FETHİYE’NİN VE EKONOMİNİN 2025 YILINI DEĞERLENDİRDİLER
Fethiye Emlakçılar Derneğinin düzenlemiş olduğu ve geleneksel hale getirdiği değerlendirme toplantısı; Ece Saray Marina ve Resort Hotel ev sahipliğinde gerçekleşti. Turizmcilerin, sivil toplum kuruluşları yöneticilerinin, tanınınmış iş insanları ile resmi kurum yöneticilerinin de katıldığı değerlendirme toplantısında, şehrimizde; 2025 yılının ekonomik açıdan nasıl geçtiği ve 2026 yılı ile ilgili beklentiler görüşüldü. Fethiye Emlakçılar Derneği Başkanı Serdar Oğuz’un başkanlığında gerçekleşen toplantıya; Ece Saray Marina ve Resort Hotel yönetim kurulu başkanı ve iş insanı Nejat Ece, Fethiye Otelciler Birliği Başkanı Bülent Uysal, Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Osman Çıralı, Fethiye Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Mehmet Soydemir ve başkan yardımcısı Ali Özdemir, Fethiye Mimarlar Odası Başkanı Mutlu Server Önver, İMEAK DTO Fethiye Şube Müdürü Damla Avcı İşyar, Fethiye Gazeteciler Derneği Başkanı Osman Baykuş, Nokta Global İnşaat ve Turizm, Zehra Grup kuruluşu sahibi iş insanı İsmail Kurt, Fetav Vakfı Başkanı ve turizmci Mustafa Şıkman, Fethiye Emlakçılar Derneği başkan Yardımcısı ve Babadağ Emlak kuruluşu sahibi iş insanı Okan Tuncel, Fethiye Turizm Danışma Bürosu Müdürü Saffet Dündar ve Fethiye Liman Başkanlığı yetkilisi katıldı.
“2025 YILI NASIL GEÇTİ VE 2026 YILI BEKLENTİLERİMİZ NASIL OLACAK, BUNLARI DEĞERLENDİRECEĞİZ”
Toplantının açılış konuşmasını yapan Ece Saray Marina ve Resort Hotel yönetim kurulu başkanı ve iş insanı Nejat Ece; böyle güzel ve önemli bir toplantıya ev sahipliği yapmaktan dolayı mutluluk duyuyorum, hoş geldiniz, dedi. Toplantıyı düzenleyen ve koordine eden Fethiye Emlakçılar Derneği Başkanı Serdar Oğuz konuşmasında “öncellikle Nejat beye nazik davetleri ve toplantımıza ev sahipliği yaptığı için teşekkür ediyoruz. Biz her yıl Fethiye Emlakçılar Derneği olarak yılda 2 defa; yıl ortasında ve sonunda, ayrıca ihtiyaç duyulduğu zamanlarda değerlendirme toplantıları yapmaktayız. Toplantılarımızı farklı yerlerde ve mekanlarda düzenlemekteyiz. Bu günde Ece saray Marina’dayız. Toplantımızda 2025 yılı nasıl geçti ve 2026 yılı beklentilerimiz nasıl olacak, bunları değerlendireceğiz. Hepinize katılımızdan dolayı teşekkür ederim” dedi.
“TURİST SAYISINDA ARTIŞ VAR FAKAT KONAKLAMADA İSE DÜŞÜŞ OLMUŞTUR”
Fethiye Otelciler Birliği Başkanı ve Fethiye Belediyesi Meclis Üyesi iş insanı Bülent Uysal konuşmasında “2025 yılı hem Fethiye, hem de Türkiye otelleri olarak sezonu çok güzel bir şekilde başladığımızı belirtemiyoruz. Çünkü; çok üzücü bir yangın olayı yaşadık. Dolayısıyla Mayıs ve Haziran aylarında beklediğimiz bir rezervasyon akışı sağlanmadı. Daha sonra Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında güzel bir rezervasyon akışı oldu. İşin totaline baktığımızda binde üçte olsa bir sezon artışı ile sezon kapandı. Fakat bu turist sayısındaki artışı konaklama olarak düşünmeyelim. Turist sayısında az da olsa bir artış var fakat konaklama sayısında ise düşüş olmuştur. Konaklama sürelerinde %10 gibi bir düşüş olduğunu düşünüyoruz. Konaklama sektörü olarak 10 gün konaklama yapan bir turistin, 9 veya 8 gün kaldığını düşünüyoruz. Turist sayısındaki bu artıştan dolayı otelciler mutlu diyemiyoruz. Çünkü ciddi bir maliyet artışı var ve karlılık oranlarında düşüş var. Ayrıca turizm ile ilgili mevzuatlarda yerine getirilmesi gereken konular var. Şunu söylemek gerekirse; çok da güzel bir 2025 yılı geçirmedik ama 2026 yılına umutla bakıyoruz. Şu anda geçen yıla yakın bir paralelde rezervasyon akışımız var. Benim sektöre tavsiyem; özellikle Mayıs ve Haziran ayları ile ilgili olarak dikkatli olmalarını ve otellerini bir an önce doldurmaya çalışmalarını öneriyorum. Çünkü uçak kapasiteleri bu aylarda çok fazla yok. 2026 yılı ile ilgili bazı İngiliz tur operatörleri uçak kapasitelerini düşürüyorlar. Bunun da altını çizmek istiyorum. Her şeye rağmen 2025 yılından daha iyi bir 2026 yılı bekliyorum” dedi.
“PANDEMİDEN SONRA ÜRETİMİ DÜŞÜNMEYEN EKONOMİK PROFİL OLUŞMAYA BAŞLADI”
Fethiye Esnaf ve Sanatkarlar Odası başkanı Mehmet Soydemir’de konuşmasında “Bildiğiniz gibi pandemi döneminden sonra başlayan hem dünyada, hem de ülkemizde yaşanan ekonomik krizlerden dolayı girdi maliyetlerinde büyük bir artış yaşanmaktayız. Bu da fiyatların yükselmesine neden olmaktadır. Bu olaylardan dolayı da en çok etkilenen esnaflarımız ve sanatkarlarımız olmuştur. Her şeyin fiyatı yükseldi, işçilik arttı, sigortalar, vergiler arttı, dükkan kiraları çok yükseldi. Kazançlarımız düştü. Ben devamlı bir şekilde oda başkanı olarak esnaflarımızı geziyorum ve bu sıkıntıları görüyorum. Pandemiden sonrada artık ekonomik profil de değişmeye başladı. Ekonomide üretimi düşünmeyen bir durum oluşmaya başladı. Bu da hem esnaflarımız ve sanatkarlarımız, hem de ülkemiz için sıkıntılı bir durumdur. Üretim olmazsa, ekonomi olmaz, ülkemizde gelişemez. Üretim ve yatırım çok önemli. Üretim artarsa ekonomi gelişir, fiyatlar düşer ve istihdam artar. Esnaflarımıza ve sanatkarlarımıza destek olunmalı, üretime yönlendirilmeli. İnşallah 2026 yılı hepimiz için daha iyi bir yıl olur, hayırlı ve uğurlu yeni bir yıl diliyorum” dedi.
“2026 YILI İÇİN TANITIM ÇALIŞMALARINA AĞIRLIK VERDİK”
Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Osman Çıralı’da konuşmasında “2025 yılı için iyi geçti desek de aslında çok iyi geçtiğini söyleyemeyiz. Muğla geneline baktığımızda Fethiye’nin bir adım önde durduğunu görüyoruz. Hem gelen turist sayısı açısından hem de sezonun biraz daha uzatılması konusunda Fethiye’nin diğer ilçelere göre avantajları var. Burada alternatif turizm önemli bir rol oynuyor. Yamaç paraşütü biliyorsunuz oldukça öne çıktı, sağlık turizmi de öne çıkan alanlardan biri oldu. Ancak herkesin de dile getirdiği gibi maliyetler çok yüksek. Bu nedenle 2025 yılı için kafa kafaya geçti diyebiliriz. 2026 yılı için Fethiye’de tüm kurumlar olarak tanıtım çalışmalarına ağırlık verdik, fuarlara katılımı artırdık. Örneğin önümüzdeki yıl Polonya’ya gitmeyi planlıyoruz. Hollanda’ya bu yıl gitmedik ama seneye gitmeyi düşünüyoruz. Çin’le ilgili çalışmalarımız daha önce yoğundu, Çinli turist sayısı fazlaydı. Pandemiden sonra bu biraz yavaşladı, şimdi yeniden canlandırmaya çalışıyoruz” dedi. Turizmi 12 aya yaymak istediklerini belirten FTSO Başkanı Osman Çıralı “Aslında bu bir alışkanlık oldu ama hedefimiz 7–8–9 aya çıkarmak. Bunu da alternatif turizmle gerçekleştireceğiz. Bu doğrultuda tanıtım çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Fuarlara katıldık, önümüzdeki günlerde Almanya’ya gideceğiz. Polonya pazarı Dalaman’a inen yolcu sayısı açısından çok güçlü ama bugüne kadar Polonya pazarında yeterince yer almadık. Polonya’ya, Dubai’ye, Moskova’ya, Çin’e gideceğiz. Bu fuarlara hepimizin katılması gerekiyor. Sağ olsun, bu konuda Büyükşehir Belediye Başkanımız her türlü fuarda bize destek oluyor. Hatta bu sene İngiltere’de yıllardır düşünüp yapamadığımız bir tanıtım faaliyetini hayata geçirmek istedik ama tam istediğimiz gibi olmadı. Fuar zamanına denk getiremedik, Ocak ayına erteledik. Belki ilerleyen süreçte gerçekleştireceğiz” dedi.
“KAÇAK YAPILARA DİKKAT ÇEKTİ”
Fethiye Mimarlar Odası Başkanı Mutlu Sergen Önver, inşaat sektöründe yaşanan sorunlara dikkat çekerek “Geçtiğimiz yıllar olan 2024 ve 2025’te ruhsat sayıları neredeyse birebir aynı. Belediyeye başvuru var ancak işlenmiş, yani imara açılmış parsel sıkıntısı yaşandığı için insanlar artık daha fazla kaçak yapıya yöneliyor. Bunun en büyük nedeni maliyetlerin orada daha düşük olması. Dolayısıyla bir an önce imara açılmış parsel üretmemiz gerekiyor. Bununla ilgili olarak belediyemiz de çalışmalar yapıyor, biz de kendileriyle sürekli görüşüyoruz. Kaçak yapılar hem şehrimizin emlak sistemini bozuyor hem de fiyat-performans dengesini olumsuz etkiliyor. Çünkü arsa maliyetleri daha ucuz olduğu için yasal yapılarla rekabet edilemiyor. Bunun yanı sıra insan sağlığı açısından da çok ciddi sorunlar var. Kontrolsüz yapılar yapılıyor; ne kadar güvenli olduklarını bilmiyoruz. Bu nedenle bir an önce daha fazla imarlı parsel üretilmesini bekliyoruz” dedi.
“2025 NE NEGATİF, NE DE POZİTİF GEÇMİŞ, KENDİ İÇİNDE DENGELENEREK DEVAM ETMİŞTİR”
Ece Saray Marina İşletme Sahibi Nejat Ece, deniz turizminin 2025 yılında dalgalı bir seyir izlediğini ifade ederek “Deniz turizmi, turizmden farklı bir hadise değil. Otellerdeki yatak sayısı neyse, deniz turizminde de tekne sayısını bu şekilde değerlendirmek gerekiyor. Gelen misafirleri, özellikle yurt dışı bağlantılı misafirleri çekebilmek için ülkemizin genel durumundan kendimizi soyutlamamız mümkün değil. Maalesef 2025 yılı, Eylül ayına kadar deniz turizmi açısından benim yaşadığım en düşük yıl olmuştur. Özellikle bizim marinalar olarak doğrudan büyük bir sıkıntımız olmamakla birlikte, bizimle partnerlik yapan yat işletmecileri Eylül ayına kadar ciddi şekilde rezervasyon alamamıştır. Eylül ayına kadar charter dediğimiz gezi teknelerinin rezervasyon alamaması, fiyat dengesini de ziyadesiyle sarsmıştır. Ancak birdenbire, nasıl olduysa, Eylül’ de ayında başlayan, Ekim ile devam eden ve Kasım ayına da sarkan ciddi bir rezervasyon artışı yaşanmıştır. Yaklaşık iki buçuk aylık bu dönem, neredeyse yılın tamamını telafi etmiştir. Bu tabloya baktığımızda, yat işletmeciliği açısından 2025 yılı ne negatif ne de tam anlamıyla pozitif geçmiş, kendi içinde dengelenerek devam etmiştir” dedi.
“BU YIL MAALESEF O PERFORMANSI YAKALAYAMADIK”
Konuşmasına devam eden Nejat Ece “Bildiğiniz gibi yat işletmeciliği genelde yıllık sözleşmeler üzerinden ilerler. Asıl önemli olan, hem marinaya hem de kente girdi sağlayan günübirlik ya da 1–3 günlük konaklamalar yapan misafirlerdir. Maalesef bir önceki yıla göre bu segmentte yaklaşık yüzde 40’lık bir düşüş yaşanmıştır. Sözleşmeli teknelerde de %25 civarında bir azalma söz konusudur. Özellikle yabancı bayraklı ve yabancı sahipli, günübirlik olarak değerlendirdiğimiz teknelerin gelmemesi, Fethiye esnafını da olumsuz etkilemiştir. Eskiden buraya gelen misafirler mutlaka çarşıyı dolaşır, yemek yer, alışveriş yapar ve kentin ekonomik yaşamına katkı sağlardı. Esnaf arkadaşlarımızdan da bunu sıkça duyardık. Ancak bu yıl maalesef o performansı yakalayamadık” diye konuştu.
“15 EKİM – 15 KASIM ARASINDAKİ DÖNEMDE TEKNE KİRALAMALARI CİDDİ ŞEKİLDE ARTMIŞTIR”
“Bunun kentsel ya da Fethiye’ye özgü bir nedeni yok” diyerek sözlerine devam eden Ece, “Ülkenin genel ekonomik koşulları ve yaşam tarzındaki değişimler etkili oldu. Bundan etkilenmemek mümkün değil. Ancak söylediğim gibi, özellikle 15 Ekim – 15 Kasım arasındaki dönemde tekne kiralamaları ciddi şekilde artmıştır. Bu da dolaylı olarak marina işletmeciliğine, Fethiye’ye ve ülke ekonomisine katkı sağlamıştır. Bildiğiniz gibi deniz turizmi, genel turizm gelirlerinin yaklaşık yüzde 25’ini oluşturuyor. Bunun içinde kruvaziyer turizmi, yat işletmeciliği ve marina işletmeciliği yer alıyor. Benim bilgim dahilinde biz marina ve yat işletmeciliği alanında faaliyet gösteriyoruz. Marinamızdaki çarter firmalarından aldığımız bilgiler doğrultusunda değerlendirme yapıyorum. Günübirlik teknelerin sezonu nasıl kapattığı konusunda net bir bilgim yok; sabah çıkıp akşam dönen, sahilde biletle çalışan teknelerden bahsediyorum” ifadelerini kullandı.
“2025 YILI NE EKSİDE, NE DE ARTIDA KAPANDI”
Nejat Ece, “2025 yılı ne ekside, ne de artıda kapandı. Bunun en büyük nedenlerinden biri, gelirler %60-70 artsa bile masrafların %150’ye varan oranlarda artmasıdır. Yani gelir-gider dengesi ciddi şekilde bozulmuştur. Bu gerçekten çok önemli bir sorun. Bizler de birer üretici sayılırız. Otelde sunulan hizmet de bir üretimdir, yat işletmeciliği de bir üretimdir. Ancak genel giderler açısından ülkenin ekonomik koşullarından kendimizi soyutlamamız mümkün değil. Sadece ülkemizde değil, dünyada da bir ekonomik kriz var. Bizde yüzde yüz hissediliyorsa, dünyada da belki yüzde seksen hissediliyor. Dolayısıyla bardağın dolu tarafına bakmayı tercih ediyoruz. Boş tarafına baktığımızda çok farklı şeyler görebiliriz. Ama dolu tarafına baktığımızda, şükür diye gidiyoruz” açıklamasında bulundu.
“ GELMİŞ YA DA GELMEMİŞ ÇOK FARK ETMİYOR; ORTADA CİDDİ BİR KAZANÇ YOK”
FETAV Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Şıkman, küçük işletmelerin durumuna değinerek, “Türkiye ekonomisinin iyi gitmediği artık net bir şekilde ortada. Çünkü bütün harcamalar ciddi şekilde yükseldi, maliyetler çok üst seviyelere çıktı. Buna mukabil döviz bazında bakıldığında, işletmelerin alımları, tercihleri ve kazançları maalesef geriye gitti. Bu yüzden neredeyse tüm işletmeler bu durumdan şikayetçi. Turist gelmiş ya da gelmemiş çok fark etmiyor; ortada ciddi bir kazanç yok” dedi.
Şıkman, “Türkiye’ye gelen turist sayısında belki genel anlamda büyük bir düşüş olmadı. Ancak küçük otellere ve küçük işletmelere gelen turist sayısında belirgin bir azalma var. Turistler daha çok büyük otellere yöneliyor. Her şey dahil sistemde kalan turist, ne kadar harcayacağını önceden bildiği için dışarıda fazla harcama yapmıyor. Piyasadaki fiyatların yüksekliği nedeniyle de bireysel olarak gelen ve küçük işletmelerde kalan turist sayısında düşüş yaşanıyor. Eğer 2026 yılında da ekonomimiz düzelmezse, bu tablonun çok iç açıcı olacağını düşünmüyorum. Büyük tesisler belki çok fazla kayıp yaşamadan yollarına devam edebilirler, ancak küçük tesisleri ve küçük işletmeleri ciddi endişeler bekliyor diye düşünüyorum” dedi.
“GAYRİMENKUL PİYASASINDA DEĞER KAYBI YAŞANDI DİYEBİLİRİZ”
Fethiye Emlakçılar Derneği Başkanı Serdar Oğuz ise gayrimenkul sektörünü değerlendirerek “2025 yılı emlak sektörü değerlendirmesini aslında 2020 yılından itibaren ele almak gerekiyor. 2020 yılından sonra, özellikle 2021–2023 döneminde, bölge ve ilçe ayrımı gözetmeksizin fiyatlarda yaklaşık yüzde 1000’e varan, yani neredeyse 10 kata yaklaşan artışlar yaşandı. Dolayısıyla 2024 ve 2025 yıllarında ciddi bir fiyat artışı olmadığını, hatta reel olarak bakıldığında gayrimenkul piyasasında bir değer kaybı yaşandığını söyleyebiliriz. Bu nedenle 2024 ve 2025 yıllarını, gayrimenkul fiyatları açısından bir hazım süreci olarak değerlendirmek gerekir. Çok hızlı yükselen fiyatların belli bir stabiliteye oturması ve piyasanın bunu sindirmesi söz konusu oldu” dedi. 2026 yılında faizlerin hızlı bir düşüş sürecine girmesini temenni eden Oğuz, “Böyle bir gelişme yaşanırsa, gayrimenkul fiyatları da buna paralel olarak toparlanacaktır. Bu bakımdan 2026 yılının ilk altı ayında, ihtiyacı olan kişilerin gayrimenkul alımı yapabileceğini düşünüyoruz. 2026 yılının ikinci yarısından itibaren ise, faizlerin düşmesiyle birlikte borçlanma imkânları artarsa, fiyatlarda kalıcı yükselişler görebiliriz. Özetle şunu söyleyebiliriz: İhtiyacı olanlar, uygun fiyatlı gayrimenkulleri önümüzdeki 3–5 ay içerisinde değerlendirebilir. 2026 yılının ikinci yarısından itibaren ise, alıcı talebine bağlı olarak fiyat artışları olacağını öngörüyoruz” dedi.
“TURİZMDE GERİ DÖNÜŞÜM ÇOK ÖNEMLİ BİR KONU OLMAKTADIR”
Nokta Global İnşaat ve Turizm, Zehra Grup kuruluşu sahibi iş insanı İsmail Kurt’ta konuşmasında “Fethiye’miz doğal güzellikleri ile dünyada ismini kabul ettirmiş bir turizm merkezidir. Her şeyden önce değerlendirmelerimizde ve gelecek ile ilgili planlarımızda; bu artı durumu unutmamamız gerekiyor. Biz inşaat, emlak ve turizmde faaliyet gösteren bir firma olarak Fethiye’mizin doğal güzelliklerini ve niteliklerini, halkımızın misafirperverliklerini ön plana çıkaran bir firmayız. Yurt dışında bir çok önemli sektör fuarlara katılıyoruz. Fethiye’nin tanıtımını en iyi bir şekilde yapıyoruz. Fethiye’nin niteliklerini ön plana çıkarıyoruz. Fethiye’mizde daha nitelikli ve kaliteli bir turizm için çaba sarf etmekteyiz. İş dünyasının önemli kişilerini Fethiye’mizde misafir ediyoruz. Özellikle elit dediğimiz misafirlerimizin kendi ülkelerine döndüğünde Fethiye’mizi başkalarına da tavsiye etmeleri turizm açısından çok güzel bir gelişmedir. Bu konuya çok dikkat ediyoruz. Turizmde geri dönüşüm çok önemli bir konu olmaktadır. Olumlu geri dönüşümler; Fethiye’nin turizm potansiyelinin artmasını sağlamaktadır. Bu konuya ben sektörde görev yapan herkesin dikkat ettiğine inanıyorum fakat bazı yaşanan özellikle yüksek fiyatlar ve hesaplardan dolayı olumsuz geri dönüşümler oluyor. Bu tür olaylar son yıllarda çok sık bir şekilde yaşanmaya başladı. Örnek vermek gerekirse; bir limonataya iki bin TL. gibi olmayacak bir rakam ödenirse, maalesef bu tür durumlar turizmin geleceği açısından çok büyük sıkıntılar doğurmaktadır. Bu konulara çok dikkat etmeliyiz” dedi.
