Hoşgeldiniz  

köşe yazısı ilhan kurt – beşkaza hikayeler mendos kaplanı

admin | 17 Temmuz 2017 | Kültür

MENDOS  KAPLANI

BEŞKAZA Hikayeler

1900’lü yıllardan sonraları Kayı – Kaya Köyü, Ovacık ve Hisarönü Köylerinde  Osmanlı Vatandaşı Türkler ile Rumlar birlikte tütüncülük yaparlarmış. BEŞKAZAMIZ’da ilk tütün dikimi Kayı – Kaya Köyü’nde başlamıştır. Sonra Ovacık ,Hisarönü ve Üzümlü daha sonraları da BEŞKAZAMIZ’ın  Meğri Ovasından diğer Köylerimize dağılır. Özellikle Kaya, Hisarönü, Ovacık ve Üzümlü de yetiştirilen tütünü çok kaliteli olduğu için bu tütün Avrupa pazarlarında bile nam salmış . Bu Köylerimizde su olmadığı için yalnız susuz ziraat yapılır , adı geçen Köylerde ancak tütün , buğday, arpa, yulaf  birde nohut ekilir. Özellikle BEŞKAZAMIZDA Kaya nohutu çok aranan bir mahsuldür . Bu köylerimizde yetişen tütünler Avrupa tütün şirketleri tarafından’da aranan tütün olmuştur. Ovacık- Hisarönü Köylüleri tarlaların tütün ekimine hazır olması için tarla nadasken önce bir iki defa sürülmesi gerekir yani tarlanın önce tavlanması gerekir. Tarlaların sürülmesi için  iki at , atların boyunlarında hamıt* ile saban arasında zincir , Kayış sağlam bir ip ile bağlanır, atlar ile sürülen toprak kabartılıp pamuk gibi olur, çapacıların çalışmasını kolaylaştırır. Sonrada çapacılar çapa çekerek arıklar hazırlanır, her çapacıya 10-14 arası tütün dikici kadın görevlendirilir. Böylece dikimi genellikle kadın dikiciler dikerler.  Dikim işleri bitince atların da işleri bitmiş  demektir, işleri biten atları  Mendos Dağında  Nohutlu Baba’da, Tahtalıda Meke’de ,Akbel de  çok geniş düzlüklere ve otlaklara başı boş salınır, yaylada Katran , Ardıç, Çam ağaçlarının altında yatarak dinlenirler . Her on  kısrağa bir  erkek damızlık at (AYGIR) düşer. MENDOS’da atlar hem yayla havası alıp hem de gelecek ekim , dikim zamanına kadar burada masrafsız yayılıp beslenirlermiş. Erkek atın(AYGIRIN) sahibi Ovacık Köyü’nde koca  Pıynar’ın hemen yanındaki Köy evinde oturmaktaymış. Koca Pıynarın etrafı  çok geniş ve gölgeliktir çevre, alanı 500 m den fazladır . Koca pıynarın bir kenarında’da bu AYGIR gölgeleyerek yatar, dinlenirmiş. Bir Kenarındada serin serin tütün dierler.  Bu AYGIRI  zapetmek hiç’te kolay değilmiş. AYGIRIN iki ayağını bu nedenle duşanırmış* , Aygır ancak bu şekilde zaptedebilirlermiş AYGIRI. Çift sonrası bir süre öğrek olması için burada AYGIR Koca pıynarın altında gölglermiş.  Köylüler Öğreği* ekin ekme zamanında toplayıp Ovacık, Hisarönü Köyü’ne getirirler işleri bitince’de Öğreği tekrar MENDOS’da Nohutlu baba’ya salarlarmış. MENDOS Dağın’a nereden geldiğini anlyamayıp bilemedikler bir kaplan gelip MENDOS dağına yerleşmiş. Ovacık, Hisarönü Köylüleri bu kaplana MENDOS KAPLAN’ı adını  vermişler. KAPLAN MENDOS dağında yayılan öğreğe* dışarıdan yaklaşan atların boğuşması sonucu yaralanıp sakatlananları yiyerek yaşamını sürdürürmüş. Ayrıca BEŞKAZAMIZ’ın Dont, Bozyer, Göğben, Zorlar, Çobanisa, Çaltıözü, Girdev, Kabaağaç, Çaykenarı , Minare Köylülerinin Davarlarıda MENDOS Dağı eteklerinde yayıltılırmış.MENDOS KAPLANI bu Köylerin Davarlarına’da* musallat olmuş buradaki Köylüler yayla vakti yaylalarına göçünce MENDOS KAPLANI MENDOS’un Yaban keçilerini avlayarak beslenirmiş. Mendos Yaban keçileri de kış  ayları yaklaşınca MENDOS Dağından, MENDOS Ovası, Gedik, Akbel, Güdülü, Sakçukuru, Oturak, Çolak sarnıcı, Koca Dere, Dereyol ,Bektaş Deresi, Kırançağıl ve Montana otelin altından, Likya yürüyüş yolunun başlangıç noktasının bulunduğu yerden  Hisarönünde Güzgülü ,Kuyuçukuru Ölüdeniz ile Hisarönü arasında bulunan tepeden Yeymene Dağın’ın sırtından Kaya Köy’e geçiş yaparlar. Bu yol Yaban keçilerinin MENDOS Dağı ile Kaya Dağı arasındaki gidiş-geliş yoludur. Yaban Keçileri kış aylarını geçirmek ve Kaya dağında  oğlaklarının doğumlarını, üremelerini gerçekleştirip oğlaklarını orada 4 ay kadar büyüttükten sonra tekrar ayni geldikleri yoldan  Yeymene dağından, Gırançağıldan  akbelden Babadağın  eteklerinden MENDOS dağına  geçerlermiş. Böylece yaban keçilerinin  doğal yaşamlarının gereği  MENDOS  Dağı, Babadağ ile Kaya dağı arasında binlerce yıllardan  günümüze kadar hala sürüp  devam etmektedir. Yaban keçileri Kaya Dağına geçtiklerinde MENDOS KAPLANI  aç kalıp yiyecek sıkıntısı çekermiş, tütün  tarlaların ekim işleri bitince atları MENDOS dağında otlaklarda yayılırlarken MENDOS KAPLANI bu atları nasıl ele geçiririm diye kendine göre planlar yaparmış. Bir iki defa bu atlara saldırmış fakat bu atların başında öyle bir Damızlık AYGIR at vardır’ki hemen  Öğreğindeki ( Kısrakları ) bir araya getirip toplar, atların başlarını  kafa kafaya verip halka şekline getirip bir araya getirip toplar arka ayakları ile çifte atarak MENDOS KAPLANINA bir türlü fırsat vermezlermiş. Bir defasında Öğrekteki atlar attıkları çiftelerle  MENDOS  KAPLANI ‘nın Dişine gelmiş iki dişi kırılır.  Kaplan bir türlü atlara yaklaşamazmış. Bu Kısrakları başlarındaki AYGIR serin havalarda  otlaklarda yayıltır, sıcaklarda’da  her gün ayni  çam ağacının gölgesinde kısrakları bir araya getirip toplarmış, burada serinler ayni zamanda gelecek tehlikelere karşı da birlikte kendilerinin  korurmuş. Tabii MENDOS KAPLANI’da boş durmazmış. Bir gün bu MENDOS KAPLANI atlar otlaklarda yayılırken, atlar ağacın altına gölgelemek , serinlemek için gelmezden  önce, MENDOS KAPLANI ağaca çıkar ağaçta  yan tarafa uzanan kalın bir dal varmış bu dala çıkar kendini siper yapıp gizleyip dala uzanmış. Bu çamın dalı ayni zamanda AYGIRIN sırtını  kaşımak için her gün sürtündüğü dalmış , MENDOS KAPLANI’da bu dalın üzerine çıkıp uzanıp yatar Öğreğin Çam ağacının altına gelmesini beklermiş, kendini öyle bir gizlerki atların bunu fark etmesi imkansızmış. MENDOS KAPLANI atların gelmelerini beklemeye başlamış, atları (KISRAKLARI) her zamanki gibi AYGIR toplayıp  doğru çam ağacının altına serinlemek için gelmişler. AYGIR hergünki gibi dala yanaşır  tam sırtını sürtünerek kaşımaya başlarken MENDOS KAPLANI  bulunduğu daldan aniden AYGIRIN üzerine atlamış, AYGIR ile boğuşmaya başlamış AYGIR’ın üzerinde bulunan MENDOS KAPLANINI  sırtında atmak için AYGIR  çok hızlı koşar silkinir Kaplanı sırtından atmaya çalışır başaramaz , AYGIR iki ayakları üzerinde şaha kalkar KAPLANI sırtından atmaya çalışır,fakat bir türlü başaramaz.  MENDOS KAPLANI AYGIRIN sırtında pençeleri ile öyle yapışmış ki , bu defa AYGIR  kendincek aklına bir plan gelir. AYGIR bu defa MENDOS KAPLANI sırtındayken AYGIR hergün sırtını kaşıdığı dalın altına gelir, AYGIR KAPLANI sırtındayken bu dala KAPLANI  öyle bir sıkıştırır’ki  MENDOS KAPLANINI oracıkta öldürmüştür tabii AYGIR at’da  çok  ağır yara almış AYGIR al kanlar içersinde kalmış. Öğreğindeki  kısrakları da yanına alıp doğru Ovacık Köyündeki  Koca Pıynarda’ki sahibinin yanına gelmiş  koca pıynarda’ki AYGIRIN sahibi birde ne görsün AYGIR’ı Kan revan içersinde kalmış,  hemen önce  AYGIRIN yaralarını  atalarından gördüğü bildiği yöntemlerle katran , zeytin yağı karışımı bir ilaç yapar AYGIRA sürüp tedavi eder, birkaç gün sonrada AYGIRIN sahibi olayın sebebini daha iyi anlamak için  MENDOSTA AYGIRIN gezdiği yerlerde dolaşmaya keşfe çıkıp aranmaya  başlar AYGIRIN sahibi birde ne görsün AYGIRIN boğuştuğu  MENDOS KAPLANI çam ağacının altında boylu boyuncak uzanmış ölmüş yatmaktadır AYGIRIN sahibi bu olayın nasıl olupta meydana geldiğini ancak MENDOS KAPLANIN ölüsünü  görünce AYGIRIN başına gelen olayı daha iyi  anlamış. Ovacık Hisarönü Köylüleri ile MENDOS DAĞI eteklerinde bulunan Beşkazamızın Köyleri böylece  MENDOS KAPLANINDAN  kurtulurlar.

*Hamıt = Çift süren atların boynuna geçirileren tasma şeklindeki eşyadır.

*Öğrek = 10 dişi kısrağa 1 erkek damızlık atın düşmesiyle olan  gruptur.

*Davar = Keçi ve Koyun sürülerinin ortak adı’dır.

*Aygır = Öğreğin başıdaki öğerği yöneten damızlık erkek at.

*Duşamak= Atın ön ayağı ile arka ayağını çapraz  bağlamak.

 

İ L H A N  K U R T

Anadolu parsı_640x420 gfb_640x360 indir_629x480 saha-kalkmis-at_782078_640x471

 

78 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
mutlaka okunmalı
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

*

EN SON HABERLER

Özel Reklam Alanı

Helvacıoğlu Fethiye * * * * * Oscar Rent A Car * * * * *
Haberlerin kopyalanması telif hakkı ihlalidir © 2016 FETHIYE GAZETESİ Tüm Hakları Saklıdır.