Hoşgeldiniz  
ford_940x100_courier

CENGİZ  HAN’A  KÜSEN  BULUT

Metin Denizmen | 06 Şubat 2019 | KöşeYazar

Bu hafta, düşünce ufkuma çok şeyler katmış, adları Cengiz olan dört kişiden bahsedeyim istedim. İnsan, doğa, cesaret, kararlılık, disiplin, ideoloji kavramlarının çocuk yaşlarımdan itibaren şekillenmesinde, her biri etkin rol oynamıştır zira.

 

Cengiz Mustafayev ile 2010 yılının Temmuz sıcağında, Azerbaycan’ın, ormanlar içinde kaybolmuş, sadece minareleri görünen yemyeşil kenti Şeki’de tanıştım, daha doğrusu, anısına açılmış Cingis Kulüp’te. Akşamdan beri yağan şiddetli yağmur, Şeki’de bir felakete neden olmuş, evler, işyerleri sular altında kalmış, suyun gücü güzelim caddelerin asfaltını, taşını sökmüş, yürünemez hale getirmişti. AhundovKüçe ( cadde )sinde yakalandığım bir sağanaktan kaçmak için sığınmıştım CingizKlüb’e. Duvarlar, Azerbaycan-Ermenistan Savaşına ait fotoğraflarla doluydu. Genç ve yakışıklı Cengiz (Cingis), Hocalı katliamında parçalanmış, tecavüze uğramış Azeriler’in arasında dolaşıyor, vahşeti belgeleyerek dünyaya aktarıyordu.

Bu kirli savaşın 1992 yılı Haziran’ına kadar tek gören gözü oluyor Cengiz Mustafayev. Yine, Karabağ’da Hocalı’da bir çatışmada Ermeni’ler tarafından vurularak toprağa düşüyor kamerası ile birlikte ve kamerası ölene dek açık kalıp olan bitene tanıklık ediyor. 32 yaşında yok edildikten sonra Azerbaycan’nın Milli Kahramanı kabul edilen, Cengiz’in fotoğraflarında, yüz ifadelerine bakıyordum; cesaret, milli bilinç ve kararlılığın izleri ne kadar da belirgindi.

 

Deli Cengiz; Bana sorunlu insanlara karşı ihtiyatı öğreten ise Deli Cengiz isimli bir akıl fukarası. Bandırma’da, henüz dokuz yaşımdayken, sahibi olduğum Muki isimli küçücük köpeğimi bir akasya ağacının dalına asarak öldüren Terzi Şükrü’nün oğlu Deli Cengiz. Akıl sağlığı, ruh sağlığı kaymış olanların, özellikle çocuklukları travma ve eziklik içinde geçmişlerin, aidiyet duygularında sarsıntılar olanların şiddete ve şiddete dönük eylem ve ideolojilere yatkın olduğunu, köpeğimin ölümü bedelinde Deli Cengiz’den öğrenmiştim.

 

 

Cengiz Aytmatov; Ethem Gözlü’nün mükemmel çevirileri ile eserlerine gönül verdiğim ve kitaplığımın en ulaşılır yerinde tuttuğum Kırgız yazar. Halkımız O’nun hikâyelerinden hazırlanan; Selvi Boylum Al Yazmalım ve Cemile filmlerini ne kadar benimsemiş ve bizden kabul etmişti. Henüz ondört yaşındayken Sovyet Dönemi Kolhoz sekreterliği yapan Cengiz Aytmatov, derin gözlemleri ile meydana getirdiği eserlerinde bizi Orta Asya bozkırlarının tertemiz insan ilişkileri arasında dolaştırır, doğanın insanla, insanın doğa ile bütün olduğunu, olması gerektiğini sakin akan bir nehir gibi anlatır bizlere. Beyaz Gemi, Elveda Gülsarı, Toprak Ana, Deniz Kıyısında Koşan Ala Köpek, İlk Turnalar, İlk Öğretmenim, Cemile, Selvi Boylum Al Yazmalım, Askerin Oğlu gibi yüzlerce eseri, demli bir çayın keyfini verir, insanın yüreğini ışıtır.  “ Mutluluk nisan yağmuru gibi boşalıvermez üzerine insanın,  çaba, özveri ve vicdanının yekünüdür mutluluk “ der, Beyaz Gemi’de.

 

*

Ve Cengiz Han’a Küsen Bulut hikâyesi de, Cengiz Aytmatov’undur. Moğol İmparatoru Cengiz Han döneminde geçen bir efsaneyi, Cengiz Aytmatov öylesine ustalıkla işlemiştir ki; Cengiz Han’ın Moğol İmparatorluğu’nun yayılıp büyümesinin varlık nedeni olan daha doğrusu doğa kanunlarını ve insan ilişkilerini yok sayacak aşırı disiplini, Cengiz Han’a Küsen Bulut’ta çarpıcı ve ibret verici bir manifesto olmuştur âdeta.

 

Hikâye kısaca şöyle; Cengiz Han, Avrupa Seferi hazırlıklarındadır. Ünlü bir kâhini çağırıp görüşlerini öğrenmek ister. Kâhin, bu sefer sırasında, Cengiz Han’ın başının üzerinde küçük beyaz bir bulutun dolaşacağını ve O’nu koruyacağını söyler. Nitekim, sefer boyunca Cengiz Han kendisini takip eden küçük beyaz bulutla birlikte ilerler. Gök-Tengri’nin kendisine verdiği bu ayrıcalıkla daha gururlu daha disiplinli bir ruh hali ile devasa ordusunun başında akıp gider Avrupa’ya doğru. Ordu disiplinin dağılmaması için doğa kanunlarını hiçe sayan ve Gök-Tengri’yi kızdıran yeni bir yasak getirir Cengiz Han; Askerlerin arkasında yer alan kadınlar, çocuk doğurmaları halinde idam edileceklerdir.

 

Ordunun ardında hizmetli olan nakışçı Togulan kadın ile yüzbaşı Erdene arasında, sefer sırasında kıvılcımlanan aşk, sonunda meyvesini verir, bir çocukları olur. Kunan koyarlar adını, yarışan tay anlamında. Sevimli bir çocuktur Kunan, ama varlığı çabuk fark edilir ve Cengiz Han’a ulaştırılır. Cengiz Han çıldırır ve yasaklarına uymadıkları için birbirine sevdalı Erdene ve Togulan’ı hemen idam ettirir.

 

Ne var ki; küçük beyaz bulut artık görünmez olur Cengiz Han’a, Gök-Tengri’nin yasalarına karşı gelerek O’nu kızdırdığını anlar, Avrupa seferini durdurur ve ülkesine geri döner. Çok geçmeden de ölür.

 

*

 

Dedim ya; bu Cengiz’lerle yoğruldu düşüncemin büyük kısmı. İyiyi kötüyü belirlemede rehberlerim oldu Onlar.

 

 

 

 

99 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
mutlaka okunmalı
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

*

EN SON HABERLER

Özel Reklam Alanı

Helvacıoğlu Fethiye * * * * * Oscar Rent A Car * * * * *

Haberlerin kopyalanması telif hakkı ihlalidir © 2016 FETHIYE GAZETESİ Tüm Hakları Saklıdır.