ÇYDD, “TÜRKAN SAYLAN… UNUTMADIK…”
Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Eğitim gönüllüsü Türkan Saylan’ın ölümünün 7. yıldönümü nedeniyle bir açıklama yaptı. Yapılan açıklamada, “Türkiye’nin aydınlık yüzü, çağdaş bir kadın, doktor, yazar ve demokratik, laik Türkiye Cumhuriyeti’nin örnek kadını, bilim insanı, hayatını kız çocuklarının okumasına adayan bir Eğitim Gönüllüsü… Ölümünden bu güne yedi yıl geçti bile.
Aynı liseden mezun olmamız nedeniyle Okulumuzun vakfında (KANKEV) birlikte çalışma fırsatı bulduğum için çok şanslı olduğumu düşünüyorum.
Açılışının 100. yılını kutlamakta olduğumuz sevgili okulumuz Kandilli Kız Lisesi’nin yıllarca yer aldığı Adile Sultan Sarayı, 1986 yılında bir yangın felaketi geçirip dört duvar halinde kalınca, Millî Eğitim Bakanlığı’nın el uzatmadığını gören bir grup mezun, sarayı yaşama döndürebilmek için harekete geçti. Onlara “Çılgın kadınlar” deniyordu… Önce bir vakıf kurdular ve gerekli finansmanı sağlamak için uğraş vermeye başladılar. Koca bir tarihi sarayın restorasyonu için gerekli parayı bulmak hiç de kolay değildi. Değerli valilerimizden Kutlu Aktaş’ın İstanbul Valisi olarak görevlendirilmesi kendileri için büyük bir şans oldu. Gidip dertlerini anlattılar ve Özel İdare’den tahsisat ayrılmasını ve Milli Eğitim Bakanlığı ile protokol imzalanmasını sağlayıp restorasyona başladılar. Vakıf Başkanı, okulun 1953 mezunu Türkân Saylan’dı. Türkân Saylan demek, konulan hedeflere korkusuzca yürümek, sorun dinlememek, daima çözüm bulmak, başka bir deyimle girişimci ruh taşımak demekti. Bir süre sonra, Kutlu Aktaş valilikten ayrılıp milletvekili olunca, Vilayet bütçesinden para alınamadı ve restorasyonun yarım kalma tehlikesiyle karşı karşıya kalındı.
O sırada Amerika’da tedavi gören Sakıp Sabancı durumu Kutlu Aktaş’tan öğrenerek günün İstanbul Valisi’ne telefon edip “Bu işi üstlenen Vakfın başında Türkân Saylan var. Ben bu hanıma güveniyor ve binanın bitirilmesi için gerekli paranın %60’ını karşılıksız bağış olarak veriyorum. Siz de Vilayet olarak gerisini verirseniz Boğaziçi’nin en güzel tepesindeki o saray öyle metruk kalmaz” dedi ve ardından yeniden toplantılar, protokoller… Restorasyon hızla tamamlandı. Bu başarıda, Okulun vefalı mezunu ve sivil toplum örgütlerinin örnek öncüsü Türkân Saylan’ın rolü çok büyüktür.
Kandilli Kız Lisesinde en yakın sınıf arkadaşı olan, tüm dernek ve vakıf çalışmalarında kendisine danıştığımız, birbirlerine yazdıkları mektupları kitabında kullanması için Ayşe Kulin’e veren Gökşin (Sanal ) Abla’mızdan anılarını dinleyerek tanıdım Türkan Saylan’ı.
Onunla çalışmanın kişisel olarak bana kattıkları açısından ise kazancım bir hayli fazla. “Hastayım.”, “Çok meşgulüm.”,” İşim var. ” gibi bahanelerle sosyal sorumluluk çalışmalarında yer almama gibi bir lüksümüzün olmadığını, sorun değil, çözüm odaklı çalışmamız gerektiği gibi birçok şeyi ondan öğrendim.
Ölümünden kısa bir süre önce evine polis baskını yapılıp, didik didik arandığı gün, gördüğüm hasta, üzgün ve yorgun hali bugünkü gibi gözümün önünde ve içimin nasıl acıdığı ise yüreğimde taptaze duruyor.
Bu güzel insanın yaşam öyküsünü buraya aktarırken, onunla ilgili bilgilerimizi bir kez daha hatırlamayı ve hatırlatmayı amaçladım.
Ülkemizde daha nice Türkan Saylan’lar yetişmesini dilerken, hayatını topluma hizmete adamış, özellikle kız çocuklarının okula gitmesi konusunda inanılmazı başarmış bu değerli insanı sevgiyle ve rahmetle anıyorum.”ifadeleri kullandıldı.
YAŞAM ÖYKÜSÜ
13 Aralık 1935 tarihinde, İstanbul’da dünyaya geldi. Cumhuriyet döneminin ilk müteahhitlerinden Fasih Galip Bey ile evlendikten sonra Leyla adını alan İsviçreli Lili Mina Raiman çiftinin beş çocuğunun en büyüğü olan Saylan, 1957’de evlendi. Biri grafiker diğeri hekim iki oğlu ve iki torunu bulunuyordu. Kandilli İlkokulu ve Kandilli Kız Lisesi’nde okuyan Saylan, 1963’te İstanbul Tıp Fakültesini bitirdikten sonra 1964 – 1968 yılları arasında SSK Nişantaşı Hastanesi’nden Deri ve Zührevi Hastalıklar Uzmanlığını alan Saylan, bu konuda Türkiye’deki sekiz kadından biriydi.
-Akademisyenliği-
1968 yılında İstanbul Üniversitesi – İstanbul Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı’nda Başasistanlığa başlayan Saylan, 1971’de İngiliz Kültür Heyeti’nin bursuyla İngiltere’de ileri eğitim gördü. Fransa ve İngiltere’de kısa süreli çalışmalar yapan Saylan, 1972’de doçent, 1977’de profesör unvanını aldı.
1976 yılında Lepra (Cüzzam) çalışmalarına başlayarak Cüzzamla Savaş Derneğini kurdu
1982 – 1987 yılları arasında, İstanbul Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Başkanlığı’nı,
1981 – 2001 yılları arasında İstanbul Tıp Fakültesi Lepra Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü’nü yürüttü.
1990’da oluşturulan İstanbul Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin kuruluşunda görev aldı ve 1996’ya kadar Müdür Yardımcılığı ile Kadın Sağlığı derslerinin koordinatörlüğünü yaptı.
Prof. Dr. Saylan, Avrupa Dermato Veneroloji Akademisi’nin ve Uluslararası Lepra Derneği’nin
üyesiydi.
Uluslararası Lepra (cüzzam) Birliği’nin (ILU) kurucu üyesiydi ve birliğin başkan yardımcılığını yaptı.
Ülkemizde Dermato Patoloji Laboratuarının, Behçet Hastalığı ve Cinsel İlişkiyle Bulaşan Hastalıklar Polikliniklerinin kurulmasına öncülük etti.
Dermatoloji kliniğinin öğretim üyesi olarak 2002 yılı sonuna kadar çalışan Saylan, 13 Aralık 2002 tarihinde emekli olduktan sonra aramızdan ayrılana kadar birçok alanda çalışmalarını devam ettirdi.
-Uluslararası GANDHİ Ödülü-
1986’da kendisine Hindistan’da ”Uluslararası Gandhi Ödülü” verilen Prof.Dr. Saylan, 2006 yılına kadar Dünya Sağlık Örgütü’nün Lepra konusunda danışmanlığını da üstlendi.
Saylan ayrıca Ulusal Lepra Kontrol Programının koordinatörü olarak kurumun proje, planlama ve uygulamalarını gerçekleştirdi.
–Sivil Toplum Kuruluşları-
ÇYDD
1989’da, bir grup Atatürkçü aydın tarafından devrim yasalarını ve laik düzeni koruyup geliştirmek amacıyla oluşturulan Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin (ÇYDD) kurucularından olan ve genel başkanlığını yürüten Saylan, 1990’da oluşturulan ”Öğretim Üyeleri Derneği’nin kuruculuğunu ve
- Başkanlığını da yaptı.
KANKEV
1995’de mezun olduğu lise için kurdukları Kandilli Kız Lisesi Kültür ve Eğitim Vakfı’nın (KANKEV) kurucusu ve başkanlığını yapan Türkan Saylan, İstanbul Tabip Odası ve Korunmaya Muhtaç Çocuklar Vakfının da üyeliğini yaptı.
Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği
1989’da, bir grup Atatürkçü aydın tarafından devrim yasalarını ve laik düzeni koruyup geliştirmek amacıyla kurulan Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin (ÇYDD) kurucularından olan Saylan, derneğin Genel Başkanlığını yürüttü.
-YÖK Üyeliği –
- Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından 31 Mart 2000 tarihinde Sosyal Hizmetler Danışma Kurulu üyeliğine seçildi. 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından 2 Şubat 2001’de YÖK üyeliğiyle görevlendirilen Saylan’ın bu görevi Şubat 2007’de sona erdi.
Saylan, 2003–2004 arasında Başbakanlık İnsan Hakları Danışma Kurulu üyeliği ve İstanbul İli İnsan Hakları Kurulu üyeliklerinde bulundu.
Prof. Dr. Saylan, 18 Mayıs 2009′ da hayatını kaybetti.
Saylan, 14 Nisan 2007 Ankara-Tandoğan ve 29 Nisan 2007 İstanbul-Çağlayan Cumhuriyet mitinglerinin organizasyonunda ve icrasında bulundu.
Eserleri:
Yaşamına 440 yayın sığdıran Prof. Dr. Saylan’ın bu yayınlarından 50’si yabancı dergilerde yayımlanmış tıbbi çalışmaları, 204’ü tıbbi, sosyal ve siyasal içerikli gazete makaleleri, 186’sı ise Türkçe tıbbi dergilerde ve kongre kitaplarında yayımlanmış araştırmaları, derlemeleri ve bildirimlerinden oluşuyor.
> Basamak Sağlık Hizmetlerinde Deri ve Zührevi Hastalıklar El Kitabı, 5 baskı yapan ders kitabı, makalelerini içeren ve üç baskı yapan “Cumhuriyetin Bireyi Olmak”,
> Çocukluk yaşamını anlatan ve 4 baskı yapan “At Kız”,
> Son yazılarının toplandığı ve 2003’de yayınlanan “Cumhuriyetin Bireyi Olmak II”,
> 2004’te Mehmet Zaman Saçlıoğlu’nca kaleme alınıp Türkiye İş Bankası’nca bastırılan, yaşamının öyküsünü içeren ve altı baskı yapan “Güneş Umuttan Şimdi Doğar”,
> 2006’da yayınlanan Cumhuriyet Radyo’da konuklarıyla yaptığı söyleşilerden oluşan “Geçmişten Geleceğe Radyo- Cumhuriyet’te Çağdaş İnsan Söyleşileri”
> Zehra İpşiroğlu’nun Türkan Saylan’la yaptığı, uzun zaman dilimini içine alan bir söyleşiyi kapsayan kitap “Yapıcılığın Gücü” ise 2006’da yayınlanmıştı.
Saylan, İtalya “Foyer des Artistes Kurumu Ödülü”, “Ülkemizde Yılın Kadını Ödülü” gibi onlarca ödüle de layık görülmüştü.

























