Duygusal açlık
“Sürekli birşeyler yemek istiyorum.”
“Sıkıldıkça abur cubur yiyorum.”
“ Yemek yediğimde sakinleşiyorum.” Mu diyorsunuz? Yemek yemenizin nedeni duygusal açlık olabilir mi?
Duygusal açlık, bireyin öfke, üzüntü, utanç, yorgunluk gibi olumsuz duygularını düzenlemek için aç olmadığı halde yemek yemeye yönelme halidir. Öfke, yalnızlık, depresyon, kıskançlık, mutluluk,korku, üzüntü, sıkıntı, utanç gibi duygular duygusal açlığa neden olur. Duygusal açlık geçici olarak verdiği rahatlama hissi nedeniyle birey, kaçmaya çalıştığı duygularından uzaklaştığını hissedebilir.
Fiziksel açlık, mide tarafından beyne yemek yeme sinyalinin gönderildiği açlıktır. Kan glikoz seviyesinin düşmesi, gurultu, bulantı, baş dönmesi fiziksel açlığın belirtileridir. Bu belirtiler doyduğumuz zaman ortadan kaybolur. Ayrıca bu belirtilerin hiçbiri duygusal açlıkta yoktur.
Yemek yedikten 3 saatten az bir süre geçtiyse ve açlık hissediliyorsa bu gerçek açlık değildir. Fiziksel açlık kademe kademe artarken duygusal açlık bir anda ortaya çıkar. Fiziksel açlıkta yemek yeme davranışı ertelenebilir ancak duygusal açlıkta birey hemen yemek yemek ister. Fiziksel açlıkta birey doygunluğa yedikçe ulaşırken duygusal açlıkta ne kadar yerse yesin doygunluğa bir türlü ulaşamaz. Bu nedenle fiziksel açlıkta küçük atıştırmalar doygunluk hissi verirken duygusal açlıkta küçük atıştırmalar doygunluk hisi vermez. Fiziksel açlıkta birey yiyeceği şeyin planını yaparken duygusal açlıkta bir plan olmaz birey ne bulursa onu yer ve doygunluk hisetmez.
Bireyin açlık hissetmediği zamanlarda yemek yemesi midenin genişlemesine, kalori alımının artmasına neden olur. Birey duygularını bastırmak için yemek yemeyi bir araç olarak kullanır. Bu süreçte yüksek yağ ve şeker içeriğine sahip yüksek kalorili besinleri tercih eder. Bu durum ciddi kilo problemlerine neden olur.
Duygusal yemek yeme davranışından kurtulmanın en iyi yolu “farkındalıktır”.
Birey hangi duygunun sonucunda yemek yemeye yöneldiğini anlaması gerekir. Açlığın nedeninin duygusal açlık olup olmadığını anlamak için ne yapabiliriz?
Yemek yeme isteği geldiğinde kendinize “aç mıyım?” sorusunu sorun. Böylece gerçekten aç olup olmadığınızı fark edeceksiniz. Kendinizi gergin hissettiğinizde papatya çayı veya melisa çayı tüketin. Besin günlüğü tutun. Besin günlüğü tutmak hangi besini neden yediğinizi ve buna neyin tetiklediğini fark etmenizi sağlayacaktır. Böylece bir sonraki duygusal açlığınızı fark etmenizi ve önlem almanızı sağlayacaktır. Yemek saatlerini mutlaka düzenleyin ve bu düzene uyun. Abur cuburları ortadan kaldırın. Sağlıklı besinlerden oluşan alışveriş listesi hazırlayın ve bu listenin dışına çıkmayın. Yemek yeme isteği geldiğinde kalori değeri yüksek hazır besinler yerine kalorisi düşük sağlıklı besinler tercih edin. Yürüyüşe çıkmak veya herhangi bir sporla uğraşmak aklınaza yemek yemek dışında farklı düşüncelerin gelmesini sağlar.
