Dünyaca ünlü Göcek koylarının korunması ve yönetilmesine ilişkin çözüm modeli oluşturmak amacıyla Göcek Mahallesinde ‘Fethiye Körfezi, Göcek/Dalaman Koylarının Korunması ve Yönetimi Çalıştayı’ düzenlendi. İki gün süren çalıştayın ilk gününde koylarda inceleme gezisi yapılırken, ikinci gününde ise katılımcıların sunumu gerçekleşti.
Dünyaca ünlü Göcek koylarının korunması ve yönetilmesine ilişkin çözüm modeli oluşturmak amacıyla Göcek’te Çalıştay düzenlendi. Muğla Büyükşehir Belediyesi, Fethiye Belediyesi, Dalaman Belediyesi, Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası (FTSO), Muğla Ticaret ve Sanayi Odası (MUTSO), İMEAK Deniz Ticaret Odası Fethiye Şubesi ile TÜRSAB Batı Akdeniz Bölge Temsilciliği’nin ev sahipliğinde 18-19 Haziran’da iki gün süren çalıştay sona erdi.
Düzenlenen etkinliğe Fethiye Belediye Başkanı Alim Karaca, Dalaman Belediye Başkan Yardımcısı Hüseyin Ertuğrul, FTSO Yönetim Kurulu Başkanı Osman Çıralı, İMEAK Deniz Ticaret Odası Fethiye Şube Başkanı Şaban Arıkan, TÜRSAB Batı Akdeniz Bölge Temsilciliği Başkanı Özgen Uysal, Ölüdeniz Turizm Geliştirme Kooperatifi Başkanı Muhammet Kökten, FTSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Kemal Hıra, FTSO Genel Sekreteri Ezgi Kullukçu ve aynı zamanda çalıştayda konuşmacı olarak yer alacak İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Adem Sözüer, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümünden Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yelda Aktan Turan, Ege Üniversitesi Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altan Lök, Türkiye’nin önde gelen deniz bilimcileri ve hukukçuları ile çok sayıda vatandaşlar katılım sağladı.
“Çalıştayımız İşaret Fişeğini Attı”
Etkinlikte, Hukuki açıdan kıyı ve koyların yönetimi hakkında bilgiler veren İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Adem Sözüer , koylarda ciddi bir kirlilik tehlikesi olduğunu söyledi. Prof. Dr. Sözüer; “Fethiye, Göcek, Dalaman koyları dünyada eşi benzeri olmayan koylar. Her bakımından biricik koylar. Fakat bu büyük zenginliği, gelecek nesillere bırakamayacağız. Bu koylar ciddi bir kirlilik tehlikesiyle karşı karşıya. Burada belli bir müddet sonra ne denize girmek mümkün olacak, nede turizm yapmak mümkün olacak. İşte bu ağır sorunlara karşı Fethiye’de Göcek’te, Dalaman’da oturan, oturmayan bütün paydaşları, esnafları otel sahiplerini, balıkçıları, bütün topluluğu bir araya getirdik. Özellikle ticaret odası öncülüğünde belediyelerimizin de katılımıyla asıl tabii ki akademik katli üniversiteler yapıyor. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara Hacı bayram Üniversitesi Hukuk Fakültesi başta olmak üzere, Orta Doğu Teknik Üniversitesi dokuz Eylül, herkes burada aynı şeyi söylüyor. Bir an önce burada acil tedbir alınmalı. Denizde bir yangın çıkmış durumdadır. Bu yangını bir an önce söndürmesi gerekiyor. Yoksa ortada ne girilecek bir deniz ne de sürdürülecek bir turizm ne de elde edilecek bir gelir olmayacak. O yüzden sloganımız şu; “ Denizdekiler için canlı varlıklarımız, toprağımız, taşımız, ormanımız, denizimiz, suyumuz, her şeyimiz için. Onların da yaşamasına saygı duyalım ve onlar için de adalet diyelim. O yüzden Göcek’te de hukuk uygulansın diyoruz. Göcek koyları içinde adalet diyoruz. Bu çalıştayın amacı bu. Bütün Türkiye’yi sadece Göcek’in güzelliği değil, bu mirası gelecek nesillere Sadece burada yaşayanlara değil, bütün Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ve bütün dünya insanlarına ve buraya gelmeleri için bu güzellikleri yararlanmaları için desteğe çağırıyoruz. Çalıştayımız işaret fişeği attı. Ümit ediyoruz ki, Bu tünelin ucundaki görünen ışık olur” dedi.
“Nesillere Aktarılacak Mavi ve Yeşil Koylar istiyoruz”
Etkinlik sonucunda bilimsel rapor çıkmasını beklediklerini söyleyen, Göcek Halk Meclisi Başkan Yardımcısı Onur Ugan; “Bu çalıştay bizim yerel paydaşlarla turizmcisiyle, yatçısıyla, marinacısıyla, buradaki balıkçısıyla bu koylardaki işletim modelinin nasıl olması gerektiği, burayı nasıl koruyarak gelecek nesillere aktarabiliriz konusunda bilimsel verilere dayalı, yerel ekonomiyi düşünen bir modül önermek. Çalıştay sonucunda bir bilimsel rapor çıkmasını bekliyoruz. Çünkü hukukçular, bilim adamları, yerel dinamikler ve önerilerinden oluşacak. Koylar malum çok yoğun bir deniz trafiğiyle karşı karşıya. Artı karadan da inşaat baskısı var. Birçok koyda yapılaşma tehdidi var. Biz bunları gelecek nesillere aktarabilmek için bazı planlamaları kontrollü ve bilime dayandırmamız gerekiyor. Yerel paydaşları düşünmemiz gerekiyor. Şirketleşme veyahut da bazı firmalara teslim ettiğiniz zaman orayı koruyup gelecek nesillere aktarmasını bekleyemezsiniz. Çünkü onlar bilançolarının altında bir artı rakam görmeye çalışacaklar. Biz burada belediyelerle yerel odalarla, yerel sivil toplum örgütleriyle, halkımızla beraber ortak akılı bulup gelecek nesillere aktarılacak mavi ve yeşil koylar istiyoruz. Tüm amacımız bu. Ara ara yıkımlar oluyor iyi ama yıkımdan önce oraya bir çimentonun, demirin, kepçenin, kamyonun gitmesinin engellenmesi gerekiyor. Çünkü yıkıma gelmeden önce daha uzun bir süreçte bir inşaat faaliyeti sürüyor. Bu inşaat faaliyetlerini daha sık kontrol edebilirsek ilgili firmalarla, samimi, dost bir şekilde konuşabilirsek çünkü onlar da üç gün sonra oradan para kazanamayacaklar. Çünkü oranın varoluş sebebi ortadan kalkacak. Insanlar yanlışlar yapabiliyor. Bu yanlışlardan ne kadar çabuk dönersek hepimiz için o kadar iyi olacak. Bunun için daha çok kontrol korkmadan doğruyu söyleyebilecek insanlar bekliyoruz. Doğru düzgün yöneticiler bekliyoruz. Koyların ihalesi iptal edildi. Bu iptal bir yanlıştan dönmeydi. bundan sonraki benzer koruma faaliyetlerinin biz ihalelerle özel şirketlere verilmesi yönünde değil, buradaki belediyelerle ve odalarla birlikte bir işletim modeli olarak yapılmasını öneriyoruz. Çünkü devletimiz çok güçlü, çok güçlü bürokratları var. Bakanlıklarda çok iyi yetişmiş personelleri var. Bu personelin özel şirketlerden çok daha iyi koruyacağına inanıyoruz.” Diye konuştu.
Başkan Çıralı; “Çalışmalarımızı Devam Ettireceğiz”
Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Osman Çıralı, konuya ilişkin uzun bir süreç boyunca çalışmalarını sürdüklerini ifade etti. Başkan Çıralı Fethiye TV’ye verdiği röportajda , “Bu yeni bir çalışma değil arkadaşlar. Aylardan beri çalışıyoruz bu konuyla alakalı. Biliyorsunuz Göcek köyler ihaleye çıkmıştı. İhalelerin iptal olmasıyla başladı her şey. Biz bununla ilgili Fethiye ölçeğinde bütün arkadaşlar, bütün STK olarak çalıştık. İhalelerle iptal edilmesi için davamızı açtık. İhaleler de iptal edildi. Tabii bu süreçten sonra ne yapabiliriz? B planımız ne olmalı diye çalışmaya başladık. İki aydan beri uğraşıyoruz. Göcek halkı, bütün STK’lar, belediyeler, Samsun, Dalaman Belediyemiz, Fethiye Belediyemiz bu çalıştay için epey çalıştık ama bugün buraya geldik. Sadece mandıra olayı değil koylarımızda çok büyük sorunlarımızda var. Bunların hepsini masaya yatırdık. Bilimsel araştırmalar yaptık. Hocalarımız çağırdık. Akademisyenler, hukukçular, hepsi buraya toplandılar. İyi bir çalışma olduğunu düşünüyorum. Bunu sonuçlarını bir rapor haline getirip Önümüzdeki günlerde bakanlığa, yetkililere, büyükşehir belediyesine, büyükşehir, özel çevre ve Çevre Şehircilik Bakanlığına dosyamızı ileteceğiz. Çalışmalarımızı devam ettireceğiz. Amaç burada birlikte olabilmek. Fethiye Belediyesi ve Dalaman Belediyesi bu işe sahip çıkarsın. Kamu yararına yapılabilecek her şeyi belediyelerle beraber STK’ların da desteğiyle yapmaya çalışacağız. Ben bu çalıştayın olmasında emeği geçen tüm arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Gerçekten güzel bir çalışma oldu. Herkes memnun. Bundan sonra artık hep birlikte Göcek koylarını kamu yararına bölge halkının yararına nasıl işletebiliriz onun çalışmalarını yapacağız. Ben katılan herkese teşekkür ediyorum” dedi.
Sunumların ardından Çalıştay sona erdi. Haber-Hakan AYKIRI
