FETHİYE KENT KONSEYİNDEN HANÇER’E İTİRAZ
Türkiye’nin en gözde mavi tur merkezi Göcek taşıma kapasitesinin üzerinde deniz aracını barındırıyor. Göcek’teki tadilatla büyütülmesi planlanan projeye Fethiye Kent Konseyi itiraz etti. Çok sayıdaki vatandaşın da itiraz etmeye hazırlandığı öğrenildi. Mavi turda dünya turizminin göz bebeği Göcek Körfezi’ne MUÇEV tarafından yapılacağı öğrenilen ilave projeye tepkiler sürüyor. Fethiye Kent Konseyi Yürütme Kurulu dün “Askıdaki Göcek Mahallesi, İskele Mevkii İmar Planı İtirazı” konulu itiraz dilekçelerini Çevre ve Şehircilik Muğla İl Müdürlüğüne gönderdiler.
“ASKIDAKİ GÖCEK MAHALLESİ, İSKELE MEVKİİ İMAR PLANI İTİRAZI”
Fethiye Kent Konseyi Yürütme Kurulu tarafından gönderilen itiraz dilekçesinde gerekçeler şu şekilde sıralandı “Bakanlığınızca, Göcek Mahallesi, İskele Mevkiine ait; 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı teklifi, Bakanlık Makamının 27.05.2020 tarihli ve 151120 sayılı Olur’u ile 1 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 109. maddesi uyarınca onaylanmış olup, 30.07.2020 tarihinde Müdürlüğünüz ilan panosunda ve internet sayfasında eş zamanlı olarak 1 (bir) ay süre ile askıya çıkarılmıştır.
1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı; 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine, 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmeliklerine, Fethiye-Göcek 1/25 000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Revizyonu ve Plan Hükümleri ile şehircilik ilke ve prensiplerine, Bakanlığınızca 2007 yılında hazırlatılan ve ODTÜ Sivil Deniz Mühendisliği Araştırma Merkezi tarafından yürütülen Göcek Körfezi Deniz Üstü Araçları Taşıma Kapasitesi Belirlenmesi Raporu’na, 2010 yılında bakanlık tarafından yürürlüğe sokulmuş Göcek Körfezi ile Göcek-Dalaman Koyları Koruma ve Kullanma Usül ve Esasları’na, “Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi Göcek-Dalaman Koylarında Tekne Bağlama Sisteminin İşletilmesi Fizibilite Analizi’ne, Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesinde Gemilerden Kaynaklanan Kirliliği Önlemek İçin Mevzuat ve Altyapı Değerlendirmesi Raporu ve Eylem Planı’na, Gemi Kaynaklı Deniz Kirliliğini Önleme konusunda taraf olduğumuz ve tazminat yükümlülüğü doğuracak uluslararası sözleşmelere (Marpol 73/78, Barcelona Sözleşmesi, Intervention 69, Oprc 1990, Hns Protocol 2000, Afs 2001, Bwm 2004, Clc 69 ve 92, Fund 71 ve 92, Llmc 76, Pal 74, Solas 74, v.b.) aykırılıklar içermektedir. Fethiye – Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde kalan itirazımıza konu alanda, ilana çıkılan imar planlarının uygulaması halinde kara ve deniz ekosistemlerinde geri dönülemez tahribatlar yaratacağı açıktır. İtirazımızın gerekçeleri aşağıda açıklanmıştır: 1. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 6. Maddesi uyarınca “..Her plan, bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanır..” denilmektedir. Yürürlükte bulunan Fethiye – Göcek 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ile askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı; iskele sayıları, fiziksel konumları, akaryakıt satış alanları, tüm kıyının iskele kullanımına açılması, inşaat alanları belirlenmesi, üst ölçekli plan hükümlerinde tanım getirilmeyen kullanımların alt ölçekli planlarda yer alması v.b. konularda birbiriyle uyum sağlamamaktadır. Bu nedenle, Bakanlığınızca onaylanarak askıya çıkan itirazımıza konu imar planları, yönetmeliğin ilgili bu hükmüne aykırıdır. 2. Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerinin 16. Maddesi (Değişiklik, Resmi Gazete 30.03.1994-21890) gereği, 11 Temmuz 1992 tarihinden önce onaylı imar planları bulunan alanların (ki Göcek Yerleşmesinin imar planları, 11 Temmuz 1992 tarihinden önce onaylanmıştır) kısmi veya tamamen yapılaşma hesapları ve raporlarının hazırlanmasını ve kısmi yapılaşma bulunmayan alanlar ile ilgili imar planı revizyonlarının en geç 1 (bir) yıl içerisinde (değişiklik yönetmeliğinin Resmi Gazetede yayınlandığı 30.03.1994 tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içerisinde) 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanması zorunlu tutulduğu halde; mülga Göcek Belediyesi tarafından söz konusu alanlara ait kısmi veya tamamen yapılaşma hesapları ve raporları hazırlanmamış ve bu hususta Belediye Meclis Kararı alınmamıştır. Dolayısıyla 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümleri gereği 30.03.1994 tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içerisinde yapılması zorunlu olan imar planı revizyonları yapılmamıştır. Göcek Yerleşmesinin sahil şeridinde ve kıyı alanlarındaki mevcut imar planları 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik gereği revizyonlar yapılarak yasal hale getirilmeden ve mevzuatlardaki açıklanan hususlar yerine getirilmeden, itiraz edilen ve iptali istenilen söz konusu planlama alanının da içerisinde bulunduğu sahil şeridinde, denizel alanlarda ve kıyı alanlarında yeni bir imar planı onaylanması hukuka, işleyişe, şehircilik ilke ve prensiplerine aykırıdır. 3. Askıya çıkarılan ve itiraza konu 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında; Kıyı Kenar Çizgisinin deniz yönündeki kıyı bölümünde ve denizel alanda gösterilen alanlarında, E=0,20 yapı yoğunluğu ve h=6,50 metre yapı yüksekliği koşulları ile yapılaşma hükümleri belirlenmiştir. Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik Hükümleri’nin “Doldurma ve Kurutma Yoluyla Arazi Kazanma” başlığı altında açıklanan 14. Madde gereği bu alanlarda yapılabilecek yapılar tanımlanmış olup, yapıların E=0,03 yapı yoğunluğu ve h=5,50 metre yapı yüksekliği koşulları ile yapılaşma hükümleri belirlenmiş olmasına rağmen, itirazımıza konu askıdaki imar planlarında bu değerler aşılmıştır ve bu nedenle Bakanlığınızca onaylanan imar planları mevzuata aykırıdır. 4. Askıya çıkarılan imar planlarında oluşturulan yapılaşma alanlarının ne şekilde, hangi alanlarda ve ne tür yapılar (idari, konaklama, konut, depo, lojman, güvenlik v.b.) olabileceği belirtilmemiş olup, yapıların vaziyet planlarının nasıl bir şekilde teşekkül edeceğine ilişkin herhangi bir husus tanımlanmamıştır. Bu nedenle Bakanlığınızca onaylanan imar planları mevzuata aykırıdır. 5. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kıyı ve denizel alanlarda planlama alanının hangi kurum/kuruluş/şahıs/işletmeci tarafından talep edildiği, plan onama sınırları içerisindeki alanların tahsis/kiralamaya konu edilip/ edilmediğine, imar planlarını hazırlayan şirkete ait serbest müelliflerin planlama alanı için planlamaya ait yetkilendirilmelerine (ihale, doğrudan temin, yarışma sonucu, sözleşme v.b.) ilişkin hiçbir bilgi ve doküman bulunmamaktadır. Bu hususlar çerçevesinde yapılan işlemler ve plan onamalarında yürürlükteki mevzuatlara uyulmamıştır. 6. Bakanlığınızca 2007 yılında hazırlatılan ve ODTÜ Sivil Deniz Mühendisliği Araştırma Merkezi tarafından yürütülen Göcek Körfezi Deniz Üstü Araçları Taşıma Kapasitesi Belirlenmesi Raporu’nda; Göcek Körfezi deniz araçları taşıma kapasitesi hesapları yapılmış, çalışılan hesaplama yöntemi/modellemeleri uyarınca; Ön Hesaplama Taşıma Kapasitesi 1056 deniz aracı, Gerçek Taşıma Kapasitesi 1001 deniz aracı ve Etkin Taşıma Kapasitesi yine 1001 deniz aracı olarak hesaplanmıştır. Belirtilen raporda, bu kapasitenin en fazla 150-160 adet arttırılabileceği açıklanmıştır. Oysa Göcek Körfezi’nde 2020 yılı itibarıyla, yaklaşık 3000 Yat Bağlama Kapasiteli Yat Limanı, Yat Bağlama İskeleleri ve Çekek Alanları bulunmaktadır. Göcek Körfezinin taşıma kapasitesinin üzerinde olan bu sayı, özellikle turizmin en yoğun olduğu Temmuz ve Ağustos aylarında daha da artmaktadır. İtirazımıza konu imar planı ile getirilmesi planlanan yeni kullanımlar ve tekne bağlama kapasitesinin artırılmasını hedefleyen yeni iskeleler, zaten taşıma kapasitesini 3 kat aşmış mevcut durumu 1 kat daha arttıracaktır. Bu artış hem kara hem de deniz trafiğini kilitleyecektir. Ayrıca taşıma kapasitesi aşılmış deniz ekosistemi geri dönülemez şekilde tahrip olacaktır. 7. Askıya çıkan ve itirazımıza konu plandaki iskelelerin konumlandırıldığı alan, teknelerin yanaşmasına imkân vermeyen deniz tabanına sahiptir. Bu nedenle yapılacak müdahaleler deniz ekosistemini olumsuz etkileyecektir. Plana konu koy içerisindeki akıntı hızı çok düşüktür (10cm/sn) ve bu nedenle su sirkülasyonu çok yavaştır. Bu da kirleticilerin koy içerisinde kalmasına sebep olmaktadır. ODTÜ Sivil Deniz Mühendisliği Araştırma Merkezi tarafından yürütülen Göcek Körfezi Deniz Üstü Araçları Taşıma Kapasitesi Belirlenmesi Raporu’nda; denizel ortama atılmış olan çok çeşitli katı atığın göze çarptığı (cam şişe, teneke kutu, tencere, tava, süpürge, kilim, kova, usturmaça lastikleri v.b.) ve bu deniz tabanındaki kirliliğin kaynağının tartışmasız olarak yatlar olduğu belirtilmiştir. Göcek Körfezi’nde yat turizminin mevcut ekosistem üzerindeki “kaçınılmaz” baskısı oldukça belirgindir. Yaratacağı sonuçlar bu kadar açıkken yat bağlama kapasitelerini arttırıcı planlamaların yapılması kabul edilemez bir durumdur. 8. İtirazımıza konu alanda yapılacak olan tüm müdahaleler hem kara hem de deniz ekosistemlerinde geri dönüşü imkansız zararlar yaratacaktır. Bu ise Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü’nün belirlemiş olduğu görev, misyon ve vizyonuna aykırıdır. Bahsedilen raporda; “Göcek Körfezinin doğal yapısı ve insan faaliyetleri (kirlilik ve yat turizmi) sonucu oluşan etkiler sadece koruma altındaki türleri değil körfezdeki tüm denizel yaşamı sınırlamaktadır. Ancak, Akdeniz ekosisteminde taşıdığı rol nedeniyle özel bir konuma sahip olan ve koruma altına alınan türlerden biri olan Posidonia oceanica çayırlarının, bölgedeki olumsuz koşullardan ve yat turizminden kısmen de olsa kötü yönde etkilendiğini özellikle belirtmek gereklidir. Bu durumda; Göcek Körfezinde gelecekte yapılması düşünülen yatırımlar belirlenirken ve bu noktada karar verme aşamasında özel bir özen gösterilmelidir.” ifadeleri yer almasına rağmen bahsedilen hususlar dikkate alınmadan, körfezde yat bağlama kapasitelerini artırıcı ve denizel alanlarda yapılaşma baskısı oluşturan planlamaların yapılması kabul edilemez bir durumdur. Posidonia oceanica Dünya Doğayı Koruma Birliği Kırmızı Listesinde (IUCN Red List) LC kategorisinde ve popülasyonu azalma eğilimindedir. 9. 2010 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yürürlüğe sokulan Göcek Körfezi ile Göcek-Dalaman Koyları Koruma ve Kullanma Usül ve Esasları’nın 1. Maddedesin de, “Bu usül ve esasların amacı, Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesinin biyolojik çeşitlilik ve çevre değerlerinin korunması, kirliliğin önlenmesi gayesiyle Göcek Körfezi ile Göcek-Dalaman koylarının koruma ve kullanma usül ve esaslarını belirlemektir.” denilmektedir. Ayrıca yine Bakanlığınızca (2011 yılı) Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesinde Gemilerden Kaynaklanan Kirliliği Önlemek İçin Mevzuat ve Altyapı Değerlendirmesi Raporu ve Eylem Planının da, Göcek Körfezi’nde kirlilik yaratan unsurlar, çözüm önerileri ve yasal mevzuatların değerlendirilmesi konuları yer almış; Göcek Körfezi Deniz Üstü Araçları Taşıma Kapasitesi Belirlenmesi Raporu referans gösterilerek (Syf. 30) yaklaşık 1001 deniz aracı kapasitesine göre oluşan sorunlar ve çözüm önerileri değerlendirilmiştir. Bugün yaklaşık 3000 deniz araç kapasitesine ulaşan Göcek Körfezi’nde, tüm bu bilimsel temelli raporlara ve Eylem Planına aykırı olarak yat bağlama kapasitelerini artırıcı ve denizel alanlarda yapılaşma baskısı oluşturan planlamaların yapılması kabul edilemez bir durumdur. Ayrıca Göcek Körfezine ilişkin hazırlanan Taşıma Kapasitesi Raporu’nda, yatların hem kara hem deniz ekosistemi üzerindeki olumsuz etkilerine ilave olarak peyzaj karakterini olumsuz etkileyen görsel kirlilik yarattığına da dikkat çekilmiştir. Yukarıda açıklanan gerekçeler ile askıdaki Muğla İli, Göcek Mahallesi, İskele Mevkiine ait 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planlarına itiraz ediyor ve onaylanan imar planlarının iptal edilmesini talep ediyorum” denildi.
