Herkese sağlıklı güzel bir hafta geçirmesini dilerim. Bugünkü yazımda toplumda hemen herkesin yaşadığı bel ağrıları ve gene birçoğumuzun yakınmasına sebep olan bel fıtığı problemine değineceğim. Öncelikle toplumda yanlış bilinen ilk olay her bel ağrısı bel fıtığı değildir. Bizim mekanik bel ağrısı olarak adlandırdığımız bel ağrıları genellikle zayıf bel ve karın kaslarından ,ani yük kaldırmalardan ve beli uzun süre sabit postürde tutmak gibi bazı sebeplerden kaynaklanır, çoğu zaman altında patolojik bir sebep yoktur. Bel fıtığında ise belin biyomekaniğini etkileyen bazı sorunlar oluşur. Bel fıtığı, omurgalar arasında, amortisör görevi gören disklerin(zorlama, düşme, ağır kaldırma ya da zorlanması sonucu) kayması veya yırtılması sonucu meydana gelir. Kaymış – yırtılmış disk olarak da adlandırılan bel fıtığı, zayıflamış veya yırtılmış diski zorlayarak omurilikten çıkan sinirler üzerinde bir basınç oluşturur; bu da şiddetli ağrılara neden olabilir. Her ne kadar sinir basısı bel bölgesinde olsa da, ağrılar bu sinirlerin hedef organı olan bel, kalça ya da bacak bölgelerinde de görülebilir. Bel fıtığına bağlı olarak hastalar tek ve birkaç semptom, ağrı zinciri içinde ortopedi, fizik tedavi bölümlerine başvururlar. Genel itibariyle bel fıtığı hastaları;
.Bel bölgesinde bilhassa ilgili disk üzerinde ağrı
.İstirahat ya da hareket halinde kalça bölgesinde ağrı
.Arka baldır kuşağından(Hamstring) diz arkasına inen ağrılar
.Ayak parmaklarında uyuşma, üşüme
.Ön baldır kuşağı(Quadriceps kas grubu) üzeri ve bazen kasık bölgesi ağrıları
.Alt arka baldır(Gastrocnemius) bölgesi ağrısı
İle bize başvururlar.
Hastaya tanı koyulurken detaylı bir fizik tedavi muayenesi yapılabilir bunun yanında röntgen, MR, BT veya CT taraması gibi yüksek çözünürlüklü tanı cihazlarıyla fıtık nedeniyle oluşan omurilik veya sinir basısı tespit edilir. Ayrıca EMG (elektromyogram) cihazı ile hastanın hangi sinir kökü veya köklerinin fıtıktan etkilendiği belirlenir.
FITIK HAKKINDA YANLİŞ BİLİNENLER NELERDİR?
Yazımın şimdiki kısmında halk arasında sıkça söylenen ama doğruluğu olmayan bazı yanlışlara değinelim kısaca bunları şu şekilde derledim;
- Bel fıtığı sadece ameliyatla geçer.
- Bel fıtığı iyileşmez.
- Bel fıtığı kilolu kimselerde daha çok olur.
- Bel fıtığı olduğunda fazla hareket etmemek gerekir. Devamlı istirahat edilmelidir.
- Bel fıtığında sürekli korse kullanmalıdır.
- Bel fıtığına alabalık iyi gelir.
- Bel fıtığına bel çektirme, bardak çekme iyi gelir. Gibi benzeri düşünceler doğru sanılan yanlışlardır.
Fizik tedavi yöntemi kombine uygulanan bir yöntemidir. Hastaya bir seri olarak sıcak veya soğuk uygulama ile başlanıp, uygun hastalara elektroterapi ile kombine edilip ,ödem ve spazmı çözüp, kanlanmayı, dokunun beslenmesini artıracak ajanlarla tedaviye başlanır. İkinci kısımda hastanın şikayeti olan bölgelere ve hastanın durumu göz önüne alınarak ağrı hissettiği bölgedeki sinir ve kas gruplarına germe uygulanabilir. Kısalan kas gruplarının uzaması ve sinir germeleriyle beraber belirli zaman sonra hastaya önce ev için esneme daha sonra germe ve en sonda esneme germe ve güçlendirme şeklinde egzersiz ev programları yazılır.
Hangi egzersizler uygundur?
Karın ve sırt kaslarını kuvvetlendirecek, kısalmış bacak kaslarını bilhassa uyluk ve arka baldır dediğimiz Quadriceps ve hamstring kas kısalmalarını geri çevirecek germe egzersizleri en uygun egzersizlerdir. Bunun yanında kalça bölgesi ağrısı hisseden hastalarda gene kalça eklemi ile ilgili bir problem yok ise kalça germeleri ve piriformis kası gibi kalça sinirine bası yapan bölgeyi, rahatlatacak germeler verilmesi uygundur .Spor olarak hastalara günlük hayatta yüzme, yürüyüş, bisiklete binme ve pilatesgibi egzersizler dışında zamanlarını değerlendirip gerek duygusal gerek fiziksel olarak iyi hissedecekleri sporlar önerilebilir.
BEL FITIĞI AMELİYATI NASIL OLUR? NE ZAMAN GEREKLİDİR?
Bel fıtığı ameliyatı Bel fıtığı ameliyatının amacı fıtıklaşmış diskin sinirlere baskı yaparak tahrişini ve bu şekilde ağrı, kuvvet kaybı gibi şikayetlere sebep olmasını önlemektir. Bel fıtığı ameliyatında en yaygın uygulanan yönteme diskektomi ya da kısmi diskektomi denir. Bu yöntem fıtıklaşmış diskin bir kısmının çıkarılmasıdır.Diskin tam olarak görülebilmesi için diskin arkasındaki lamina denilen kemik oluşumun küçük bir kısmının çıkarılması gerekebilir. Kemik çıkarılması mümkün olan en az düzeyde tutulursa buna hemilaminotomi, daha yaygın şekilde yapılırsa hemilominektomi denir.
Daha sonra fıtıklaşmış disk dokusu özel tutucular yardımıyla çıkartılır. Sinire bası yapan disk parçası çıkartıldıktan sonra sinirdeki tahriş kısa zamanda yok olarak tam iyileşme sağlanabilir. Günümüzde bu işlem yaygın olarak bir endoskop ya da mikroskop kullanılarak küçük cerrahi kesiler ile yapılabilmektedir.
Diskektomilokal, spinal veya genel anestezi altında yapılabilir. Hasta ameliyat masasına yüzüstü yatırılır ve hastaya çömelme pozisyonuna benzer bir pozisyon verilir. Fıtıklaşmış diskin üzerindeki cilde küçük bir kesi yapılır. Daha sonra omurga üzerindeki kaslar kemikten ayrılarak kenara çekilir. Cerrahın sıkışan siniri görebilmesi için küçük bir miktar kemik çıkarılabilir.
Fıtıklaşmış disk ve diğer kopmuş parçalar sinirin üzerinde hiçbir baskı kalmayacak şekilde çıkarılır. Sinirin herhangi bir baskıya maruz kalmayacağından emin olmak için mevcut olabilen kemik çıkıntılar (osteofitler) de çıkarılır. Bu işlemde genelde çok az miktarda kanama ile karşılaşılır.
Bel Fıtığında Acil Cerrahi Müdahale Ne zaman Gereklidir?
Çok nadir olarak büyük bir disk hernisi, mesane ve bağırsakları kontrol eden sinirlere baskı yaparak mesane ve bağırsak kontrolünün kaybına sebep olabilir. Bu genelde kasık ve de genital bölgenin uyuşması ve karıncalanması ile birliktedir. Bu durum acil disk hernisi ameliyatı gerektiren nadir durumlardan biridir ve böyle bir durumla karşılaşırsanız ilgili bölüme başvurmanız gerekmektedir.
Genel itibariylen bu hafta sizlere bel fıtığı hakkında bilgi vermeye çalıştım. Bu tür şikayeti olan hastalar önce gerekli muayene ve tanı yöntemleri ile tanısı konduktan sonra fizik tedaviye başlayabilirler. Fizik tedavi ile başarı sağlanmayan hastalarda ilaç ve iğneyle bir tedavi uygulanır. Bu işlemden de fayda görmeyen hastalarda hekimlerimiz uygun görürler ise cerrahi işlem uygulanabilir.
Yazımı sağlığımızın kıymetini kısaca belirten şu sözlerle noktalamak isterim ;
İki şeyin elden gitmeden değerini takdir etmek zordur biri sağlık öteki de gençliktir.
.FETHİYE FİZYOTERAPİ VE DANIŞMA MERKEZİ
TELEFON; 0537 275 16 57
