Akıp giden hayatın içerisinde hepimiz karşılaştığımız sorunların üstesinden bir şekilde gelmeye çalışıyoruz. Birçoğunu kendi çabalarımızla aşabilsek de bazı sorunların üstesinden gelebilmek için başkalarının da desteğine ihtiyaç duyuyoruz. Bazı konularda da sadece toplumsal duyarlılık yetmiyor kurumsal bazda yapılması gerekenler bulunuyor. Toplumsal bilinç ve farkındalığın arttırılması için 3 Aralık Dünya Engelliler Günü olarak kutlanır.
3 Aralık Dünya Engelliler Gününde engellilik sorunu, engelliliğin önlenmesi ve engellilerin eğitimi konusu üstünde durulur. Engelli vatandaşlarımızın dertlerine ortak olmak ve yanında olmamız için en anlamlı gün bugündür. Bugün dünyada engelli insanların sorunlarına dikkat çekmek ve onları daha iyi anlayabilmek amacı ile belirlenmiştir.
Engellilik, doğuştan ya da herhangi farklı bir sebepten kaynaklı bireylerin bedensel, zihinsel ve sosyal yetilerini farklı derecelerde kaybetmeleri nedeniyle normal yaşam rutinine uyamaması durumu olarak tanımlanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayınlanmış olan Dünya Engellilik Raporuna göre dünyada 1 milyardan fazla engelli yaşıyor. Bu da dünyanın yüzde on beşini temsil ediyor. Bu sayının 450 milyonu zihinsel ya da nörolojik bir hastalıklarının bulunması nedeniyle engelli sınıfında yer almaktadır. 3 Aralık 1992 yılında Birleşmiş Milletler‘in almış olduğu kararla, engellilerin sorunlarına dikkat çekmek ve onları anlamak, onların diğer bireyler gibi toplumsal yaşamın birer parçası olması amacıyla ilan edilmiştir. Dünya Engelliler Günü, tüm dünyada çeşitli etkinliklerle geçirilmektedir.
Toplumun ve toplumun her alanında yaşamakta olan engelli bireylerin haklarına, refahına ve sorunlarına dikkat çekmek amacıyla ilan edilmiş olan bu uluslararası günün bir diğer amacı da engelli bireylerin durumuna dair sosyal, ekonomik, kültürel ve politik yaşamın her alanında farkındalık arttırmaktır. Dünya Engelliler Günü, ülkemizde de çeşitli etkinliklerle, eğitim, sağlık ve çalışma hayatı gibi alanlarda fırsat eşitliğinin sağlanması amacıyla değerlendirilmektedir. Aynı zamanda farklılıklara saygı gösterilmesi, mekansal erişim ile teknoloji ve bilgi erişiminin de engelli bireyler için sağlanmasına yönelik faaliyetler ve çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Toplum, engelli bireylerin varlıklarına ve sorunlarına dikkat çekmek amacıyla çeşitli çalışmalarla bilinçlendirilmektedir.
ENGELLİ HAKLARI NELERDİR?
2022 aylık hakkı
Gelir vergisi indirimi
Emlak vergisi indirimi
Özel tüketim vergisi indirimi (ÖTV)
Gümrük vergisi indirimi
Tıbbi, medikal ve eğitim araç gereçleri için KDV indirimi
SHÇEK evde bakım aylığı
EKPSS/Kura ile atama hakkı
Engelli iş kurma projeleri
Korumalı işyeri projeleri
Engelli kimlik kartı hakkı
Engelli park yeri kullanım kartı
Ulaşım indirimleri hakkı
Muhtaç aylığı (Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından)
Elektrik, su, doğalgaz ve GSM tarife indirimleri (Kurum inisiyatifi dahilinde)
Engelliler için AÖF harç indirimi hakkı
Müze ve ören yerleri indirim hakkı
Rehabilitasyon merkezlerinden yararlanma hakkı gibi diğer indirimler ve haklar bulunmaktadır. Ayrıca engelli vatandaşları 5378 sayılı Engelli Hakları Kanunu bulunmaktadır. Ancak yasa haricinde bulunan yardım, indirim ve diğer haklar kurum inisiyatifi dahilindedir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde, işitme engelli vatandaşların ihtiyaç duydukları alanlarda tercümanlık hizmetinden faydalanması amacıyla “İşitme Engelliler İletişim Merkezi” açılması planlanmaktadır. Türkiye’deki bu alanda ilk olacak “İşitme Engelliler İletişim Merkezi (AİLEM)”, tüm işitme engelli vatandaşların kamu kurum ve kuruluşları diğer kurum ve kişilerle olan etkileşimlerinde ve günlük hayatlarında ihtiyaç duydukları alanlardaki tercümanlık hizmetinden faydalanması amacıyla ülke genelinde ve KKTC’de hizmet verecek.
ENGELLİLERİN TALEPLERİ NELERDİR?
Herkesle eşit haklara, fırsat ve olanaklara sahip yurttaşlar olarak yaşamak,
Nitelikli ve erişilebilir bir eğitim,
Haklara, hizmetlere ve bilgiye erişimin önündeki engellerin kaldırılması,
Herkes için tasarlanmış kentler, sokaklar, konutlar, toplu taşıma araçları, ürünler,
Toplumsal yaşamda, bilimde sanatta ve siyasette etkin olarak yer almak,
Temsil organlarında sadece engelli sorunları için değil ülke ve dünya sorunlarının çözümüne katkı sunabileceğimiz için de yer almak,
Her şeyden ücretsiz ve indirimli yararlanmak değil, ilave giderlerini karşılayacak düzenli bir engelli aylığı almak gibi talepler engelli bireylerin toplumdan talep etmiş olduğu haklardır. Yardım temelli bir bakış açısı değil hak temelli bakış açısıyla engellilerin yanında olunmalıdır.
Derleyen: Cemil Ufuk Koç
