Dün TBMM Genel Kurulu’nda kamu alacaklarının yapılandırılmasına dair teklifin görüşmelerine başlandı. “Esnafın EYT kapsamına girmesi istenmedi” diyen CHP Muğla Milletvekili ve Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi Süleyman Girgin Genel Kurul’da yaptığı konuşmada şunları söyledi:
Komisyonda da sordum, cevap alamadık: Bundan önceki yapılandırma kanunlarında BAĞ-KUR’lu esnafın durdurulan sigortalılık süresi ihya edildiği hâlde bu yapılandırma kanununda bu düzenlemeye neden yer verilmedi? Muğla’da bir esnaf diyor ki: “1 Mayıs 2021 tarihinden sonra çalışmaya devam ettiğimiz için geçmişteki borçlarımız donduruldu ve sigortalılığımız durduruldu. Borçlarımız eğer yeniden yapılandırılırsa 9000 gün prim ödeme süremizi doldurup EYT’ye girebileceğimiz hâlde bu borçlar yapılandırma kapsamına alınmadığı için EYT kapsamına giremiyoruz. Bu konuda niçin bir düzenleme yok?” Cevabı şu: İktidarın bu durumda olan esnafların maalesef EYT kapsamına girmelerini istemedikleri içindir.
YAPILANDIRMA İHTİYAÇ ANCAK DÜZENLİ ÖDEYEN NE OLACAK?
“Hiçbir sorun onu yaratan bilinç düzeyiyle çözülemez.” Einstein’ın bu sözüyle başlamak istiyorum çünkü içinde bulunduğumuz pek çok soruna neden çözüm üretemediğimizi çok iyi açıklıyor bu söz. Değerli arkadaşlar, sorunların yaratıcısı olan iktidar bu sorunları çözemez. Vergi ve SGK borçlarının yapılandırılacak olması günümüz ekonomik koşullarında esnaflarımız için hayati ihtiyaç olmasına rağmen önceki yapılandırma sonuçlarına ilişkin gerçekleşmeler nedir? Kaç mükellefin hangi vergi türünden ne kadar borcu vardır? İçinde bulunulan ekonomik koşullar böyle bir teklifin uygulanabilmesi için ne ölçüde mümkündür? Bu soruların yanıtı yoktur. Gerçekten ödeme güçlüğü çekenlere destek olunmalı, ödememeyi alışkanlık hâline getirenlere değil, bunun ayrımı teklifte yapılabiliyor mu; o da belli değil.
DÜZENLİ ÖDEYENLERE YÖNELİK DE BİR DÜZENLEME YAPILMALIDIR
Pandemi sürecinden çıkan ve kendini ekonomik kriz içinde bulan, yüksek enflasyon nedeniyle kiralarını bile ödeyemez hâle gelmiş mükellefler için böyle bir yapılandırma elbette yapılır, yapılmalıdır da ve destekliyoruz ama bir de madalyonun bir diğer yüzü var; o da vergisini düzenli ödeyen mükellefler. Yok hâliyle bir yerlerden bulup buluşturup, gerekirse kredi çekip vergisini düzenli ödemeye çalışan vatandaşın ne kabahati var? Amaç eğer düzenli vergi ödemeyi teşvikse düzenli ödeyenlere yönelik de bir düzenleme yapılmalıdır. Pekâlâ, bu teklifte var mıdır? Hayır. Her zaman olduğu gibi arkanızda mağdurlar yaratmadan bir işi çözme yetiniz yok, “Elinizi cebinize atın, son kalan paraları da verin.” denilmekte âdeta.
DEPREMZEDE ESNAFLARA HİBE DESTEĞİ VERİLMELİDİR, KREDİ DEĞİL
Deprem bölgelerinde esnaf ve sanatkârlarımızı yeniden ayağa kaldırmak ve ticari hayatı canlandırmak için iş yerlerine hasar durumuna göre hibe desteği verilmelidir, kredi değil. Öte yandan, esnaf ve sanatkârlarımız şu anda iş yapamadığı için mevcut borçlarını da ödemeleri mümkün değil. İş yerleri yeniden faaliyete geçinceye kadar, kredi ve kredi kartları başta olmak üzere, esnafımızın BAĞ-KUR ve SSK gibi mevcut borçları en az iki yıl süreyle faizsiz ötelenmelidir. Deprem bölgesindeki esnafın emeklilik ve ilaç hakkı dâhil tüm sağlık hizmetlerinden faydalanabilmelerine imkân sağlayacak uygulamalar acilen hayata geçirilmelidir.
ENKAZ ALTINDAKİ TİCARİ ARAÇLARA YENİLEME KOLAYLIĞI SAĞLANMALI
Ayrıca, depremde yıkılan iş yerleri sadece binalarla sınırlı değil. Esnafımızın iş yerleri olan ticari araçların da büyük kısmı enkaz altında kalarak ya tamamen hurda oldu ya da kullanılamaz hâle geldi. Sadece depremde yıkılan binaları kapsayan değil, enkaz altında kalan ticari araçları da hesaba katmalı, bu araçları yenileme kolaylıkları sağlanmalıdır. Bu araçların motorlu taşıt vergisi, trafik cezası ve muayene borçları silinmelidir. Aracı enkaz altında kalan esnaflarımıza ÖTV’siz ve KDV’siz araç satın alma imkânı sağlanmalıdır.
KIRSAL MAHALLE ÇALIŞMASINI TAMAMLAYAN BELEDİYELER KAPSAM DIŞINA ÇIKARILSIN
22’nci maddeyle ilgili dikkatinizi çekmek istiyorum bir düzenleme yapılması ihtimaline önceden imkân vermek açısından. 22’nci maddeyle büyükşehirlerde mahalleye dönüşen köy ve beldelere önceden sağlanmış olan bazı ayrıcalıkların süresi 2022 sonundan, 2025’in sonuna uzatılıyor. Muğla’dan bir örnek vereyim: Gözde turizm mekânlarının bulunduğu Ortaca’da Sarıgerme Mahallesi: 2021’de 674 nüfusa sahip mahallemizde 5.500 kapasiteli 8 beş yıldızlı otel ile 20’den fazla turizm işletmesi bulunmaktadır. Bu tarz yerleşimlerin gerçekten köy niteliğinde olan yerleşimlerle aynı kefeye konularak bu yerleşkelerde indirim ve muafiyet uygulanması gerçek köylüye zül niteliğindedir. Muğla ilinde tüm ilçelerde kırsal mahalle tespitleri tamamlanmıştır. Kırsal mahalle ve kırsal değişik alan uygulamalarını tamamlamış olan büyük şehirler kapsam dışında kalacak şekilde bu madde yeniden düzenlenmelidir.
