Fethiye Emlakçılar Derneğinin düzenlemiş olduğu geleneksel sektör değerlendirme toplantısında profesyonel turizmciler ile emlak sektörü ilgilileri bir araya geldi. Körfez Dizayn, Yapı İnşaat Ltd. Şirketi ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantıya; Fethiye Emlakçılar Derneği Başkanı Serdar Oğuz ve yönetim kurulu üyeleri ile FODER Başkanı Bülent Uysal, Ece Saray Marina Resort Yönetim Kurulu Başkanı Nejat Ece, Gizza Homes firması sahibi emlak danışmanı Nezahat Güler ve Körfez İnşaat Müdürü Akın Gökçe’nin yanı sıra diğer davetliler katıldı.
“EMLAK SEKTÖRÜ TURİZMİN BAKIŞ AÇISI İLE DEĞERLENDİRİLDİ”
Fethiye Emlakçılar Derneği Başkanı Serdar Oğuz yaptığı açıklamada, “Bugün sektör değerlendirme toplantısının 10’uncusunu bölgemizin önde gelen kuruluşlarından Körfez İnşaat firması ev sahipliğinde gerçekleştirmekteyiz. Bizleri misafir ettikleri için Akın beye ve Körfez İnşaat firmasına çok teşekkür ediyorum. Biz emlakçılar derneği olarak bu güne kadar düzenlemiş olduğumuz sektör toplantılarında değerlendirmelerimizi yaptık ve basına açıklayarak, kamuoyuna duyurduk. Bu günkü toplantımızda emlak sektörünü turizmin bakış açısı ile değerlendirmek istedik. Bu amaç ile Fethiye Otelciler Birliği Başkanımız bölgemizin önde gelen turizmcilerinden Bülent Uysal’ı ve Fethiye’mizin deniz turizminin önde gelen sektör temsilcilerinden değerli büyüğümüz Nejat beyi davet ettik. Kendilerine çok teşekkür ediyorum. Aynı zamanda hem emlakçılık, hem de turizm işi ile uğraşan Nokta Global firmasının sahibi İsmail beyi de davet ettik. Yurt dışında fuarlara katılan bir arkadaşımız, kendisine çok teşekkür ediyoruz. Bu arkadaşlarımızın görüşleri çok önemli, hem kendi sektörleri ile ilgili bilgileneceğiz hem de 2024 yılındaki beklentilerini paylaşacaklar” dedi.
“SIKINTI İMAR’DAN KAYNAKLI SINIRLI ARSALARIN OLMASI”
Toplantıya ev sahipliği yapan Fethiye’nin önde gelen inşaat şirketlerinden birisi olan Körfez Dizayn & Yapı inşaat Ltd. Şirketi müdürü Akın Gökçe ise “Sektör hepimizin sektörü. Dolayısıyla hepimizi ilgilendiriyor. Bir Fethiyeli olarak bizim hepimizin yapabileceği bir şeyler var. Bu bağlamda bizlerde bir şeyler yapabiliyorsak ne mutlu bize. Biz şirket olarak 1982 yılından beri aktif olarak inşaat yapmaktayız. Pek çok projelerde imzalarımız var. Fethiye son yıllarda ciddi anlamda göç alıyor. Nitelikli bir şekilde göç alıyor. Yalnız bizim en büyük sıkıntımız; İmar’dan kaynaklı şu anda sınırlı arsaların olmasıdır. Kalan arsaların azlığı ve artan maliyetlerle beraber konutlar erişilemeyecek bir rakamlara geldi. Tabii bunun nedenlerinden bir tanesi de alınan tedbirler doğrultusunda konut kredilerinin durdurulması. Geçtiğimiz yıllarda bir miktar parası olan kişiler kredi destekli konut alabiliyorken, konut kredilerinin durması ile sektör ciddi anlamda durgunluk yaşadı. Bunlara ilaveten enflasyonist ortamlar ve gayrimenkul sektörüne yapılan panik atak müdahaleler de ciddi anlamda etki yarattı. Gayrimenkul sektörü aslında çok büyük bir sektör ve ekonomimiz açısından da çok önemli bir sektör. 200’ den fazla alt sektörü etkileyen, tetikleyen ve doğrudan bağlantılı bir sektör. Dolayısıyla yatırımcılarda içinde bulunduğumuz bu süreçte gayrimenkul edinmede imtihan etmeye başladılar. Umarım bir tedbir alınması gerekiyor. Aslında çok geç kalınmadı. Benim şahsi görüşüm. Bu gün her şeyin bir denetleme kurumu var. Gayrimenkul sektörü için de böyle bir şey olsa sektörün tamamını etkileyebilir. Özellikle bölgemizde nitelikli yabancı konut alımları da var. Bunların sadece konut alarak işleri bitmiyor. Fethiye’de yaşayan tüm esnafları doğrudan etkileyen işler. Temennimiz bir an önce bu piyasaların düzelmesi, herkesin beklediği satışların gerçekleşmesi yönünde olacaktır” ifadelerini kullandı.
“ÜLKEMİZİN VE BÖLGEMİZİN TANITIMINDA EKSİKLİKLER YAŞIYORUZ”
Nokta Global İnşaat, Turizm ve Zehra Grup sahibi İsmail Kurt ise “Bizim bölgemizin kendisine has özellikleri var. Sorunlarda diğer yerlere göre farklılık gösteriyor. Hem yurt içinde hem de yurt dışında faaliyet gösteren bir firma olarak Fethiye’de yatırımcılara daha iyi bir yaşam ortamı sunmak adına projeler gerçekleştiriyoruz. Bölgemizde daha iyi ve nitelikli projeler ile diğer yerlere göre Fethiye olarak çok daha güzel bir müşteri potansiyeli yakalayabiliriz. Talep ve marka şehir bakımından diğer turizm bölgelerini de geçebiliriz. Bu şekilde düşünüyorum. Çünkü bunu Fethiye hak ediyor. Biz firma olarak çok kaliteli ve yüksek segmentli müşteri getirdiğimizde bir verimlilik elde edemiyoruz. Bunlarla ilgili çalışmaların yapılması lazım. Öncelikle bunun birincisi daha iyi bir şehircilik. İkincisi ise esnafımızın değişime daha açık olması gerektiğine inanıyorum. Bizim yurt dışında katıldığımız fuarlarda kendi ülkemizi ve bölgemizi daha iyi bir şekilde anlatmak istiyoruz. Bununla ilgili çalışmalar ve seminerler düzenlemek istiyoruz. Ülkemizin ve bölgemizin tanıtımında eksiklikler yaşıyoruz. Bunlar için bir veri tabanı oluşturmamız lazım. Yabancıların konut alımı bölgemiz ve turizm sektörü açısından kesinlikle olması gereken bir konudur. Çok yüksek seviyeye hitap eden müşteriler getirdik. Örnek vermek gerekirse Katar’dan çok yüksek segmentli müşteri grubu getirdik. Fakat caddede yürürken bu kişilere Suriyeli muamelesi gibi bir faktör ortaya çıkabiliyor. Toplumdaki yanlış algıdan kaynaklı bu insanları kaçırabiliyoruz. Daha iyi bir anlatım lazım” şeklinde konuştu.
“YATIRIM YAPMADAN DAHA NİTELİKLİ TURİSTİ AĞIRLAMA İMKANIMIZ YOK”
Fethiye Otelciler Birliği Başkanı Bülent Uysal’da “Fethiye uzun yıllardır göç alan bir şehir. Benim ilkokulda Fethiye kitabımı okuduğumda 16 bin 700 civarında nüfusumuz vardı. Şimdi ise kayıtlı olarak 200 bini geçtik. Yaklaşık 40 yıllık bir süreçte bu rakam 10 kat artmış olarak gözüküyor. Artmaya da devam ediyor. Fethiye olarak Seydikemer ilçesi ile iç içeyiz. Seydikemer’i de katarsak 300 binlik bir nüfusa sahibiz. Bölgemizde en büyük sorun olarak alt yapı ve imarsal sorunlar öne çıkıyor. Hem turizm hem de konutsal imar konusunda Fethiye sıkıntılar yaşıyor. Beklentilerin gerisinde kalıyor. Bölgemizde biz istiyoruz ki daha nitelikli yabancı misafirler gelsin. Daha nitelikli turistleri ağırlayalım. Ancak bölgenin de nitelikli turiste hazır olması gerekiyor. Bunun içinde yatırım gerekiyor. Yatırım yapmadan daha nitelikli turisti ağırlama imkanımız yok. Sıcak asfalt, akıllı kavşaklar örneği gibi büyük şehirlerde gördüğümüz çevre düzenlemelerinin olması gerekiyor. Daha iyi ve güzel yollara ve peyzaja Fethiye’nin de sahip olması gerekiyor. Bu şekilde daha kaliteli ve nitelikli turistleri ağırlarız ve daha yüksek segmente hitap eden bir bölge oluruz. Dünya turizminin olduğu Mayorka ve Barcelona gibi yerleri örnek gösteriyoruz. Bunun içinde bu bölgeye belediyenin ve devletin yatırım yapması gerekiyor. Bölgemizde ki konaklama tesislere bakacak olursanız, her keseye ve bütçeye uygun tesislerimiz var. Sorunlar çözüldükçe bölgemizde daha nitelikli turistler ağırlamaya başlayacağız. “dedi.
“1 MİLYON İKİ YÜZ ELLİ BİN CİVARINDA MİSAFİR GELDİ ”
Uysal,”2023 yılında hedefimiz 1 milyon 750 bin yabancı misafiri ağırlamaktı. Dalaman’dan giriş yapan yabancı misafirleri Fethiye, Marmaris ve Sarıgerme olarak 3 bölge olarak ağırlamaktayız. Fethiye olarak 650 bin yabancı misafiri ağırladığımızı öngörüyoruz. Yerli ve yabancı toplamda; 1 milyon iki yüz elli bin civarında misafir geldiğini öngörüyoruz. Dünyanın en büyük turizm fuarlarından olan 6 ve 8 Kasım tarihlerinde gerçekleşen World Travel Market fuarına Fethiye’nin turizm konseyinin tüm kurumlarıyla katıldık. Burada gözlemlediğimiz konu şu; önümüzdeki 2024 yılında tüm tur acentelerin Fethiye bölgesi olarak kapasite artışları var. Minimum % 5 ve % 15 arasında değişen tur operatörlerinin koltuk kapasite artışları öngörülüyor. Her hangi bir sıkıntı olmazsa; İsrail’in yaşatmış olduğu bir gerilim var, çevremizde savaş durumu olmaz ise ve her şey yolunda giderse önümüzdeki sene % 10 daha fazla yabancı misafir geleceğini öngörüyoruz” şeklinde konuştu.
“TURİZM BİR BÜTÜNDÜR”
Ece Saray Marina Resort Yönetim Kurulu Başkanı Nejat Ece ise “Deniz turizmi düzenlemiş olduğunuz sektör toplantılarında zannedersem ilk defa değerlendiriliyor. Aslında burada deniz turizmi denilince Deniz Ticaret odası Fethiye şubesi başkanının olması, yat işletmeleri ile ilgili kişilerin olması da gerekiyor. Ancak ben yat limanları konusunda ağırlıklı olmak üzere diğerleriyle de ilgili bilgi aktarmak isterim. Benim anlayışıma göre; turizm bir bütündür. Denizi ve karası olmaz. Yönetmelikler ve uygulamalar içersinde, maalesef ülkemizde her yeni çıkan noksanlıklarda olduğu gibi deniz turizmi, kara turizmi gibi bir kavram ortaya çıkıyor. Pandemi döneminde turizmde de bazı uygulamalar ortaya çıktı. Dediler ki; turizm işletme belgesi olan tesisler devlete ödeyecekleri kiraları bir dönem öteleyecekler. Bizim de turizm işletme belgemiz var. Biz de devlete olan kira bedellerini öteledik. Aradan 1.5 yıl sonra bize dediler ki; hayır. Faizliyle birlikte ödeyeceksiniz. Niye; siz deniz turizmi işletmesisiniz, dediler. Benim aklımda kalan en çarpıcı örnek bu olmaktadır. Bizler bir bütün olarak değerlendiremediğimiz için arada kopukluklar olabiliyor. Denizden gelen bir insan karada hayatına devam eder. Karaya çıkan bir insan konutta hayatına devam eder. Olayı bir bütünsel halde görmenin ve değerlendirmenin son derece Fethiye’nin geleceği için iyi olacağını düşünüyorum. Hatta iddialı bir şekilde Fethiye’nin hem turizm hem de tarım kenti olarak gelişmesi taraftarıyım. Muğla-Antalya kara yolu bir hat olur. Üst tarafı tarım bölgesidir, alt tarafı da turizm bölgesidir. Tarımın içersinde de turizm var. Dünyaca ünlü turizm şehirlerindeki örneklerden bahsettik. Ürettikleri ürünler ile ilgili festivaller yapıyorlar. Örnek vermek gerekirse Türkiye’nin domates deposu bizde ama bir domates festivali yapmıyoruz. Deniz turizmi; kurvaziyer limanları, yat limanları, yat işletmeleri, çekek yerleri ve su sporları olarak kategorize edilmektedir. Fethiye’miz de bunların hepsi mevcut. Yat işletmeleri, marinalar ülkemizde deniz turizmini bir bütün olarak değerlendirdiğimizde; turizm gelirlerinin % 20 ile % 25’ini sağlarlar. Deniz turizmi tesis olarak karasal turizm gibi fazla değildir, azdır ama niteliklidir. Ben her zaman şunu savunurum. Niceliğe bakmayalım, niteliğe bakalım. Bu nitelik denizden başlasın, karada da devam etsin, markete kadar gitsin. Fethiye’ye gelecek olursak; Fethiye körfezi turizmin olmazsa olmazıdır. Ben 20 yıldan fazla bir süredir Fethiye’de yaşıyorum. Fethiye körfezi hala temizlenecek. Gerçek anlamda bir turizm olabilmesi için Fethiye körfezinin mutlaka temizlenmesi gerekiyor. Şöyle söyleyeyim; Aşıklar burnundan Şat burnuna kadar arzu ettiğiniz her yerde körfez içersinde denize girebiliyorsanız, bu kent markalaşmıştır. Fethiye körfezinde denize girilemiyor. Bu durum her geçen yıl kötüye gidiyor. Biz gereken ölçümleri yapıyoruz. 20 yıl önce 14 metre derinlikte olan yerler 11-12 metreye düştü. Bilimsel olarak bu çok önemli bir rakam; Fethiye körfezini kaybediyoruz. Bizi bekleyen en büyük tehlike budur. “ diye konuştu.
“KÖRFEZ BANA GÖRE FETHİYE’NİN KALBİDİR”
Tecrübeli turizmci Nejat Ece, “Fethiye körfezi sadece deniz turizmini değil karasal anlamda ki turizmi de etkiliyor. Deniz turizminde yat limanları; istihdam ve finans’a katkı sağlarlar, sosyal ve kültürel gelişimler, uluslararası tanıtım ve çevreye olan önemi arttırması bakımından çok önemli kuruluşlardır. Fethiye’de artan yapılaşmalar, gelişmeler, artan nüfus ve göçler kulanım açısından çevreye, doğal güzelliklere ve körfeze olan baskıyı arttırdı. Denizi eskiden 10 bin kişi kullanıyordu şimdi ise 100 bin kişi kullanıyor. Doğal kaynaklar ise aynı. Çevreye gerekli önemi vermediğimiz takdirde elimizde hiçbir şekilde ham madde kalmayacaktır. Körfez bana göre Fethiye’nin kalbidir. Körfez varsa Fethiye vardır. Körfez yoksa Fethiye’de yoktur. Körfez ister deniz turizmi deyin isterse karasal turizm deyin; körfez turizmin giriş ve çıkış kapısıdır. Dolayısıyla turizme bağlı olarak ta tarım, emlakçılık ve tüm sektörler olsun körfez olmazsa Fethiye ‘de olmaz” ifadelerini kullandı.
“EV SAHİBİ VE KİRACI DAVALARI HER GEÇEN GÜN ARTMAKTADIR”
Emlak sektöründeki kiralamalar ile ilgili değerlendirmede bulunan Gizza Homes firması sahibi emlak danışmanı Nezahat Güler ise “Kira artışlarını değerlendirecek olursanız, şu anda artış yok, bir düşüş yaşanmakta. Satışlar konusunda ise faizlerin artması da emlak piyasasını ciddi bir şekilde etkiliyor. İnsanlar faize yönelmeye başladı. Kiralarda bir geri çekilme yaşanmakta fakat kiralama yapacak kişiler için yeterli gelmiyor. Yeni çıkan yasa biraz etkiliyor. Fakat asgari ücretle yaşayan bir kişinin konut kiralama yapması çok zor. Ev sahipleri ve kiracılar arasındaki anlaşmazlıklar hukuka taşınıyor. Bu konu ile ilgili davalar artıyor. Ev sahipleri için % 25 kira artışı yeterli gelmiyor. Eski kiracılar ev sahipleri tarafından çıkarılmak isteniyor. Davaların birçoğu bu konu ile ilgili. Kiracısını çıkarmak için oğlum veya kızım gelecek, evi satışa çıkarıyorum gibi nedenlerle eski kiracılar çıkarılmak isteniyor. Kiraların yüksek olması nedeniyle eski kiracılar bütçelerine uygun konut bulamıyorlar. Dolayısıyla evden çıkamıyorlar; çare olarak başka şehirlere taşınma işlemleri arttı. Kanun kiracının yanında fakat ev sahibinin de kiracıyı çıkarması için doğru bir gerekçe sunması gerekiyor. Doğru olmayan bir gerekçe ile kiracının evden çıkarılması açısından bunun hukuken yaptırımı var. Edindiğimiz bilgilere göre; ülke genelinde olduğu gibi Fethiye’de de ev sahibi ve kiracı davaları her geçen gün artmaktadır” diye konuştu.
