vermiştir. Türküler söylenerek, neşe içinde işe sarılan insanlar, kısa sürede sonuca ulaşmış; “daha biçilecek başka tarla, yer var mıdır?” diye başlarını yerden kaldırarak soran gözlerle çevrelerine bakınır olmuşlardır. Neşeleri yerinde kendilerince bir coşku seline kapılıp gitmişlerdir.
Geniş bir aile de olsa bir günde ne kadar yeri biçecekleri hesaba katıldığında ortaya konulan çabanın önemi daha bir anlaşılacaktır.
Günümüz çağdaş yaşamı, geçmişin bir takım toplumsal iyi ilişkilerimizi törpülediği bilinen bir gerçekliktir. Gidişat öyle de olsa günümüzün bambaşka iyilik dolu yanlarını da görmezden gelemeyiz.
Ben, bu haftaki yazıma böyle bir yazı konusu seçmeyi yeğledim; Muhteşem İmece…
Herkese iyi haftalar…























