Mehmet Tekin 2

BEŞKAZA da geçmişten günümüz’e.

Mehmet Tekin Kaya Köy Belen semtinde dünyaya  gelmiş, uzun  yıllar Beşkazamızın Sarınç  Mahallesinde  otururlar, 10 yaşlarında marangozluk   mesleğini  seçer  aslen  Selanikli  olan  Fahri usta’nın  yanında  Marangoz  çırağı  olarak işe başlar,  ayni  iş  yerinde  o sıralar Muharrem Sırrı Kızgın ( Efe)  kalfadır. 1 yıl kadar burada çalıştıktan  sonra  marangozluk  mesleğine bir süre  ara verir, sonraları  tekrar marangozluk mesleğine devam  eder. Benim çocukluğumda Rumlar yeni Yunanistan’a göçüp  gitmişti.  Beşkazamız ‘da  o yıllarda  sanatkar, usta sıkıntısı  vardı, bu  arada  ben  ve  Rodos ‘tan  gelen ailelerin  boşta  gezen  gençlerine  iş  imkanı  doğurur,  benim çıraklığım döneminde, Fahri  ustanın yanında  çalışan  Marangoz çırağı ve  kalfaları  sırasıyla Muharrem Sırrı Kızgın (Efe ), Yusuf Tezer, Kambur Ali , Osman Basmacı , İbrahim Solmaz ,İhsan Tolunay , Lütfi  usta (Çatıcı Lütfi ), Sadi Berkman Sanat  okulunda  okurken  Fahri  ustanın yanında  kursiyer olarak  çalıştı  sonraları  Sadi  Berkman Belediye  başkanı  seçilip  Belediye  başkalığı  yapmıştı. Bir  başka  anım ‘da.

Bir gün Seydi Kemerin ( Kemerin) tahta köprüsünü sel  alır.  Tahminen  1934-35  yıllarıydı    Ören  Köyü,  Gürme dere,  Paşalı  Köyü , Narlık ,  Cavur  döndü bu  bölgede yağan yağmur suları ile taşar    ben   tahminen  15-16  yaşlarında  yeni  yetme marangoz  çırağıydım.  Kemer  Köprüsünü  sel  alıp  yıkılınca,  Fethiye’de  Tahtacı  Hamza  olarak  bilinen  Hamza   günüç  bu  yıkılan  köprünün  yeniden  yapımını  Rodoslu  Yaşar  Sünger ile birlikte  üstlenirler .  Bu  iki  usta  böyle  büyük  köprülerin  yapımında  tecrübeliydi.  Nerede  böyle  büyük  köprü yapılacaksa  Tahtacı  Hamza  Günüç, ile Yaşar  Sünger  birlikte  yaparlardı. Yetkililer  köprü  yıkılınca  hemen  bu  iki  ustayı  bulup  haber  verirler.   Hemen bir  ekip  hazırlanır,  bu  ekibin  içersinde  bende  vardım.  Mart  sonunda  yörükler’in  yayla  göç  vakti   yaklaştığı  için ,  sel  felaketinde yıkılan köprünün çok  acele yenisi yapılması  gerekmektedir.  Biz  önce yörüklerin  göç  vakti  gelmeden  Keçi, Koyun sürülerinin  ancak geçebileceği  kadar  geçici  bir  köprü  yaptık.  Göç  bitince’de esas  kalıcı  köprünün  yapımına  başlandı .

6  ay  içersinde  köprüyü  kulanılır  hale  getirdik.    Şimdide bir  başka  anıyı  anlatayım.  Fethiye  Pazar  yerinde  uzun  yıllar  kahvecilik  yapan Rodos’lu  kahveci  Cemal  EFE  yücelin anlatığı  bir  olayı.  Datça’dan  bir  Köylünün    ineği  çalınır  Köylü  aramadık , sormadık yer  bırakmaz,  bulamayınca bir de  karşıya  rodos’a  gidip bakayım  der   o yıllarda  Rodos Adasına  gidip  gelmek  pek  sorun  olmaz.  Neyse Datçalı bir sandalla binip Rodos Adasına  gider  İneğini  aramaya  başlar. Bir iki  gün  aradıktan  sonra  bir de  bakar’ki  İneği  karşı  tarlada  yayılmakta ‘dır  , sevinçle  koşarak  doğru  İneğin  yanına  gider. Bir de ne  görsün,  İneğin  başında Rodoslu bir  rum  vardır ,rum’a  bu  İnek  benim der, Rum’da   benim’der,  senin  benim  derken,  Datça’lı   senin  ise  sen  ispat et,  benim  ise   ben  ispat  edeceğim  der.  Rum’ da  bu  öneriyi  kabul  eder.  Datçalı’ya  ispat  et  bakalım  demiş.  Datçalı ineğe  önceden  çağırdıkları adıyla  seslenir  bu  sesi  duyan  İnek‘te  dönüp o da möööö  diyerek  karşılık  verir.  Rum’da gerçek’ten İneğin sahibinin  o  olduğu  kanaatine  varır.  Datçalı  İneğini  alıp doğru Datça’ya  dönmüş.  Bir’de Kaya  Köyde  Rumlar  ile  Türkler  arasında geçen benim  bildiğim bir kaç  aklımda  kalan anıyı anlatayım.  Kaya’da  Rumların  yaka silktiği  bağzı  aileler  vardır. Kayalı  Rumlar, bu  aileler için aralarında, Kınalı’da Daban’lar,  Belen de şaban’lar,  Ovacık’ta  gacarlar ,  Patlangıçta  Macarlar diyerek  Rumlar kendi aralarında yakınırlarmış.  Belenden  Şabanlar’dan  Mehmet  Ali Çavuş  vardır.  Rumlar cocuklarını korkutacağı  zaman,  bak çavuş  geliyor ha diyerek korkuturmuş.  Bir de Dabanlardan  Kör  Daban  Abdullah varmış güçlü kuvvetli  üç , dört  kişi ancak hakkından gelirmiş ,  bir gün Dabanların  kör Aptullah jandarmalar  tarafından Kaya Köyden Gemile koyuna giderken  sağa doğru İşaret levhası Afkuleyi  gösterir. Afkulede Kör Daban  Aptullah  kıstırılır. Afkule  çok  sarptır çok dik  aşağıya doğru iniş bir  vadidir, Kör Daban  Aptullah  Jandarmaları  görünce  kendini  Afkuleden  aşağıya  atar.  Jandarmalar  bu olayı  görünce  Kör  Dabanın  Öldüğü  kanatine  varırlar. Dönüp  bakmaya bile  gerek  görmezler dönüp  giderler, Fakat  Kör Daban’a  bir  şey  olmamış.  Kör  Daban  Böyle sıkışık anlarda kaçmak  konusunda’da epey deneyimli’dir.  Kör Daban  Afkule’’den  yüzerek  Tersane  Adasına  geçer, oradan ‘’da Rodos  Adasına  geçer. Bir  müddet  geçtikten sonra  tekrar  meğri ye  dödüp  gelir. Bir  gün  Kemer’den  düzçam  denen  yere  gelirken  Jandarmalar  tarafından  çevrilir,  kaçmaya  kalksada  bir  sıçrarsın  çekirge  iki  sıçrarsın  çekirge  misali   üçüncüsünde  paçayı kaptırır, Jandarmalar  tarafından  vurularak  öldürülür.  Bir’de Kalaycı  nuri olayını  anlatyım .  Kalaycı nuri ile  kardeşi  Mehmet  Bakırcı  iki  kardeş  Muğla  Kavaklı  dereden  Beşkazamız’a  göçüp geldiklerinde önce  Bademli  Bahçe’ye  yerleşirler. Buraya bakırcılar  yurduda  denir. Sırrı  Efe’nin  teyzesi  Hatice ve  oğlu berber Hilmi Ögenin  Yanında  kalmaktadır.  Sırrı  Efe’de  Kalaycı  Nuri ‘nin  çok  samimi  Arkadaşıdır. 1926 lı  yılların’da  Sırrı  Efe  bir  suçtan  ötürü  aranmaktadır.  İstihbarat Sırrı Efenin  Sarınç  mahalesinde  olduğu  haberini  alır. Sarınç Mahallesini  çevirip  ablukaya  alırlar.  Bu arada  jandarmalar  karşıdan  gelenin  Sırrı  efe  olduğunu  sanır, Jandarmalar  Sırrı  dur  teslim  ol diyerek  bağırırlar. Kalaycı  Nuri’ de  ben  nuriyim, ben  Sırrı  değilim  desede  Jandarmalar’ dan  birisi mavzerin  tetiğine dokunup  ateş eder  Nuriyi  topuğundan  vurur,  ben  bu  Kalaycı  Nuri’nin  vurulması  olayının  canlı  şahidiyim .    Benim askerden yeni  geldiğim  yıllarda  Orman  devir  amiri Mahmut  kumbasar  görevden  alınır, yerine  İsmail  Karakan  getirilir.  Benim  Askerde’ki  Komutanım  Prof  Masar  diker’ di  Prof  Masar Diker    Orman  Genel  Müdürü olur,  İsmail Karakanı  Mahmut  Kumbasar ın  yerine  görevlendirilir.  Prof Masar Diker beni askerde iyi  tanıdığı  için  Mahmut  Kumbasar’ ın  yolsuzluk nedeni ile  görevden  alınınca ambar ve depoyu  sağlam  güvenilir  birine  teslim  etmeyi  düşünürler.  Prof masar diker,  İsmail Karakan ‘a  Fethiye ‘de  Mehmet Tekini  bul  depo ve  ambarları  Mehmet  Tekine  teslim  et  der. İsmail karakan  fethiye’ye gelip göreve  başlar  başlamaz beni  çağırtı   bende  gittim İsmail  Karakan bana  hemen  işe  başla dedi.  Ben çalışıyorum dedimse’de İsmail Karakan ısrar etti. Benimde elimdeki iş bitince beni  Bayır  Köyüne  görevlendirdi.  Ben fazla çalışamadım bana birini önermemi istedi bende kız kardeşim Minire ‘yi  teklif  ettim. Böylelikle kız kardeşim Minire işe girdi. İlhan Bu günlük bu kadarla yetinelim yine  yazarsın dedi, herhalde  yorulsa  gerek.  Mehmet amca sen sağ ol ‘da yine yazarız dedim.

İLHAN KURT